Op gebutste ski's in het hol van de leeuw

Harald de Man (23) is de beste skiër van Nederland. Dat zegt weinig, in het veld van de internationale toppers staat hij op de reuzenslalom net binnen de Top-100....

OP EEN stel gebutste trainingsski's van een Oostenrijker leverde Harald de Man het afgelopen seizoen de beste prestatie uit zijn loopbaan. 'Ik had al eens van een nieuwer en sneller model ski's gehoord, maar bij navraag bij mijn skifabrikant Head wist men van niks. Maar wat wil je, ik stond 480ste op de wereldranglijst, en dan besta je voor zo'n fabrikant gewoon niet. Die ski's waren er natuurlijk wél, maar niet voor mij.'

De Man is echter bevriend met Manfred Kleinlercher, een goede skiër, maar net niet goed genoeg voor de Oostenrijkse selectie en kreeg van hem het nieuwe model van Head te leen. 'Het waren zijn trainingsski's. Ze zagen er niet uit, met putten en bramen, de kanten waren dun.'

Nederlands beste skiër probeerde de latten toch uit, tijdens het open Sloveense kampioenschap in maart. 'Ik had zo veel grip, ze gleden fantastisch, de snelheid in de bochten was zoveel beter, dat ik daar de vierde tussentijd noteerde.' Tijdens de race speelde een oude blessure echter op, De Man voelde een pijnscheut en stopte onmiddellijk.

Enkele dagen later begaf de Nederlander zich in het hol van de leeuw. Hij deed mee aan de open Oostenrijkse kampioenschappen. 'De halve Oostenrijkse top was aanwezig, Gunther Mader en Joseph Strobl, dus normaal heb ik daar geen schijn van kans.' De lowlander startte op de reuzenslalom met het ongunstige nummer 54 en gleed tijdens de eerste manche, tot verbazing van vriend, vijand en vooral zichzelf, naar de negende tijd.

Voorbij het finishdoek keken vooral de Oostenrijkers verbaasd: 'Is dat een Höllander die daar zo snel naar beneden komt?' De Man ('ik dacht dat ik gek werd') was vooral 'doodzenuwachtig': hij moest immers nog een tweede manche afleggen. 'Ik had de A-limiet van de Nederlandse selectie binnen bereik, maar dan moest ik niet falen. Ik kon het rustig aan doen en op safe skiën, ik kon ook vol gas geven en kijken wat ik waard was.'

De Alkmaarder koos voor het laatste: 'Ik startte als negende, het ging prima, en ik noteerde de derde tijd.' In de eindrangschikking eindigde hij op de vijfde stek, op, laten we dat nog maar even benadrukken, de Oostenrijkse kampioenschappen. Met dank aan de trainingsski's van Kleinlercher.

Fabrikant Head zag hem daarna plotsklaps wél staan: De Man heeft komend seizoen de beschikking over het nieuwste materiaal. Ski's die van voen breed, in het midden smal en achter weer breed zijn. 'Dat is de trend. De vorm van de ski's gaat het snowboard achterna. Maar er is wel een grens, en die is nu bereikt. Teveel taillering maakt te onrustig in de bochten.'

De Man is dit jaar de beste skiër van Nederland. Hij behaalde inmiddels, in de sneeuw van Australië - skiërs zijn net als tennissers per jaar vele maanden van huis -, de FIS-limiet voor het komend WK, eind februari 1997 in Italië. Hij skiede het afgelopen seizoen de Top-100 binnen op de reuzenslalom en dat is voor een Nederlander een hele prestatie.

De voorgaande jaren had De Man, die al vanaf zijn derde skiet, meer concurrentie. Hij wisselde regelmatig stuivertje met Bram van Es, maar laatstgenoemde kampt sinds korte tijd (weer) met een rugblessure. Van Es, het bluffertje ('Ik word de Nederlandse Tomba') binnen de kleine Nederlandse ski-selectie, liep het kwetsuur ooit op, toen hij bij een training in de mist al skiënd, met nog twee ski's op de schouders, in een sneeuwhoop viel.

IS SKIEN van huis uit al een blessure-gevoelige sport, in een land zonder een brede selectie als Nederland, is de A-groep door lichamelijk ongemak op dit moment bijna gehalveerd. Niet alleen Van Es viel weg, maar ook Johann Moser staat al een tijdje buitenspel. De zoon van de Oostenrijkse eigenaar van de kunstbaan in Spaarnwoude, maakte brokken met de crossmotor. Het is overigens niet ongebruikelijk dat skiërs zich gemotoriseerd door het veld begeven - het crossen zou het evenwichtsgevoel verbeteren.

Ook Harald de Man weet wat pijn lijden is. In 1992 scheurde hij tijdens een training de kruisbanden, nog steeds voelt hij af en toe de pijnscheuten. Dit jaar was de aanloop naar het nieuwe seizoen echter hoopvol. Er zijn de nieuwe ski's, er was de goede start in Australië.

