de gidsopvoeden

Opvoeden: hoe vertel je aan je kind dat er door de coronacrisis minder geld te besteden is?

Anna van den Breemer schrijft elke week over een alledaags opvoedkundig probleem waarvoor ze een oplossing zoekt.

Beeld Claudie de Cleen

Door de coronacrisis zitten sommige Nederlandse gezinnen krap bij kas. Die financiële onzekerheid vergt nogal wat aanpassingen in het bestedingspatroon. Maar hoe leg je aan je kind uit dat er geen cadeaus gekocht kunnen worden en dat uitjes naar het zwembad er voorlopig niet in zitten? En in hoeverre moet je je nageslacht überhaupt betrekken bij je geldsores?

Wat zeggen de deskundigen?

Eén op de vijf Nederlanders verliest inkomsten door de coronacrisis. Uit een enquête van het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud) blijkt bovendien dat bijna eenderde van de geraadpleegde huishoudens aangeeft over twee maanden de rekeningen deels niet meer te kunnen betalen. ‘Uit onderzoek blijkt dat mensen het lastig vinden om hulp te vragen. De schaamte is groot’, zegt Karin Radstaak van het Nibud. ‘Ze proberen lang op eigen houtje een oplossing te vinden, waardoor ze verder in de problemen raken.’ Terwijl er allerlei potjes beschikbaar zijn voor ouders met schoolgaande kinderen die te maken krijgen met een inkomensdaling. Bij het Jeugdfonds Sport & Cultuur kun je terecht voor contributie voor de sportclub of muziekschool en Stichting Leergeld kan helpen met het regelen van een nieuwe laptop of fiets.

Vaders en moeders willen hun kinderen beschermen en delen dus liever niets over hun geldzorgen. ‘Ik ben voorstander van eerlijk vertellen, want kinderen voelen de stress van hun ouders haarfijn aan’, zegt Annelou van Noort, specialist in financiële opvoeding en auteur van het boek Tel je geld: het zakgeldboek voor kinderen. ‘Sowieso kletsen we veel te weinig over geld met kinderen. Financiële opvoeding klinkt direct beladen, maar het komt erop neer dat je je kind leert keuzen te maken. Waar willen ze voor sparen? Vaak beginnen we pas over geld als het misgaat.’

Hoe pak je dat gesprek aan?

De kunst is om eerlijk te zijn en tegelijkertijd je kind niet te veel te belasten, vertelt Karin Radstaak. Dat klinkt als een ingewikkelde balanceeract. ‘Houd het simpel. Vertel over het coronavirus, waar ze waarschijnlijk veel over hebben gehoord, en dat je daarom weinig verdient. Hierdoor moeten jullie voorzichtig zijn met geld uitgeven. Leg wel goed uit dat een goedkoper verjaardagscadeau niet betekent dat je kind iets fout heeft gedaan.’ De vergelijking met zakgeld kan helpen. ‘Als je minder krijgt, moet je langer sparen voordat je iets kunt kopen.’

Zoek een aanknopingspunt. Uit het niets beginnen over het huishoudboekje, daar kunnen kinderen vaak niet zoveel mee, meent Radstaak. ‘Een duidelijke aanleiding maakt het logisch, bijvoorbeeld op het moment dat je besluit naar een goedkopere supermarkt te gaan.’

Voordat je naar de winkel vertrekt, leg je uit dat jullie alleen de dingen gaan kopen die op het boodschappenlijstje staan. ‘Ik zie de supermarkt altijd als een echte gelduniversiteit, waar ze veel kunnen leren’, vertelt Van Noort. ‘Neem de tijd en leg uit dat je van die dure koekjes maar één pak kunt kopen en van de goedkopere twee.’

Vraag je kinderen om mee te denken over oplossingen, adviseert Van Noort. ‘Kun je leuke cadeautjes knutselen in plaats van kopen? Zijn er gratis uitjes te bedenken, zoals ergens wandelen en picknicken? Je bespaart hiermee misschien geen honderden euro’s, maar door zoon of dochter erbij te betrekken, ligt de nadruk niet op wat er allemaal niet meer kan, maar op wat er nog wél mogelijk is.’

Bedelt je kind tóch om nieuw speelgoed in de winkel? De simpele zin: ‘Zullen we dat straks thuis op je verlanglijstje zetten?’ werkt vaak goed.

Meer opvoedkwesties?

Is een bijbaan de beste manier om je kind financiële zelfstandigheid bij te brengen? Wat kan ik in de opvoeding doen om racisme tegen te gaan? Wat als jouw kind niet wil spelen met het kind van vrienden? Lees hier de andere afleveringen van de opvoedserie. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden