Op het Spaanse eiland Formentera is het altijd zomer

Het klimaat op Formentera, vlak bij Ibiza, is het hele jaar door gunstig. Maar mijd de drukke zomermaanden en bezoek het eiland in oktober of mei. Dan is het er zo heerlijk rustig.

Beeld Eva Roefs

Vraag aan een bewoner van Formentera hoe het gaat en je krijgt als antwoord 'poc a poc', wat zoiets betekent als 'chill'. Op het kleinste bewoonde eiland van de Balearen lijkt alles in een rustiger tempo te gaan. Verkeer is er weinig, mensen sjokken het eiland over, verkennen het per fiets of op een elektrische scooter. Het contrast met de 24-uurseconomie van het naburige Ibiza kan haast niet groter. Op het vliegveld van Ibiza sta je nog tussen de veertigers met gelooide huid in witte linnen broek of strak jurkje met opgepompt decolleté, eenmaal op de ferry naar Formentera - 30 minuten - zie je voornamelijk gezinnen met jonge kinderen om je heen.

Het eilandje, ongeveer zo groot als Terschelling, heeft lessen getrokken uit de misstappen die de overheid heeft begaan op het naastgelegen partyeiland, zo blijkt. Waar je op Ibiza veel hoogbouw ziet, snel uit de grond gestampte hotels, luidruchtige discotheken en schreeuwerige reclamezuilen, daar vind je op Formentera stijlvolle, witgepleisterde huisjes, knusse restaurants en vooral veel rust en ruimte. Al tientallen jaren geleden koos het eiland voor een duurzame ontwikkeling. Wil je er een huis bouwen, dan ben je verplicht er vele vierkante meters grond bij te kopen, zodat het eiland niet dichtslibt. En om de lokale economie te stimuleren, worden hotelketens geweerd - helaas voor Club Med, die er graag een hotel had willen neerzetten.

Het resultaat van dit beleid is een grotendeels onbebouwde kuststrook, waar je als badgast buiten het hoogseizoen nog echt van je privacy kunt genieten. Tussen de zandkleurige rotsen liggen her en der mensen nakend op hun handdoekje te zonnebaden. Zoals de 77-jarige Ingrid uit Keulen, die hier voor het eerst kwam toen ze 16 was en sindsdien elk jaar terugkomt. Topless maakt ze tussen de rotsen bij het zuidelijk gelegen Platja de Migjorna bouwseltjes van stenen en giechelt bij elk antwoord. Wat ze hier de hele dag doet? 'Niet veel. Zonnebaden en van het ene strand naar het andere wandelen, zoals iedereen eigenlijk.'

Zoutveld in natuurpark Ses Salines. Beeld Eva Roefs

Naar het in een natuurpark gelegen strand Ses Illetes bijvoorbeeld, aan de westkust van het eiland, dat verkozen is tot het mooiste van Europa. Of Platja Tramuntana aan de noordzijde, waar het goed snorkelen is. Bij het door hoge rotsen omgeven Cala Saono kun je terecht voor de mooiste zonsondergang van het eiland. En bij de baai Es Caló, waar het water van lichtblauw, naar donker en weer naar turquoise kleurt, schuif je aan voor versgevangen vis met uitzicht over een traditioneel haventje met varaderos de madera: huisjes van drijfhout waaronder de bootjes van vissers schuilen.

Een groep jongeren springt hier vanaf de rotsen het water in. Hun tocht onder water is nauwkeurig te volgen doordat de zee hier ongekend helder is. Niet voor niets wordt Formentera ook wel de 'mediterraanse Caraïben' genoemd. Dat komt doordat het eilandje 's werelds hoogste concentratie van het waterzuiverende plantje posidonia kent. Het onderwaterbos is door Unesco dan ook uitgeroepen tot werelderfgoed.

Helder water, diverse stranden, lekker eten; het is niet gek dat steeds meer toeristen naar dit paradijsje in de Middellandse Zee trekken. Want waar het voorjaar en najaar nog goede, rustige momenten zijn om het eiland te bezoeken, meren er in juli en augustus in groten getale Italianen aan. Het zijn niet de meest geliefde toeristen bij de eilanders. 'Ze scheuren maar rond op hun scooters, laten rommel achter en zijn niet geïnteresseerd in de geschiedenis van het eiland', moppert de kleine, energieke gids Emilio.

Tegelijkertijd is de steeds groter wordende toeristenstroom een zegen voor de bewoners, erkent ook hij, want lange tijd was Formentera arm. Vroeg je vijftig jaar geleden naar het lokale gerecht, kreeg je als antwoord 'honger'. De grond is er immers droog en weinig vruchtbaar, waardoor het lastig gewassen verbouwen is. Tegenwoordig runnen de eilandbewoners er hotels, verhuren vakantiehuisjes of houden er een restaurant, café of strandtent.

Hotel Cala Saona, waar je kunt genieten van een mooie zonsondergang. Beeld Eva Roefs

Of een boetiekje met designerkleding in San Francisco Javier natuurlijk. Want wie smaakvol wil shoppen, moet naar dit hoofdstadje, met zijn betegelde straatjes en witte huisjes met kobaltblauw houtwerk. Hoewel ook hier weinig te beleven valt, is dit de levendigste plaats van het eiland. Op het plein rondom de grote witte kerk, waar de bougainville welig tiert, klontert jong en oud samen. Kinderen rennen hier om 10 uur 's avonds nog gillend achter elkaar aan, skeeleren over het plein, stunten op crossfietsjes of gooien over met een rugbybal, terwijl hun ouders op bankjes opgetogen bijkletsen met vrienden.

Op terrasjes eten toeristen en inwoners een smeuïge, kruidige paëlla met een knapperig korstje of de plaatselijke specialiteit peix sec: gepekelde en gedroogde roggen, haaitjes en andere bijvangst. Wie het in een hoger segment zoekt, kan terecht bij het Michelinsterrestaurant Can Dani in Sant Ferran. In dezelfde centraal gelegen plaats is ook het wat rommelig uitziende hostel en restaurant Fonda Pepe, dat een cultstatus geniet doordat dit het eerste etablissement was van het eiland en naar verluidt een geliefde spot onder hippies, die zich in de jaren zestig en zeventig op Formentera nestelden. Bob Dylan zou hier zijn geweest, om maar iemand te noemen, evenals de bandleden van King Crimson en Pink Floyd.

'Hippie-eiland', het is iets waarmee toeristenbureaus Formentera nog steeds graag aanprijzen, maar veel is er niet meer van het hippieverleden te merken. Vraag je aan de eilandbewoners waar ze zijn, wijzen ze allemaal één huis aan en noemen ze steevast één naam: Firefox. Het blijkt een 72-jarige brombeer uit Berlijn met een lange grijze baard. Als we hem vragen naar de hippiegeschiedenis van het eiland, roept hij: 'Kijk maar op internet' en schuifelt met gekromde rug verder. Zijn geagiteerdheid is te begrijpen: het moet niet makkelijk zijn als enige overgebleven hippie ineens dienst te doen als toeristische trekpleister. Foto's van Firefox poserend met vakantiegangers bedekken een muur in het hoogstgelegen plaatsje La Mola, waar 'kunstenaars' elke woensdag- en zondagmiddag hun zelfgemaakte waar verkopen op de 'hippiemarkt'.

Ze zijn er nog wel hoor, de vrije geesten, maar niet meer die uit de jaren zestig. Bij de vuurtoren van Cap de Barbaria, het zuidelijkste en minst bebouwde stukje van het eiland, lijkt een groep vrienden zich op percussie-instrumenten bijna in trance te trommelen. Honden snuffelen aan hun blote voeten, sjaals zijn losjes om het hoofd gewikkeld, jointjes gaan van hand tot hand. Martina (31), een mooie vrouw met donker haar en opvallend lichtgroene ogen, komt oorspronkelijk uit Barcelona en kwam hier jaren geleden. Waarom ze nooit meer is weggegaan? Enerzijds vanwege haar 7-jarige dochter, die hier is geboren, naar school gaat en vriendjes op het eiland heeft, maar ook doordat ze op Formentera haar ware zelf vond. Ooit had ze donkere ogen, vertelt ze, maar hier kleurden ze lichtgroen. 'Eigenlijk precies zoals het leven op Formentera. Dat lijkt hier ook een stukje lichter.'

In hoofdstadje San Francisco siert bougainville de straten. Beeld Eva Roefs

Hoe kom je er?

Formentera heeft geen eigen vliegveld. Vanaf Ibiza, waar dagelijkse vluchten heen gaan, kom je er het makkelijkst. Ferry's (vier aanbieders) gaan overdag meerdere keren per uur en brengen je in 30 minuten naar de overkant. In het hoogseizoen vaart de boot tot elf uur 's avonds, in het laagseizoen tot negen uur. trasmapi.com


Watertaxi's varen 24 uur per dag, maar zijn prijziger.

Een groep vrienden speelt percussie bij de vuurtoren van Cap de Barbaria. Beeld Eva Roefs

Wat te doen?

Shoppen - In San Francisco zitten veel designershops. Zoals de stijlvolle winkel Obi. Ontwerpster Elena Hurtado maakt de kleding, haar Italiaanse man ontwerpt sieraden.

Varen - Met rederij Cruceros Formentera kun je een catamarantocht maken. In het voor- of najaar hoef je de boot niet met negentig anderen te delen en is er genoeg ruimte om in de netten op het dek in de zon te liggen. De vier uur durende tocht gaat onder meer naar het eilandje Espalmador. crucerosformentera.comWandelen & fietsen In het nationale park Ses Salines kun je via zandpaadjes mooie wandelroutes afleggen of op een fiets rondtoeren.

Eten - Het fraai uitziende, Arabisch aangeklede restaurant en hotel Casbah ligt in een bosrijke omgeving in het zuidwesten van het eiland en serveert duurzame en plaatselijke producten. hostalcasbah.com

Op het overdekte terras van Hostal La Savina heb je prachtig uitzicht over zee. De gegrilde pulpo is er heerlijk zacht. hostal-lasavina.com

Midden in San Francisco kun je bij boutiekhotel Es Mares goed tafelen. Het restaurant serveert de hedendaagse mediterraanse keuken: hotelesmares.com

Voor wie genoeg heeft van paëlla, kan in restaurant Japoneria in San Francisco terecht voor verse sushi: japoneria.com

Wijnproeven - De grond van de wijngaard van Terramoll in La Mola wordt niet geïrrigeerd. Het levert de wijnen een karakteristieke, geconcentreerde, volle smaak op: terramoll.es

Algemene informatie over het eiland formentera.es

Tussen de rotsen liggen her en der mensen te zonnebaden. Beeld Eva Roefs
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden