De Gids Opvoeden

Opvoeden: de tablet kan een fijne digitale oppas zijn, maar hoe houd je het kijkgedrag van je kind gezond?

Opvoeden kan een mijnenveld zijn. Zoveel meningen, zoveel twijfel. Anna van den Breemer schrijft elke woensdag over opvoeden. Deze week: hoe houd je schermtijd binnen de perken?

Beeld Claudie de Cleen

Jaloers keek ik naar de familie verderop in het restaurant. Vader en moeder voerden een écht gesprek terwijl de kinderen braaf onder tafel speelden. Ik hupste rond met een dreinende dreumes op mijn heup, mijn zus probeerde het schreeuwspelletje van haar zoontje en mijn dochter te smoren. Onze koffie werd ijskoffie. Aantal woorden gewisseld: 0. Later ontdekte ik het geheim van dat ‘perfecte’ gezin: de kleintjes zaten gekluisterd aan een laptop met Disney-film.

Ouders noemen schermtijd de allergrootste uitdaging van het opvoeden. De tablet is soms een welkome digitale oppas, maar hoe houd je het kijkgedrag van je kind gezond?

Wat zeggen de deskundigen?

Kinderen van onder de 2 jaar kijken gemiddeld een uur per dag naar tv, tablet of dvd. Tegenwoordig zijn baby’s vier maanden oud wanneer ze voor het eerst in contact komen met een scherm. Ter vergelijking: in de jaren zeventig kregen kinderen pas op 4-jarige leeftijd met media te maken. ‘Het is belangrijk te beseffen dat heel jonge kinderen weinig van het scherm leren’, zegt pedagoog Krista Okma. ‘Ukkies pikken dingen op door met hun handen te voelen dat een vierkant blokje niet in een driehoekje past. Het scherm is vooral vermaak.’

Bijna de helft van de ouders (met kinderen tussen 0 en 6 jaar) gebruikt het scherm om een momentje voor zichzelf te hebben, blijkt uit onderzoek van Mediawijzer. Zes op de tien ouders voelt zich daar weleens schuldig over. Okma: ‘Schermtijd kan ook een rustmoment zijn, zodat vader of moeder kan koken. Daarover moet je niet al te moralistisch doen.’

Maar hoe schadelijk is dat getuur naar schermpjes? We weten dat het kinderen bijziend kan maken. Het Oogfonds adviseert de 20-20-2-regel: na 20 minuten dichtbij kijken moet je een pauze van 20 seconden inlassen. Daarnaast moeten kinderen elke dag 2 uur buiten zijn om de ogen rust te gunnen.

‘Ouders willen graag horen hoeveel uur geoorloofd is’, zegt Patti Valkenburg, hoogleraar media, jeugd en samenleving aan de Universiteit van Amsterdam. ‘Het verschilt per kind. Maar meer dan twee uur is niet goed voor kinderen tussen de 4 en 7 jaar. Het is vooral belangrijk dat het scherm geen andere gezonde activiteiten verdringt, zoals bewegen en contact met vriendjes.’

OPVOEDNIEUWSBRIEF

Vanaf nu kun je elke woensdagmiddag interessante opvoedkwesties en trends op het gebied van modern ouderschap in je mailbox ontvangen. Schrijf je hier in voor de opvoednieuwsbrief.

Ook de andere opvoedvragen bekijken? Dat kan hier.

Hoe moet het dan wel?

Een geniale truc om een jong kind los te weken van het scherm zónder daaropvolgende driftbui, komt van de Franse psycholoog Isabelle Filliozat. In plaats van een waarschuwing (‘nog 5 minuutjes’) ga je naast je kind zitten. Kijk mee en stel een vraag: ‘Wie is dat grappige figuurtje?’ Doordat je kind gaat praten over wat hij ziet, haal je hem uit de hypnose. ‘Een brug bouwen naar de echte wereld’, noemt Filliozat dit. Nu je contact hebt, is het gemakkelijk te zeggen dat het tijd is om aan tafel te gaan.

Volgens Krista Okma kunnen ouders zichzelf gek maken door constant bezig te zijn met schermtijd. Grote kans dat je teleurgesteld raakt in jezelf en je kind omdat het niet lukt. ‘Kinderen beleven veel plezier aan media, zoals wij ook graag naar een leuke serie kijken. Als je die tijd alleen maar begrenst, wordt het iets heel negatiefs. En dat is jammer.’

Hoe houd je het positief terwijl je óók grenzen stelt? Okma: ‘Draai het eens om: laat de schermtijd los en focus je op buitenspeeltijd. Zorg dat ze anderhalf uur actief spelen en je bent al een eind. Mooi meegenomen: er blijven minder minuten over voor video’s.’

Zeurt je kind om de tablet? ‘Blijf consequent, ook al leidt het tot gedoe’, zegt Okma. ‘We zijn nietsdoen aan het verleren, terwijl het erg belangrijk is voor de creativiteit. Ik heb mijn kinderen een ‘ik-verveel-me-lijstje’ laten maken, dat nu op de ijskast hangt. Kies maar wat uit, zeg ik dan.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.