In februari maakte hij in de Spaanse sneeuw voor het eerst kennis met een groot mondiaal toernooi, het WK in de Sierra Nevada. 'Zo'n evenement is het mooiste wat er is. Je skiet tegen de hele wereldtop. De ambiance is schitterend. Al die mensen die komen kijken. Het is als voetballen in een vol stadion, één groot feest.'

Hij behaalde in de Spaanse bergen, waar het fenomeen Tomba wereldkampioen werd, een 'aardige' 23ste plaats op de reuzenslalom, maar relativeert die prestatie meteen. 'Tijdens een WK zijn er slechts vier Noren, vier Oostenrijkers en vier Zwitsers actief. Meer mogen er niet worden afgevaardigd. Tijdens grote World Cup-wedstrijden doen soms wel tien Zwitsers, tien Oostenrijkers en tien Fransen mee. Daar zou een 23ste plaats meer waard zijn.'

Tijdens een wereldbekerwedstrijd moet een skiër bij de beste dertig eindigen om recht te hebben op een tweede start, bij een WK (of Olympische Spelen) mag ook de skiër van Jamaica nog een tweede keer naar beneden. De Man: 'De Oostenrijkers en Zwitsers kennen voor een WK zware kwalificatie-wedstrijden. De toppers die afvallen, zijn stuk voor stuk beter dan wij zijn.'

Een van die afvallers bij de Oostenrijkse selectie is Manfred Kleinlercher, de skiër die zo vriendelijk was zijn wonderbaarlijke trainingsski's aan De Man uit te lenen. 'Die wordt echter nog wel zestiende ofzo tijdens World Cups, plaatsen waar wij niet eens aan kunnen ruiken.'

De Oostenrijkse skiër was de afgelopen maanden mee met De Man op trainingskamp in Australië. 'Als je Manfred ziet skiën, prachtig. Hij heeft jarenlang getraind met het Oostenrijkse team. Van hem kan ik dus heel veel leren.'

Want binnen de Nederlandse A-selectie is het moeilijk om progressie te maken, meent De Man. Goed, er zijn de trainingsschema's van bondscoach Marcel Looze, er zijn de vele goede aanwijzingen van de hoofdcoach, de Oostenrijker Günther Gerhard en verder kijken alle skiërs ter lering veel naar video's van toppers.

'Dat Kleinlercher met ons mee gaat naar Australië, dat is reuze stimulerend. Ik sta vanaf mijn juniorentijd aan de vaderlandse top, er is weinig concurrentie, en dat maakt je toch wat lui. Ik ben steeds de snelste van het team, samen met Bram. Maar als Manfred meegaat, geeft dat een extra prikkel. Je kijkt naar hem, je hoort zijn adviezen aan, je probeert eens wat anders en het gaat meteen beter ook.'

De wereldbekerwedstrijden van Park City zijn dit weekeinde. De Man prepareert zich al weken in de powdersnow van Colorado. Samen met het Zwitserse A-team, met grote namen als Michael von Grünigen, Paul Ascola en Steve Locher. De Zwitsers laten De Man volgaarne in hun keuken kijken, 'die hebben daar geen problemen mee'.

Skiën is in Zwitserland, Oostenrijk en Frankrijk een grote sport. De toppers aldaar beschikken over alle (financiële) faciliteiten. Voor de Nederlanders is het vaak behelpen. Moest De Man in het verleden jaarlijks nog zo'n negenduizend gulden aan de Nederlandse Ski Vereniging (NSV) betalen ('ik deed 's zomers allerhande werk om dat geld bijeen te krijgen'), van die verplichting is hij nu, vanwege zijn goede prestaties, verlost.

NIET DAT hij nu iets verdient aan zijn sport, 'helemaal niks, ja, ik open eens een skibaan hier in de buurt. . .' Als hij in Nederland is, woont hij in het ouderlijk huis, onderweg zijn er de appartementen, die door de Nederlandse Ski Vereniging betaald worden. NOCNSF vergoedt andere onkosten. 'Sponsors leveren alleen materiaal, pas als je in de Top-30 komt, krijg je ook geld uit die richting.'

Er blijft veel te wensen over. 'Een service-man die je ski's prepareert, dat zou veel tijd schelen.' Het is niet ongewoon dat de Nederlandse skiërs na een lange reis aan de vooravond van een wedstrijd hun latten nog 'snel' moeten maken. 'Zo'n karweitje kost twee uur. We zouden met zo'n man ontspannen de wedstrijd kunnen ingaan. Dacht je dat Tomba dat prepareren zelf deed? Die heeft constant vijf man om zich heen.'

De begeleiding van de internationale top is de laatste jaren steeds wetenschappelijker geworden. 'Er worden drukplaatjes in de skischoenen geplaatst, die de krachten opmeten en die weer aan een computer doorgeven. Dan kunnen de trainers zien, waar en hoe er druk wordt gezet. Er wordt volop mee geëxperimenteerd, al dan niet in het geheim.'

De Man grijnst: 'Nee, wij doen daar niet aan mee, wij hebben geen geheimen. Bij ons is het skiën nog simpel: gewoon, zo snel mogelijk naar beneden. En daar zijn we al redelijk goed in. Het is alleen jammer dat er om de zoveel meter van die paaltjes staan.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden