REPORTAGE

Op het nieuwe WTC lijkt 9/11 ver weg

Wie naar het schitterende, nieuwe Observatorium op 102-hoog in het nieuwe WTC gaat, krijgt de hele geschiedenis van New York voorgeschoteld. Ook 9/11, maar dat maar héél even.

Een aantal van de eerste bezoekers aan het Observatorium in New York.Beeld ap

Ogenschijnlijk is het een lift als alle andere. Maar dat is het niet. Normaal staan New Yorkers met het gezicht naar de deur, nu wordt ons gevraagd ons om te draaien en de blik te richten op de achterkant. Achter ons sluit de deur, het licht gaat uit. Als bij toverslag verandert de lift in een kinderdroom: hij wordt een tijdmachine.

Die neemt ons mee terug naar het jaar 1500. Op de achter- en zijwanden is te zien hoe we ons onder de grond bevinden in het 450 miljoen jaar oude gesteente waarop het eiland Manhattan rust. De lift schiet omhoog, de teller van de tijd gaat tikken. We stijgen op uit de rotsen en uit het water van het moeras dat zich ooit op deze plek bevond.

Rond 1645, de eerste huizen verschijnen, we zien een windmolen van de Nederlanders, 1745, daar is een kerktoren te midden van wat een stad begint te worden, 1827, het eerste hoge gebouw verrijst, er volgen er meer en nog meer, 1927, New York heeft zijn skyline, 2009, we bevinden ons tussen de stalen balken van een wolkenkrabber in aanbouw.

2015

En dan is daar ineens verdieping 102, de liftdeur opent zich. 2015, het gebouw One World Trade Center, de opvolger van de Twin Towers, is klaar. Het publiek stroomt naar het Observatorium, de drie verdiepingen waar het kan uitkijken over New York, de haven, het Vrijheidsbeeld en de Atlantische Oceaan.

De rit naar de top annex reis door de tijd duurt slechts 47 seconden. Met een snelheid van 37 kilometer per uur legt de lift niet alleen 387 meter af maar overbrugt hij ook 515 jaren. Een supersonische sprong van verleden naar heden. Het gaat zo snel dat het lijkt alsof alles wat geweest is onderweg van ons afglijdt en alleen nog het hier en nu geldt. Plotsklaps begint het te dagen dat dit misschien ook de bedoeling was van de bouwmeesters.

Het jaar 1973: de opening van de Twin Towers? Het jaar 2001: de vernietiging van de Twin Towers? We hebben het niet gezien in de lift, beseffen we pas na het uitstappen. Ook anderen is het niet opgevallen. Pas later, terugkijkende op internet, zien we één van die gestreepte gevels van de WTC-torens opdoemen om snel weer te vervagen, als een geestverschijning in de hoek van een donkere kamer.

Beeld AFP

Debat

Een stuk in The New York Times uit april leert dat er veel debat is geweest tussen de autoriteiten, de projectontwikkelaars en de uitbaters van het Observatorium. Er waren emoties. Ten slotte werd besloten dat men er niet omheen kon, maar dat drie seconden genoeg waren.

Zaterdag, een dag na de officiële opening van One World Center Trade Center, wordt duidelijk dat ook de blik van de bezoekers naar voren is gericht. Een van de deugden waarop Amerikanen dol zijn, is veerkracht. Binnen veertien jaar na de aanslagen van '11 september' is het toen geslagen gat opgevuld. Daar is men trots op. En daar staat de nieuwe toren ook voor.

Verder is hij vooral het symbool van een stad die verder wil. Een van de in blauwe T-shirts gestoken 'tour-ambassadeurs' zegt het: 'Beneden zijn het 911-memorial en museum, Zij gaan over wat er gebeurd is. Dit gebouw gaat over vooruit willen.' Move On - een andere New Yorkse en Amerikaanse eigenschap.

De hoop is dat One World Trade Center de zuidpunt van Manhattan zal veranderen in een levendige en leefbare buurt. Nu zijn de straten rond het financiële centrum van Wall Street nauw en grauw, met smoezelige fastfoodrestaurants en sombere Ierse pubs, duister als middeleeuwse herbergen.

Maar banken trekken weg. Hun plek wordt opgevuld door tech-bedrijven, reclamebureaus en mediaondernemingen. Condé Nast, uitgever van gerenommeerde bladen, huurt in de toren de etages 20 tot 44. Op de 25ste verdieping resideert Anna Wintour, de baas van het modeblad Vogue en ongekroonde koningin van New York. In haar kielzog volgen grote modewinkels als Saks Fifth Avenue en Tiffany. Ook komen er steeds meer mensen wonen.

Op de Observatorium-etages is iedereen vrolijk. Uitgelaten zelfs, ondanks de toegangsprijs van 32 dollar. Na het verlaten van de lift komen we in een theater, met een film over het dynamische, diverse en altijd veranderende New York en zijn skyline. Als het scherm wordt opgetrokken, verschijnt het onweerstaanbare uitzicht. Applaus. We zijn 'on top of the world'.

Beeld AP

Lachen en genieten

Iedereen verdringt zich voor de ramen om op de foto te gaan. Een vrouw ligt bevallig onderuit in een vensterbank. Met haar bovenlijf leunt ze op haar armen, het rechterbeen rust op de vloer, haar linkerknie heeft ze iets opgetrokken. Als een jaren-vijftigvamp poseert ze daar, met New York aan haar voeten.

In het restaurant staan de bezoekers voor de ramen, glazen drank in de hand. Half twaalf 's middags. Twee jonge mannen zoenen elkaar, toostend met een glas bier en een cocktail. Er wordt gelachen, er wordt genoten. Als het de bedoeling was van de 911-terroristen om ook een manier van leven te treffen, dan is dat niet gelukt.

Move On.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden