Reportage

Mojito? Zonnebril? De strandverkopers van Barcelona hebben álles

In een kwartiertje op het strand van Barcelona melden zich rustig veertig illegale verkopers aan je handdoek. Als er maar geen politie is.

Overdag verkopen de Indiase vrienden Sonu (25) en Gurdeep (24) `fresh cold mojito's' op het strand, voor 5 euro per plastic beker. Ze lengen de knalgroene cocktail uit pak ter plekke aan met goedkope rum. 's Avonds en 's nachts verkopen ze bier in de stad. Beeld Lisa Klaverstijn

Do you want beer? This beer is good!', zegt de schorre Pakistaan met verkooppraatjes en een ruisend plastic tasje in zijn hand. 'It makes you more smart, more strong and more sexy.' Uit de tas vist hij twee koude blikken B-merkpils. Voor nog geen 50 cent per blik ingekocht bij een supermarkt om de hoek, in Parc de la Ciutadella doorverkocht voor 1 euro. 'Magic beer, yes.'

Het grootste park van Barcelona is populair bij de inwoners, om er hun verjaardag te vieren of middagdutjes te doen. Ook toeristen liggen graag in het gras onder de palmbomen. Zeker op warme dagen is bier verkopen aan deze mensen een prima baan, zegt Parvez, begin 30, al weet hij natuurlijk ook wel dat veel van zijn klanten onder 'baan' iets anders verstaan. In de toekomst, als hij legaal in Spanje mag blijven, wordt hij liever baas van zijn eigen supermarkt. Nu werkt hij twee dagen in de week in andermans winkel. De rest van de tijd wandelt hij door de stad met bier en fris. Het levert per maand 1.000 euro op.

Overal waar vakantiegangers in plakkerige massa's samensmelten, dringen zich illegale verkopers als Parvez op. Toeristen zijn ze 'lookielookies' gaan noemen, een troetelnaam voor een onvertroeteld fenomeen dat al tientallen jaren meegaat. Ook in Barcelona. Júíst in Barcelona. De laatste cijfers zeggen dat de 1,6 miljoen inwoners van de Spaanse hoofdstad in 2013 bezoek kregen van ruim 7,6 miljoen toeristen, van wie 6 miljoen uit het buitenland. Ter vergelijking: vijftien jaar geleden waren het er 3,1 miljoen.

Chan (31) loopt over het strand van Barceloneta met parreo's, die hij voor 15 euro per stuk probeert te verkopen. Hij zegt dat hij zijn werk leuk vindt.'Ik hou er niet van als een baas zegt:doe dit, doe dat. Als strandverkoper kan ik gaan en staan waar ik wil.' Zijn familie woont in Afghanistan. 'Als mijn dochtertje ouder is, haal ik haar naar Barcelona.Ik vind het hier nu nog te gevaarlijk voor haar. Zo veel verkeer is ze thuis niet gewend.' Beeld Lisa Klaverstijn

Toerisme op dieet

Inwoners van La Barceloneta, de buurt die grenst aan het stadsstrand, zijn al enige tijd zoet met het uitkotsen van al die gasten. Op spandoeken en tijdens demonstraties door de wijk laten ze geregeld horen dat ze de dronkenlapperij van Airbnb'ers zat zijn. Ook de pas gekozen burgemeester van de stad, Ada Colau, probeert het opgezwollen toerisme op dieet te zetten. Begin deze maand stak ze een stokje voor de bouw van een aantal grote hotels. 'Als we niet net als Venetië willen eindigen, moeten we een limiet gaan instellen', zei ze in dagblad El País.

Demba Sow (29) uit Senegal ziet toeristen liever komen dan gaan. Hij spreekt een paar woorden Nederlands. Goedemiddag! Kom kijken! Alles mooie prijs! En natuurlijk: Kijken kijken, niet kopen. Zo doen veel Nederlanders die op het heetst van de dag op slippers voorbij zijn handtassen sloffen. Maar de meesten kijken niet eens naar de nepperds met logo's van Michael Kors, Prada en Chanel, uitgestald op de warme straatstenen bij het Museu d'Història de Catalunya.

Laat ze maar uren in de rij staan voor de Sagrada Familia, die toeristen, of met zijn allen op Playa de la Barceloneta liggen. Good for you, good for me. In een kwartier tijd melden zich op het strand rustig veertig verkopers aan je handdoek, met pareo's, mojito's, stukjes kokosnoot, zonnebrillen en hennatatoeages uit de jaren negentig. In putten op de boulevard liggen blikken bier te wachten tot drankverkopers ze in plastic zakken komen stoppen. Afrikaanse vrouwen ploegen door het zand, op zoek naar meisjesharen om in te vlechten, de Aziaten willen ruggen, benen, oren en nekken masseren.

Bij Museu d'Història de Catalunya staat Senegalees Demba Sow (29) in een rijtje landgenoten. Hij verkoopt zonnebrillen, of tassen die hij inkoopt bij een groothandel. Zijn hobby is beeldhouwen met hout. Afrikaanse figuren. Maskers. Olifanten. Hij spaart voor een bezoek aan zijn familie - tien (half)broers en -zussen van de twee vrouwen van zijn vader- die hij geld opstuurt. Beeld Lisa Klaverstijn
Tassenverkoop aan de boulevard bij de haven. Beeld Lisa Klaverstijn

Altijd beschikbaar

No thanks. No, gracias. No, grazie. Não, obrigado. Nein, danke. Non, merci. Nee, bedankt. De Indiase mojitoman Sonu (25) begrijpt wel dat de onophoudelijke stroom van verkopers hinderlijk kan zijn, maar veel toeristen zijn óók vervelend. Ze proberen af te dingen of, erger nog, lachen hem en zijn collega's in hun gezicht uit. 'Dat is vervelend, maar ik probeer aardig te blijven. Het is het waard hun onbeschofte gedrag te pikken, zolang je uiteindelijk iets aan ze verdient.'

In gebrekkig Engels vertelt hij dat hij in India Engelse les gaf. 'Een vriend van mij vertelde dat ik hier een betere baan zou kunnen krijgen. 'Als je hier komt, kun je ook belangrijk worden', zei hij.'

Dat gaat niet zomaar, blijkt nu hij een half jaar in Barcelona woont. Samen met goede vriend Gurdeep (24) maakt Sonu dagen van achttien uur. 'Als je geld wilt verdienen, moet je altijd beschikbaar zijn. Er is veel concurrentie.'

Over de enorme hoeveelheid strand- en straatverkopers doen allerlei verhalen de ronde. Dat ze al hun geld naar vrouwen en familie in het thuisland sturen en zelf hutjemutje in veel te kleine flatjes wonen. Dat ze alles regelen wat toeristen vragen, ook drugs. Dat het verkoperswereldje één grote maffiose toestand is, waarbij mannen werken voor een opperbaas, misschien degene die hen illegaal en voor veel geld naar Spanje heeft gebracht.

Niks van dat alles, beweren Sonu, Gurdeep, Parvez en Demba Sow, die onafhankelijk zeggen te opereren, maar soms wel met elkaar samenwerken. Ze sturen geld naar huis en naar familie, maar een baas? Nee.

Ze wil best poseren, maar alleen in ruil voor 10 euro.Tijd is geld. Na twee foto's maakt de Afrikaanse vlechtjesvrouw zich uit de voeten. Beeld Lisa Klaverstijn

Politie

Onder een strandbedje staat de vergiet met stukjes kokosnoot van Dadu, lokaal beroemd vanwege zijn lokroep 'Dadudadudadu, cocococococo!' Dadu zelf zit onder een boompje op de boulevard, met twintig andere verkopers. Nu pas zien anderen aankomen wat zij allang hadden gezien: een politiebusje.

Volgens de Spaanse wetzijn straat- en strandverkopers verplicht een door de overheid verstrekte licentie bij zich te dragen voordat ze hun goederen aanbieden. Die licentie krijgt bijna niemand. Tussen de toeristen op het strand zit ook undercoverpolitie, vertelt Mazanur (35) uit Bangladesh. Als die je op heterdaad betrapt, ben je de lul. Wie wordt gesnapt, moet zijn spullen afgeven en een boete betalen. Maar bijna nooit worden de strandverkopers meegenomen naar het bureau - zoals ook de Pakistaanse rozenverkopers in Nederlandse steden met rust worden gelaten.

Mazanur: 'Vaak komt de politie aanrijden en doen de agenten niks anders dan er zijn.' Op zo'n moment verdwijnt de verkoopwaar uit zicht en is het wachten tot de politie weer vertrokken is. Het is een kat-en-muisspel, zegt hij, met telkens nieuwe deelnemers. 'Soms winnen zij, meestal winnen wij. Zo werkt het. Maar wij zijn met zo velen, dat we uiteindelijk altijd van de politie zullen winnen.'

De verkoopwaar van Djerra (35) leunt tegen de Sagrada Familia en danst op Hey Mama van David Guetta. Djerra komt uit Albanië en woont in Barcelona met zijn vrouw en twee jonge kinderen. `De huur van mijn huis is 700euro. Als ik een baan zou hebben, zou ik 600 euro verdienen. Met dit werk verdien ik op een goede dag 100 euro.' Beeld Lisa Klaverstijn
Mazanur (35) uit Bangladesh verkoopt hoedjes op het strand. Daarnet, toen de politie in de buurt was, probeerde hij op de boulevard het geloof aan de man te brengen: `Do you believe in God?' Beeld Lisa Klaverstijn
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden