Amsterdam, 4 april 2019. Kiefer Sutherland

De Gids Kiefer Sutherland

Onze gids Kiefer Sutherland: ‘Die kameraadschap, dat positieve, in de filmindustrie bestaat het niet’

Amsterdam, 4 april 2019. Kiefer Sutherland Beeld Els Zweerink

Onze gids is de acteur Kiefer Sutherland, maar we spreken hem als countryzanger. Met roestbruine liedjes over de zelfkant, waar hij helaas een tikje van meekreeg.

Terwijl Kiefer Sutherland (52) op de stoep voor de Amsterdamse Vondelkerk een sigaret staat te roken, vraagt zijn manager het bezoek van de Volkskrant of het gesprek straks vooral over muziek mag gaan.

We hoeven natuurlijk niet te doen alsof hij géén Hollywood-filmster is (The Three Musketeers, Phone Booth, noem ze maar op) en alsof we hem níet kennen als agent Jack Bauer uit de serie 24, maar nu is hij in Amsterdam als countryrocker.

In de uitverkochte Vondelkerk spelen Sutherland en zijn band liedjes van zijn eerste album Down in a Hole (2016), maar ook van het splinternieuwe tweede, Reckless & Me.

Amsterdam, 4 april 2019. Kiefer Sutherland Beeld Els Zweerink
Amsterdam, 4 april 2019. Kiefer Sutherland Beeld Els Zweerink

Sutherland is geen moeilijke man, een erg vriendelijke en meegaande zelfs, dus het verzoek komt niet als een bars directief, laat staan in de vorm van een contract. Gewoon een verzoek, meer niet.

Muziek maken doet hij al jaren, de acterende zoon van de acterende ouders Donald Sutherland en Shirley Douglas: aanvankelijk solo met akoestische gitaar, maar de laatste jaren met co-songschrijver en producer Jude Cole en een band achter zich.

Sutherland maakt stoere, roestbruine countryrock. Zijn stem past daar goed bij: een diepe, doorleefde stem met rauw braampje, gemarineerd in whisky, teer en nicotine. Van het eerste genotmiddel kan hij inmiddels goed afblijven; van de andere tweede inhaleert hij elk uur zijn dosis.

Voor de goede orde: Sutherland schrijft zijn eigen songs. Hij legt uit dat hij als songschrijver visueel is ingesteld. Hoe kan het ook anders, als filmman. Het beeld van zijn ernstig zieke moeder (Saskatchewan) of een babyfoto van zijn inmiddels volwassen dochter Sarah (Song for a Daughter), dát zijn de dingen die hem zomaar ineens kunnen inspireren tot een liedje.

Amsterdam, 4 april 2019. Kiefer Sutherland Beeld Els Zweerink
Amsterdam, 4 april 2019. Kiefer Sutherland Beeld Els Zweerink

De rol van Jude Cole daarbij? ‘Jude voegt bijna altijd iets belangrijks toe,’ zegt hij. ‘Een tempowisseling, een bridge, instrumentatie. Het maakt het altijd beter en dus heb ik besloten dat Jude altijd gelijk heeft. Als Jude zegt: die zin moet eruit, dan gaat hij eruit. Ik vind het blijkbaar fijn om voor iemand te werken die het laatste woord heeft. Een regisseur, inderdaad. Deze acteur kan blijkbaar niet zonder.’

Zie je wel: daar slaat hij zelf al een brug naar zijn hoofdberoep – en niet voor het laatst.

‘Als acteur heb ik nooit een solovoorstelling gedaan. Altijd een script, regie en anderen om me heen. Als muzikant speel ik míjn liedjes. Live. Oog in oog met het publiek. Dat verklaart wellicht waarom ik nog steeds voor elk optreden doodnerveus ben. En dat terwijl ik vijftien jaar solo heb opgetreden, twee studioalbums met eigen werk heb gemaakt en alweer twee- à driehonderd optredens met mijn band heb gedaan. Ik mag me best muzikant voelen, onderhand.’

Zo is dat. En vandaag is hij nog iets anders: Gids.

1. ALBUM

Bob Dylan: Nashville Skyline (1971)

‘Als Canadese tiener was ik een rocker: Bad Company, Led Zeppelin, AC/DC, Boston en natuurlijk onze Canadese trots, Rush. Ik geloof dat hun Hemispheres (1978) de eerste lp was die ik kocht. Mijn liefde voor country en roots kwam wat later, maar die genres domineren nu mijn collectie, die alleen uit vinyl-lp’s bestaat.

‘Als ik een favoriet album moet noemen, neig ik naar Nashville Skyline van Bob Dylan (1971), terwijl ik verder niet eens zo’n enorme Dylan-fan ben. Maar ik wil er nog twee noemen: het titelloze debuutalbum van Jackson Browne (1972) en Electric Warrior van T. Rex (1971). Die drie draai ik wekelijks.

‘Eigenlijk is dát mijn tip: kies drie lievelingsplaten en beluister ze vaak, tot ze zo bekend voor je zijn dat er een kalmerend Pavlov-effect van ze uitgaat. Waar ik ook ben, in een vliegtuig of op een filmset: zodra ik een van die drie platen hoor, ben ik ontspannen.’

2. ARTIEST

Elton John

‘Ik groeide op met een oudere broer, met als gevolg dat ik als jongetje van vier al naar volwassen popmuziek luisterde. Er is maar één artiest die ik op die leeftijd al fantastisch vond, maar op mijn vijftiende, dertigste en vijftigste nog steeds. Elton John. 

‘Kennelijk maakt die man muziek voor alle leeftijden: melodieën die op elke leeftijd pakkend zijn, een stem die op elke leeftijd aanspreekt, teksten waar je op elke leeftijd iets mee kunt.

‘Het werk van Elton John heeft die universele kwaliteit, of het nou Your Song, Rocket Man, Goodbye Yellow Brick Road of voor mijn part I’m Still Standing is. En wat is hij productief geweest. Indrukwekkend.

‘Vooruit, hij is niet de enige artiest voor wie dit geldt. Over The Beatles en Paul Simon kan ik hetzelfde zeggen, maar Elton John krijgt de credit minder vaak, dus noem ik hem.’

3. OUTLAW (1)

Merle Haggard (1937-2016)

‘Bijna elke man komt op een moment in zijn leven dat hij bevangen raakt door de songschrijvers van de zelfkant, de outlaws. Johnny Cash. Waylon Jennings. Kris Kristofferson. Merle Haggard.

‘Merle, mijn held, zong over alcoholverslaving en wat je ermee kapot kunt maken. Ik weet er alles van. Ik heb die fouten zelf gemaakt. Merle komt dan als het ware naast je zitten. Hij veroordeelt je niet, maar zegt: ik ken het, jongen. En plotseling ben je niet meer alleen.

‘Haggard kwam in 2016 naar een optreden van me kijken in een kerk in Bakersfield, Californië. Ik was op van de zenuwen toen ik hoorde dat hij er was. Na afloop hebben we samen gespeeld. Hij zei aardige, bemoedigende dingen over mijn songs. Het is een herinnering die ik koester. Twee weken later was hij dood.’

4. ROMAN

Harper Lee: To Kill a Mockingbird (1960)

‘Ik lees schandalig weinig boeken, omdat ik bedorven ben door het lezen van filmscripts. Voor elk seizoen van 24 las ik 24 scripts van tachtig pagina’s, die ik elk vier keer doornam. En dan heb ik het nog niet eens over sléchte scripts gehad, die je leest om te bepalen of je aan een film wilt meewerken. Meestal besluit je van niet.

‘De laatste jaren speel ik in de serie Designated Survivor. Dat betekent: tien pagina’s dialoog per dag uit mijn hoofd leren. Dan is een boek ongeveer het laatste waar je ’s avonds zin in hebt.

‘Niettemin: mijn favoriete roman, tevens de enige die ik een paar keer heb herlezen, is To Kill A Mockingbird. Het heeft dezelfde kwaliteit als Elton John: je kunt er op elke leeftijd iets mee. Als schoolkind vond ik het verhaal spannend en vereenzelvigde ik me met Scout, de hoofdfiguur. Bij herlezing op latere leeftijd wordt het een sociale schets, over klassenjustitie, ongelijkheid en racisme, thema’s die me sowieso erg bezighouden.’

Harper Lee – To Kill A Mockingbird

5. OUTLAW (2)

Johnny Cash (1932-2003)

‘Het Amerikaanse gevangenisstelsel is keihard. Ik heb erin gezeten wegens rijden onder invloed, dus ik weet waar ik over praat. Het eerste dat ze je afnemen, is je zelfrespect. De samenleving kan genadeloos oordelen over mensen die in de bajes hebben gezeten. Het is maar al te vaak een brandmerk: voor velen heb je levenslang, ook al hoefde je maar kort te zitten.

‘Ik vind dat mensen een tweede kans verdienen. Iedereen heeft er weleens eentje nodig.

‘Johnny Cash zat zelf achter de tralies, trad in gevangenissen op, schreef liedjes over bajesklanten, correspondeerde met ze en sprak met respect over ze. Hij wees erop dat gedetineerden mensen zijn. Ook Johnny’s liedjes deden voor me wat de beste outlaw-songs doen: ze gaven me het gevoel dat ik niet alleen was.’

6. THEATER

Ryman Auditorium (v/h Grand Ole Opry), Nashville, Tennessee

‘Voor elke countrymuzikant is de Grand Ole Opry een droom, maar voor mij als zingende acteur had de zaal nog een extra betekenis. Dat zit zo. In de filmindustrie is de collegialiteit ver te zoeken. Harde concurrentie. Mensen gunnen elkaar weinig. Toen ik als muzikant debuteerde en in de Grand Ole Opry mocht spelen, was ik onzeker en argwanend. Ik rekende op afgunst en scepsis: meneer de filmster, wat moet je hier? Maar zo was het dus totaal niet.

‘Het Ryman Auditorium is de hele dag in bedrijf. Er is een lange gang vol kleedkamers. Alle deuren stonden open. Iedereen zat wat te spelen. Muzikanten praatten met elkaar. Toonden belangstelling. Wensten elkaar succes. Keken naar elkaars optredens. Ze kwamen op me af en stelden zich voor. Broederschap.

‘Een oudere countryzangeres kwam op me af. Ze zei: “Ben je nerveus, honey?” Ik zei: ja, nogal. Zij: “Maak je geen zorgen, pop. Deze tent is anders. We got your back: we staan achter je.”

‘Ze gaf me een knuffel. Die kameraadschap, dat positieve, in de filmindustrie bestaat het niet. In de muziek wel en in de Grand Ole Opry meer dan waar ook. Sinds dat moment voel ik me ingewijd en welkom als muzikant.’

NASHVILLE, TN - NOVEMBER 11: Country music artist Lee Greenwood performs at The Grand Ole Opry at Ryman Auditorium on November 11, 2014 in Nashville, Tennessee. (Photo by Terry Wyatt/Getty Images) Beeld Getty Images

7. FILM

Don’t Look Now (1973)

‘Ik ben grootgebracht door mijn moeder. Mijn vader kende ik niet erg goed en van zijn filmcarrière had ik nauwelijks een indruk: bijna al zijn films waren 18+ en video was er nog niet.

‘De eerste film die ik van hem zag was Don’t Look Now, een jaar of tien nadat die was verschenen. Ik was zestien of zeventien. Het was verpletterend: het is een doodenge thriller over ouders die rouwen om de dood van hun dochter. Mijn vader is fenomenaal. Ik heb huilend met hem aan de telefoon gehangen: “Ik heb je gezien, pap. Wat ben je goed.”

‘Ik bewaar ook een hilarische herinnering aan die film. Er zat een voor die tijd zeer expliciete seksscène in, met mijn vader en Julie Christie. Ik had nog nooit zoiets gezien, vond de seks en die mooie blote vrouw erg opwindend, maar het was wel mijn blote pa die daar met haar bezig was – en dat wilde ik dan weer níet zien.

‘Ik zie me nog zitten met mijn hand voor mijn ogen, proberend om mijn vader als het ware uit het beeld te knippen en alleen Julie te zien.’

8. STAD

St. John’s, Newfoundland & Labrador, Canada

‘Ik ben in Londen geboren omdat mijn ouders daar woonden, maar heb me altijd Canadees gevoeld, al ging ik er pas tegen 1975 wonen. In Toronto, met mijn moeder. Geweldige stad, maar ik houd toch het meest van het rauwe, koude, uitgestrekte Canada. Daar ga je begrijpen wat voor mensen de Canadezen zijn.

‘De Sutherlands hebben wortels in de provincie Saskatchewan. De winters zijn er echt onbarmhartig. Eigenlijk valt er niet te leven, maar de mensen doen het en halen er vreugde uit. Dát is Canada.

‘Mijn favoriete stad is St. John’s, hoofdstad van Newfoundland & Labrador, bijgenaamd The Rock. Als je haar ziet liggen, denk je: die plek is onbewoonbaar. Ook daar: brute winters. Maar toch bruist het overal, zijn de kroegen niet te tellen en klinkt overal live muziek.’

9. CAFÉ

4100 Bar (4100, Sunset Boulevard, Los Angeles)

‘Ik zocht een gebouw waarin ik een studio en een atelier voor mijn vriendin kon bouwen. In East L.A. vond ik het, vlakbij Glendale. Daar zit mijn studio, tevens hoofdkwartier van mijn platenlabel Ironworks. Op een dag ontdekte ik bij toeval de 4100 Bar: Indianentapijten aan de muur, de beste cocktails en de beste jukebox van L.A. en een bonte verzameling stamgasten.

‘Ik woon een heuvel verderop, maar beschouw de omgeving van de 4100 als mijn buurt: een desolaat, beetje weggestopt wijkje. Dáárom vind ik Los Angeles toffer dan New York, waar ik vijf jaar met plezier woonde. Maar L.A. is de stad waar mijn kinderen rondlopen, waar mijn hart ligt en waar ik mezelf kan verliezen én terugvinden. Los Angeles is thuis.’

4100 Bar

Kiefer Sutherland: Reckless & Me. Ironworks/BMG Rights.

1966 21 december geboren in Londen, Groot-Brittannië

1984 eerste filmhoofdrol: The Bay Boy

1986 eerste Amerikaanse film: Stand By Me

1987 vampier in The Lost Boys

1990 hoofdrol Flatliners (met Julia Roberts)

1993 succesrollen The Vanishing en The Three Musketeers

1997 toneelrol The Glass Menagerie (met moeder Shirley Douglas)

2001 hoofdrol (Jack Bauer) in serie 24 (tot 2010)

2002 Golden Globe voor ‘Beste tv-acteur’ (24)

2006 hoofdrol The Sentinel

2007 veroordeeld voor rijden onder invloed: 48 dagen hechtenis

2011 Broadway-debuut: That Championship Season

2015 western Forsaken met vader Donald Sutherland

2016 debuutalbum Down in a Hole, hoofdrol in serie Designated Survivor

2019 tweede album Reckless & Me

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.