LeermomentenOpvoeden

Opvoeden is schipperen, dat weet elke opvoeder

Beeld Erick en Mary van den Hoogen

Kunnen we dat nog wel: nee zeggen tegen onze kinderen, ze ­dingen verbieden, regels hanteren? Of wíllen we dat niet meer? En is het eigenlijk wel nodig?

Kunnen we nog wel opvoeden? Die vraag was het uitgangspunt van de redactie voor het magazine deze week. En wie naar de foto’s hiernaast kijkt, weet hoe makkelijk het is om fouten te maken. Toegegeven, we vroegen u een tijdje terug om een foto over ‘uw matigste opvoedmoment’, dus dan lok je geblunder wel uit. 

Zelf kent u de verhalen wel als het in de vriendenkring over opvoeden gaat: het gesloof in jonge gezinnen, slapeloze nachten en tot gekmakens toe onderhandelen met tot op het bot verwende kinderen – bij anderen natuurlijk, nooit bij onszelf. Hoewel laatst een collega bekende ten einde raad naar een cursus ‘geweldloos opvoeden’ te hebben gekeken op internet. Soms ziet ze, tot haar schaamte, geen andere uitweg dan een corrigerende tik. Een ander heeft het over de ‘ongeleide projectielen’ thuis die ‘hun energie kwijt moeten’, een derde over de puberteit en ‘maak je borst maar nat.’

Zoon Hente.Beeld Manon Veldhuis
Tweeling Tom en Rem. Beeld Saskia Emmerik

In de discussie ter redactie blijkt sprake van een richtingenstrijd. Als het om slapen gaat bijvoorbeeld, vindt een deel dat je een kind gerust mag laten huilen, een groter (en jonger) deel vindt dat barbaars. Het levert in dit blad een verhaal op over de opkomst van de slaapcoach (pag. 44) waarin dat goede oude laten huilen overigens ‘ongemodificeerde uitdoving’ word genoemd – ja, hallo, zo durft geen jonge ouder het meer aan. Groente eten, nog zoiets. Kun je je kinderen niet toe dwingen, vinden de rekkelijken. Wel degelijk, zeggen de preciezen – opvoeden is ook disciplineren en bloemkool eten is net als voeten vegen en je eigen troep opruimen: gewoon aan te leren. 

Maar wat bij kleine kinderen nog kleine problemen zijn, kan in de loop van de opvoeding verschuiven naar wat zwaardere problematiek. Want heus, tegen een 16-jarige die wil blowen en indrinken valt niet op te disciplineren. Daar kun je hooguit mee praten, want verbieden werkt averechts. Niet waar, weet dan weer een ervaringsdeskundige uit het andere kamp; kinderen voor wie een alcoholverbod geldt, drinken minder dan kinderen bij wie het thuis oogluikend wordt toegestaan, blijkt uit onderzoek.

Stof genoeg dus voor een bomvol nummer over opvoeden. Waarin, behalve de slaapcoach, die zich over baby’s buigt, ook een jeugdhulpverlener aan het woord komt die met ontspoorde jongeren werkt (pag. 32). ‘Ik zie ongelooflijk veel ouders ongelooflijk onduidelijk zijn tegen hun kinderen’, luidt haar analyse. Geen wonder dat veel pubers het spoor bijster raken – gelukkig valt er met de juiste hulp meestal heel veel te herstellen.

Beeld Gert Egberts
Zoon Juul.Beeld Areke Bedaux

Ook hebben we het verhaal van drie buitenlandse au-pairs die met verbazing naar de Nederlandse opvoedstijl kijken (pag. 38). Dat ­Nederlandse kinderen schreeuwen tegen hun ouders, of ze soms zelfs slaan in het winkelcentrum, daarover zijn de Française en de Filipijnse ronduit gechoqueerd. De Amerikaanse ziet iets anders. Zij ziet kinderen die met mes en vork leren eten en ouders die hun kinderen vertrouwen en vooral veel gezelligheid in ‘haar’ gezin. ‘Wat Nederlandse ouders van Amerikaanse kunnen leren? Ik kan niets bedenken. Jullie in ­Europa doen het gewoon beter.’

Ha! Natuurlijk kunnen we wel opvoeden, en als de aanpak soms nogal laissez-faire is, doen we dat omdat we daarin geloven, spreekt het rekkelijke kamp. Feit is dat Nederlandse kinderen tot de gelukkigste ter wereld behoren, en daar gaat het tenslotte om. En soms wíllen we ook even niet opvoeden, zie je toch ook aan de foto’s: de lol die de ouders hebben om de stoutheid van hun kinderen spat ervan af. Zie de eigenzinnigheid van Juliëtte: ‘Ze houdt niet van kleuren binnen de lijntjes’, schrijft moeder Maud Peters met nauw verholen trots bij de foto rechtsboven. Links daarnaast: ‘Met eten moet je niet te veel ­pushen, heb ik geleerd nadat mijn 3-jarige peuter Anna haar ­drinkyoghurt weggooide’, mailt Sanne van der Steen. 

O, en die baby met dat speentje? Dat was echt een grapje voor de foto, schrijven de ouders van een baby die veel huilde. ‘Don’t try this at home.’ Ze leveren en passant ook een opwekkende bijdrage aan de ongemodificeerde-uitdovingdiscussie: ‘Na drie maanden is het huilen spontaan gestopt.’

Dochter Juliette.Beeld Maud Peters
Dochter Anna.Beeld Sanne van der Steen
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden