Neneh Cherry

De Gids Nenah Cherry

Onze gids Neneh Cherry: ‘Een goed recept is als een mooi liedje voor me’

Neneh Cherry Beeld Daniel Cohen

Zangeres en liedjesschrijver Neneh Cherry trekt al sinds de jaren tachtig over de wereld met haar muziek. Ze tipt ons haar favoriete films, muziek, mode en eten.

Ze komt graag in ­Amsterdam, popzangeres ­Neneh Cherry (55). Of liever gezegd, ze is dol op ­steden waar alle nationaliteiten door elkaar lopen. ‘Misschien is dat wel wat ik het leukst vind aan op tournee zijn. Een beetje rondlopen en kijken wat er zoal is veranderd sinds de vorige keer dat ik in die stad was om op te ­treden.’

Vergelijkingsmateriaal heeft ze genoeg, want Cherry reist als muzikant al sinds de vroege jaren tachtig de wereld rond. Eerst als zangeres in de Britse postpunkband Rip Rig + Panic en sinds 1989 als soloartiest. Haar grootste successen had ze in 1989 met haar debuutalbum Raw Like Sushi met de hit Buffalo Stance en zes jaar later met 7 Seconds, dat ze zong met de Senegalese zanger Youssou N’Dour. Nu ligt er al enige tijd een nieuwe plaat, Broken Politics, en treedt ze weer op, zoals onlangs in het Amsterdamse poppodium Melkweg.

Neneh Cherry Beeld Daniel Cohen

Daar vertelt ze over de eerste keer dat ze naar Amsterdam kwam. ‘Ik herinner me goed dat ik hier om de hoek in Paradiso speelde, met Rip Rig + Panic.’ Een vreemd collectief, zegt ze zelf, dat freejazz combineerde met funk en schurende punk. ‘Ik was toen 19 en hing al een paar jaar rond in wat we nu als een hippe muziekscene zouden omschrijven.’

Cherry woonde in die tijd met Ari Up van de legendarische punkband The Slits in een kraakpand in Londen. Het was een komen en gaan van muzikanten. ‘Niet veel anders dan toen ik een kind was en in Stockholm woonde. Mijn ouders woonden in een soort oude school waarin het een komen en gaan was van artistiekelingen. Hartstikke leuk, ik heb thuis geleerd dat er meer in het leven te doen is dan carrière maken. Kunst was voor ons geen hobby maar een eerste levensbehoefte.’

Neneh Cherry Beeld Daniel Cohen

Cherry groeide op bij haar moeder en stiefvader, jazztrompettist Don Cherry. In 1978, 14 jaar oud verhuisde ze naar Londen. Oók daar heeft ze heeft zich altijd tussen muzikanten, producers, modeontwerpers en designers thuis gevoeld.

Minder beviel haar de popindustrie. Na haar spectaculaire entree in 1989 met muziek waarin rap, pop en dance-elementen een vernieuwende sound creëerden en ze met het rauwe Buffalo Stance een wereldhit scoorde, werd ze langzamerhand ‘licht gestoord van alle druk die er op me kwam te liggen.’

Na het succes van die andere wereldhit, 7 Seconds (1996) trok ze zich terug. ‘Mijn stiefvader was net overleden. Ik wilde meer tijd vrijmaken voor mijn eigen gezin.’

Neneh Cherry Beeld Daniel Cohen

Ze leeft al meer dan dertig jaar ­samen met producer Cameron McVey (Massive Attack, All Saints), die al vanaf Raw Like Sushi bij haar platen betrokken is. Ook aan Broken Politics werkte hij mee. ‘Veel nummers zetten we samen in de steigers om ze vervolgens aan Kieran te mailen die er zijn elektronische kunsten op losliet.’

Kieran is Kieran Hebden, die ­onder artiestennaam Four Tet actief is als dj en producer in de elektronische muziek. Hij sleutelde wat aan de nummers, voorzag ze van een sample of een beat om daarna samen met Cherry in vijf dagen alles af te mixen.

‘Er zit eindelijk wat rust in mijn muziek. Alles klinkt niet zo impulsief en gehaast. Ik heb het idee ook van me afgeschud dat ik aan bepaalde verwachtingen moet voldoen. Dat gaf me de rust die ik lang niet in mijn muziek vond. Mijn nieuwe album geeft goed weer waar ik nu ben met mijn leven. Gelukkig, maar toch ook een beetje bezorgd over de toekomst.’

Stad: Beiroet

‘Ik ken het Midden-Oosten heel slecht en heb er nauwelijks opgetreden. Maar op Beiroet werd ik meteen verliefd. We hebben er de videoclip van Natural Skin Deep opgenomen. Akinola Davis Jr, de regisseur wilde dat daar graag doen en ik wist eigenlijk niet wat me te wachten stond.

Het voelde meteen goed. Het wemelt er van jonge creatieve mensen. De clubs en bars zijn veel moderner dan ik me dat had voorgesteld. Westers maar dan bevolkt door een veel meer gekleurd publiek dan hier. Steden die veel hebben meegemaakt brengen een krachtige bevolking voort, denk ik weleens. Beiroet heeft heel veel oorlogen en aanslagen moeten doorstaan, wat de meeste inwoners een extra drang lijkt te geven er het beste van te maken.

Ze zijn daar ook echt trots op hun stad, dat mis ik wel een beetje in Londen. In de taxi van het vliegveld zei de Libanese taxichauffeur: ‘Beiroet is de mooiste stad van de wereld, hooguit jammer dat er wel eens een bommetje ontploft. Maar dat nemen we maar voor lief.’

Beeld Imageselect

Zangeres: Minnie Riperton

‘Muziek was na eten het belangrijkste bij ons thuis. Van mijn vader leerde ik een soort openheid naar het onbekende aan. Ruimdenkendheid wat ook wel een beetje past bij hem. Zijn trompet is immers op de meest afwijkende jazzplaten te horen. Freejazz was een passie van hem maar daar viel hij me eigenlijk niet mee lastig. Leuker vond hij het om samen met mij naar iemand als Chaka Khan of een band als Earth Wind & Fire te luisteren.

‘Mijn moeder liet me vooral zangeressen horen. Dinah Washington bijvoorbeeld of Minnie Riperton. Iedereen ken haar vooral van dat hitje uit de jaren zeventig Lovin’ You. Maar ze heeft zoveel moois gezongen. Ik weet nog dat ze overleed. Ze was pas 32 en ik woonde toen al in Londen. Dat raakte me enorm. Ik moest meteen aan vroeger denken. Dat mijn moeder haar platen opzette en ik verbijsterd was door haar enorme stembereik. Het schijnt dat die vijf octaven was. Ongelooflijk zo bescheiden als ze er mee omging. Zingen was voor haar nooit een demonstratie van virtuositeit maar kwam van binnen.’

Hiphop: Roxanne Shante

‘In Londen leerde ik voor het eerst echt wat hiphop was. Ik was 14, 15 jaar en hiphop was het nieuwste van het nieuwste. Mensen zeiden wel tegen me dat wat ik in Rip Rig + Panic was ook een soort rappen was, maar dat was meer uit een soort onmacht om gewoon te zingen dan dat ik dacht even cool te zijn.

‘Het duurde ook even voordat hiphop wat groter werd. Pas midden jaren tachtig kwamen de eerste hiphop-platen echt structureel van New York naar Londen. We kregen hiphop-winkels en eigenlijk vonden al mijn vrienden dit nieuwe geluid geweldig. Zelf werd ik pas echt enthousiast toen ik Roxanne Shante hoorde. Zij was een van de eerste en zeker een van de gemeenste vrouwelijke rappers. Een nummer als Bite This was voor mij echt inspirerend. Die hiphop was echt bepalend voor de richting die ik op mijn eerste plaat uitging.

TV serie: The Wire (2002-2008)

‘Ik weet niet eens of de term binge-watchen al zo in zwang was, maar mijn consumptie van de HBO-serie The Wire zou ik graag zo willen typeren. Eenmaal begonnen kon ik niet meer stoppen. De een na de andere dvd-box haalde ik in huis.

‘Eigenlijk best wel laat trouwens want de eerste serie zag ik in 2012 pas toen ik met The Thing aan het toeren was. Een Scandinavisch jazztrio waar ik toen een plaat mee had gemaakt.

‘Ergens onderweg kocht ik de eerste serie en was meteen verslaafd. Zo knap als het leven op de straat van kleine drugsdealers en hustlers zonder cliché’s en stereotypen verteld wordt.

‘Het was bijna een soort Shakespeare zoals de drama’s verteld werden, inclusief koningen en heren. Typerend vond ik ook hoe een van de karakters, Avon Barksdale, het leven op straat vergeleek met een schaakspel. Dat is net iets poëtischer en treffender dan de manier waarop meestal drugsbendes worden beschreven.

THE WIRE Beeld HBO

Film: The Godfather 1 en 2 (1972, 1974)

‘Eens in de zoveel tijd moet het even. The Godfather kijken. Meestal als ik moe ben of ergens mee zit. Dan sluit ik me af en zet ik een van deze Coppola-films op. Dat doe ik al decennialang. Het lijkt alsof The Godfather 1 en 2 dan al op me liggen te wachten. Vooral die eerste twee delen presenteren een soort parallel universum waar ik me vertrouwd in voel.

‘Ik ben dol op al de karakters. Marlon Brando is onverbeterlijk als Don Corleone. Maar de jonge Al Pacino als Michael Corleone doet me iedere keer weer glunderen.

‘Er is een scene waarin hem wordt uitgelegd hoe je het beste pasta kunt koken. Heerlijk. Het kijken ernaar is echt een soort van thuiskomen, ik voel me zo op m’n gemak in die wereld dat ik al snel tot rust kom.

‘Iedere scene ken ik uit mijn hoofd maar er blijken toch altijd weer details die me ontglipt zijn of scenes waarin iets gebeurt wat me niet eerder is opgevallen. Ik krijg meteen weer zin om te gaan kijken.’

Mode: Phoebe English

‘In Londen kwam ik snel in contact met allemaal mensen die iets in mode of design deden of wilden doen. Dat was voor de meesten veel belangrijker dan muziek maken. Ik vond het allebei wel interessant. Het waren begin jaren tachtig politiek gure tijden, net als nu. Maar het barstte van de creativiteit. Er kwamen nieuwe bladen als The Face en i-D waarin mode, design en popcultuur als even belangrijk werden beschouwd.

‘Het was voor mij eigenlijk ook alsof die drie dingen bij elkaar hoorden, maar dat kan ook komen door de vrienden die ik had. De belangrijkste is Judy Blame. Mijn beste vriend, die vorig jaar overleed. Ik ga hier niet mijn vrienden promoten dus ik houd zijn verdiensten in mijn hart.

‘Maar wat ik wel van hem heb overgenomen is de combinatie van high fashion met streetwear. Dat is iets dat ik ook terugzie bij ontwerpster Phoebe English mijn favoriete modeontwerpster nu.

‘Een hele dure jurk met goedkope gympen eronder, dat vind ik mooi. Al draag ik eigenlijk het liefst gewoon waar ik me lekker in voel.

‘Jammer alleen dat dit niet altijd kan. Ik sta op het podium en moet vaak op de foto. Dus moet ik veel meer nadenken over hoe ik me presenteer zoals ik wil. Jullie mannen hebben het maar makkelijk. Een afgeragd t-shirt is al snel cool. Bij mij heet zo’n shirt al snel onverzorgd.’

Een model presenteert 'Fashion in Motion: Phoebe English' van ontwerper Phoebe English. Beeld EPA

Eten: Jamaicaans

‘Het lekkerste eten op aarde is West-Indisch eten en dan met name curry goat. Een curry van geitenvlees die op Jamaica het beste wordt gemaakt, althans daar at ik de beste ooit.

‘Je moet er eigenlijk een hele grote pan mee maken waar je dan een paar dagen mee doet. Thuis aten we het ook wel eens als mijn moeder niet precies wist hoeveel mensen er kwamen eten.

‘Dat varieerde nogal. Iedereen was welkom, er waren altijd wel mee-eters en gastvrijheid was belangrijk in de familie. Eten en muziek dat waren de zaken waarmee mijn familie zich populair maakten.

‘Koken is ook een soort muziek maken, althans voor mij. Alles steeds opnieuw uitproberen. Iets toevoegen of weglaten. Een goed recept is als een mooi liedje voor me. Je kunt er ook echt gelukkig van worden. Jamaicaanse soulfood heeft eenzelfde diepte als de beste reggaedub.

Literatuur: James Baldwin

‘Ik lees veel te weinig. Mijn tas zit altijd vol boeken maar ik kom er niet toe. Het laatste boek was If Beale Street Could Talk van James Baldwin. Ik kwam erop omdat ik zag dat het verfilmd was. Mijn gedachten gingen terug naar mijn kinderjaren.

‘Ik heb hem namelijk een keer ontmoet toen ik een jaar of vijf was. Mijn vader had hem thuis uitgenodigd en ik herinner me dat ik betoverd was door zijn mooie liefdevol kijkende ogen.

‘Zo zachtmoedig ook, daar raakte ik echt even van in de war. En het grappige is: mijn vader had precies hetzelfde. Jaren later, toen ik al veel van Baldwin had gelezen had sprak ik met mijn vader over hoe goed ik die boeken vond. Scherp en toch geestig.

‘Dat beaamde mijn vader om er aan toe te voegen dat James Baldwin de enige man was geweest tot wie hij zich ooit aangetrokken had gevoeld. Mooi stel, Don Cherry met James Baldwin.’

James Baldwin poseert thuis in Saint Paul de Vence, Zuid-Frankrijk, september 1985. Beeld Ulf Andersen / Getty

CV NENEH CHERRY

10 maart 1964

Geboren als Neneh Mariann Karlsson in Stockholm. Ze groeit op bij haar moeder Moki Karlsson en haar stiefvader, jazztrompettist Don Cherry.

1979 Na een verblijf in New York verhuist ze 14 jaar oud naar Londen.

1981 Maakt samen met onder anderen haar latere echtgenoot drummer Bruce Smith deel uit van postpunkband Rip Rig + Panic.

1983 Krijgt met Smith (van wie ze een jaar later scheidt) dochter Naima.

1986 Ontmoet producer Cameron McVey, met wie ze nu samen is. Ze hebben twee dochters, Tyson (29) en Mabel (22).

1988 Solosingle Buffalo Stance. Het nummer komt in Nederland op nummer 1.

1989 Debuutalbum Raw Like Sushi.

1996 Abum Man. Het liedje 7 Seconds (samen met zanger Youssou N’Dour) wordt een wereldhit.

2012 Maakt samen met Scandinavisch jazztrio The Thing het album The Cherry Thing.

2014 Album Blank Project gemaakt met producer ­Kieran Hebden.

2018 Album Broken Politics.

Neneh Cherry speelt op 8 juli 2019 in het Amsterdamse Bostheater.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.