De Gids Opvoeden

Opvoeden: hoe vier je ontspannen vakantie met kleine kinderen?

Anna van den Breemer schrijft elke week over een alledaags opvoedkundig probleem waarvoor ze een oplossing zoekt. Deze week: een ontspannen vakantie met kleine kinderen – moet je dat wel willen?

Beeld Claudie de Cleen

‘Dit is toch voor niemand leuk?’, vroeg mijn vriend tijdens onze eerste vakantie als gezin van vier naar een resort op een Grieks eiland. We hadden de beginnersfout gemaakt om ons idee van een ontspannen verblijf voort te zetten, nu met baby en peuter. Alles wat fijn was als koppel (drie keer per dag uit eten), bleek nu een catastrofe (veel toeschouwers bij driftbuien). Hoe vier je vakantie als jong gezin, zonder het gevoel dat je eigenlijk naar huis wilt?

Wat zeggen de deskundigen?

‘Ik krijg geregeld aanvragen vanuit de tent, van gezinnen die willen langskomen omdat de spanningen tijdens de vakantie hoog oplopen’, zegt opvoedcoach Tea Adema. Verrassend vindt ze die crisissituaties niet. ‘Het ritme is opeens anders. Kinderen die daar gevoelig voor zijn, worden opeens heel lastig.’

Ouders reageren daar vervolgens anders op dan thuis. ‘Ze gaan sussen, marchanderen of toegeven, want ze schamen zich voor de campingburen, je hoort immers alles.’ Adema noemt dit het ‘deze-vuist-op-deze-vuist’-effect (naar het liedje van Willem Wilmink): ouders willen het graag goed doen, maar daar trappen kinderen niet in. ‘Kinderen willen vooral duidelijkheid.’

Vaders en moeders willen dat het gezellig en ontspannen is en kinderen reageren daarop. Zo creëer je dus het tegenovergestelde effect: spanning. ‘Wil je rust en harmonie op vakantie? Nou, dan heb je pech. Kinderen willen dingen leren en grenzen verkennen’, zegt Adema. ‘Natuurlijk wil je relaxen, maar laat daar de kinderen alsjeblieft buiten. Stuur je man of vrouw het zwembad in en ga dan lekker een boek lezen.’

Hoe kan het ook?

Wees duidelijk en wees reëel, adviseert Adema. ‘En kijk goed naar je eigen kind. Wat kan het aan? En wat kun jij aan? Vaak staan die twee met elkaar in directe verbinding.’ De ene peuter vindt een stedentripje prima te doen, bij de ander wordt dat een drama. Over het algemeen geldt: hoe kleiner het kind, hoe kleiner de wensen die je moet hebben.

Het wordt nog weleens vergeten dat opvoeden tijdens de vakantie gewoon doorgaat. ‘Natuurlijk kun je de teugels laten vieren, maar de regels moeten duidelijk zijn.’ Zit je op de camping met een onhandelbaar kind? Volgens Adema is erkenning van de emotie het tovermiddel om de gemoederen tot bedaren te brengen. ‘Zeg bijvoorbeeld: ach lieverd, ik zie dat je het warm hebt en moe bent. Onthoud: een kind dat kliert, is een wanhopig kind.’

Wat niet helpt, is het hoge ‘hoe-heurt-het’-gehalte van de klassieke gezinsvakantie. In het tijdschrift Linda riep de Vlaamse relatietherapeut Esther Perel mensen op om hun eigen plan te trekken. ‘Ik vond het benauwend dat ik tijdens zo’n gezinsvakantie alleen maar moeder was, opgesloten in die hermetische constructie van het gezin. Ik wil op een vakantie ook een boek lezen, niet alleen maar met de kinderen bezig zijn.’ Perel ging daarom graag met een ander gezin op vakantie. ‘In Italië of Spanje zie je in restaurants families met vijf, zes volwassen – grootouders, ooms, tantes – en een heleboel kinderen daaromheen. Als je daar aan tafel zit met je moeder en je broer en een tante, en er is ook nog een grote neef in de buurt die met de kleintjes stoeit, dan kun je tóch een volwassen gesprek voeren. Ik vind het een merkwaardig idee dat je op vakantie alleen maar met je gezin plezier zou mogen hebben.’

Onze tweede vakantie met het gezin voelde als een comeback: met zéér lage verwachtingen vertrokken we naar een huis in Portugal, waar niemand meekeek als er patatjes en worteltjes over tafel vlogen. Was het altijd ontspannen? Nee. Maar daar hadden we ook niet op gerekend. Dat scheelt een hoop.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden