De Gids Opvoeden

Opvoeden: een kinderverjaardag die ook leuk is voor de ouders (en stressvrij)

Anna van den Breemer schrijft elke week over een alledaags opvoedkundig probleem waarvoor ze een oplossing zoekt. Deze week: de stress die bij de kinderverjaardag komt kijken. Kan het ook anders?  

Beeld Claudie de Cleen

Vroeger keek ik graag naar de reality-show My Super Sweet 16 op MTV, over rijkeluiskinderen en hun extravagante verjaardagsfeestjes. Vast onderdeel was de enorme teleurstelling op het gezicht van de verwende jarige job (vaak gevolgd door een driftbui) wanneer het cadeau op de oprijlaan – meestal een Range Rover – niet de juiste kleur had. Zo bont maken we het in Nederland niet, maar als ik andere ouders mag geloven, krijgen kinderfeestjes ook hier steeds meer het karakter van groot, groter, grootst. Logisch dus dat de kinderverjaardag menig ouder het zweet doet uitbreken. Kan het ook zonder stress?

Wat zeggen de deskundigen

De manier waarop we kinderverjaardagen vieren, een combinatie van trakteren op school, cadeautjes geven en een partijtje, ontstond in de eerste helft van de 20ste eeuw. ‘Lange tijd waren het alleen de meer welgestelde burgers die kindervisite ontvingen en cadeaus gaven, zoals speelgoed en boeken’, zegt Irene Stengs, bijzonder hoogleraar antropologie van ritueel en populaire cultuur aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. ‘Kinderen uit de middenklasse vierden nauwelijks feestjes maar kregen wel praktische cadeaus, zoals schoenen of een jas. Voor kinderen van arbeiders was er vaak alleen iets lekkers, bijvoorbeeld een koek of een appel.’

Dat de verjaardagen van kleintjes steeds belangrijker worden, is te zien aan de industrie die rond kinderfeestjes is ontstaan. Elk museum, attractiepark, dierentuin, klimschool en bowlingcentrum heeft wel een apart partijtjesarrangement.

‘De kinderverjaardag is een vorm van sociale competitie geworden’, zegt Stengs. Het gaat niet meer alleen om die kleine kring van mensen die dichtbij staan. ‘Het is ook een manifestatie in de maatschappij, en daarom iets waarbij zowel ouders als kinderen goed voor de dag willen komen.’

Ouders organiseren de verjaardag van hun kind óók voor zichzelf, om het ouderschap te vieren. Neem de eerste verjaardag van baby’s die vaak groots wordt opgezet, terwijl de baby in kwestie dat moment echt niet bewust meekrijgt. ‘Dit is de eerste gelegenheid waarbij ouders hun kind laten zien aan hun belangrijkste vrienden en familie samen.’ Nog maar weinig kinderen worden gedoopt en kennelijk is er behoefte aan een gemeenschappelijk ritueel.

De kinderverjaardag voelt voor het kind als een ander soort feest dan bijvoorbeeld Sinterklaas. ‘Er is geen andere dag waarop ze zo in het centrum van de belangstelling staan’, zegt Stengs. ‘Het is hún dag.’

Hoe het ook kan

‘Wat is er gebeurd met kinderfeestjes waarbij we kettingen regen van nibbits en dansten op onze favoriete muziek. En daarmee dik tevreden waren?’ schrijft Nicole Bijnen-van Montfort in een blogpost. Deze nuchtere moeder én pedagoog uit Brabant lijkt me de aangewezen persoon om te bellen voor advies. ‘De tendens is om flink uit te pakken met partijtjes en de kinderen overal mee naartoe te slepen. Vraag je kind gewoon eens wat hij of zij eigenlijk wil doen. Mijn zoon wilde met vriendjes thuis spelletjes spelen.’ Dat werd dus blaasvoetballen, waarbij je met een rietje watjes over tafel blaast, spijkerpoepen en elkaar met wc-papier inwikkelen tot mummies. ‘Simpele dingen blijken achteraf vaak het leukst.’

Dan moet je wel tegen de druk van buitenaf kunnen. ‘Door Instagram denkt iedere moeder zich te moeten ontpoppen tot een soort ‘Martha Stewart’ als het gaat om traktaties. Bijnen-van Montfort herinnert zich een moeder die een trein van rauwe groentes had gemaakt. ‘De trein stond op instorten toen ze het lokaal binnenkwam, want om 5 uur ’s ochtends beginnen met snijden was nét iets te vroeg geweest.’ De sociale klasse waaruit iemand komt, bepaalt nog steeds de traktatiekeuze. ‘In de yuppenwijk waar ik werk moet het gezond, in het dorp waar ik woon, nemen ze gewoon snoep mee.’

Ook traktatiestress? ‘De traktatie die bij ons favoriet blijft: de satéprikker met een druifje, kaasje en stukje worst. Gezond en lekker.’ Wie creatief wil zijn, prikt de stokjes in een halve meloen: voilà, een egel.

Meer opvoedkwesties uit De Gids
Thuiswerken met kinderen: hoe zorg je ervoor dat het geen drama wordt? Hoe reageer je als je peuter een driftbui heeft in de supermarkt? Hoe krijg je grip op het online leven van je puber? Lees het hier.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden