Opvoeden: Hoe je voorkomt dat thuisonderwijs een bron van stress wordt

Anna van den Breemer schrijft elke week over een alledaags opvoedkundig probleem waarvoor ze een oplossing zoekt. Deze week: hoe je voorkomt dat thuisonderwijs een bron van stress wordt.

Beeld Claudie de Cleen

Meester Bart uit Harderwijk heeft een bemoedigende boodschap voor alle ouders die momenteel noodgedwongen thuisonderwijs geven aan hun kinderen. ‘Als het soms even niet lukt, denk dan bij jezelf ‘krijg lekker de rambam’’, zingt hij in een YouTube-video, met gitaar in de hand. Als vader van twee kinderen merkte hij namelijk hoe lastig het is om je kind aan schoolwerk te krijgen. ‘Die twee aan mijn keukentafel zijn ingewikkelder dan die 26 in mijn klas’, zei hij tegen De Stentor. Hoe breng je thuisonderwijs in de praktijk?

Wat zeggen de deskundigen?

Vanwege de corona-uitbraak kunnen er wereldwijd zo’n 1,5 miljard leerlingen en studenten niet naar school of de universiteit. Volgens UNESCO zijn in 184 landen alle schooldeuren dicht. Scholen hebben razendsnel hun lessen online geregeld; een knappe prestatie. Toch zijn er ook zorgen. In arme gezinnen waar geen laptop aanwezig is of waar de ouders niet in staat zijn om hun kinderen te helpen, kunnen de schoolachterstanden oplopen.

‘Leg als ouder de lat niet te hoog voor jezelf’, adviseert Christel Rengers die haar 12-jarige zoon al jaren thuisonderwijs geeft. ‘Het grote verschil is dat wij ervoor hebben gekozen en thuisonderwijs leuk vinden om te doen.’ Sommige ouders zullen de taakjes die via de mail, site of app binnendruppelen zien als iets dat óók nog moet gebeuren. ‘Accepteer dat er dagen zijn dat het niet lekker loopt, dat je het niet kunt opbrengen om gezellig aan de slag te gaan.’ Tegen de leerkracht kun je best zeggen dat het even niet lukt, maar geef dat wel duidelijk door.

‘Hopelijk nemen ouders de rust om hun eigen ritme te vinden’, zegt Roy van Veen. Hij geeft zijn dochter van 9 jaar al een poos thuis les en deelt zijn tips op de website Olaf Ontdekt. ‘Uit berekeningen van leraren blijkt dat er vaak per dag maar twee uur écht effectief wordt lesgegeven. Jij mag zelf kiezen wanneer dat gebeurt, zonder de gebruikelijke externe verplichtingen, dat kan heel fijn zijn.’

Hoe pak je het aan?

De boodschap van ouders die al langer hun kind thuis lesgeven: leren doen kinderen niet alleen door middel van schoolopdrachten. ‘Mijn zoon werkt graag met projecten, waarvan hij zelf de onderwerpen kiest. Daardoor is hij gemotiveerd’, vertelt Rengers. ‘Vraag je kind naar zijn of haar interesses. Je kunt het over de seizoenen hebben, een lievelingsdier of het heelal.’ Normaal gaat Rengers naar musea, de dierentuin of bij kennissen langs die veel over een onderwerp weten. Jammer genoeg is dat nu niet mogelijk. ‘Haal de wereld naar binnen. Zoek informatie op via internet of bekijk samen een informatieve documentaire.’

Begin direct in de ochtend, adviseert ze. ‘Dan hebben kinderen net gegeten en zitten ze vol energie.’

Huishoudelijke taken zijn goede educatieve momenten, meent Van Veen. ‘Kies een recept voor vier personen uit een kookboek en laat je kind het gerecht voor twee of zes mensen maken. Dan moeten ze gaan rekenen. Of ruim samen de boekenkast op. Sorteer de boeken op formaat, maak stapels en oefen zo de tafels.’

Het goede voorbeeld geven is nu nog belangrijker Van Veen: ‘Leg je telefoon weg als je bezig bent met je kind en zet die pushberichten uit. Je wil zelf graag serieus genomen worden, dus je kind ook. En hoe kun je je kind dwingen een boek te lezen als ze jou dat nooit zien doen?’

Lol moet volgens Van Veen het uitgangspunt zijn van thuisonderwijs. ‘Deze periode gaat de geschiedenisboeken in. Over twintig jaar denken alle kinderen hieraan terug, hopelijk als een speciale tijd en niet een van stress omdat er allerlei schoolopdrachten af moesten terwijl je op elkaars lip zat.’

Meer opvoedkwesties?
Hoe leer je de speen af? Hoe wordt je kind een doorzetter, zonder dat je zelf in een tijgerouder verandert? Lees hier de andere afleveringen van de opvoedserie. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden