Met een app zonder problemen langs poort en paal

Klinkt fantastisch, maar het duurt nog even

Niets zo frustrerend als een niet-werkende OV-chipkaart. Student Shen Kao Cheng bedacht de oplossing: een app voor al je reizen.

Shen Kao Cheng bedacht een app voor al je OV-reizen, of je die nu met pas of smartphone betaalt. Foto Marcel Wogram

Onwillige poortjes, vergeten uitchecks, onverwacht saldotekort - het gemoed van OV-chipkaartgebruikers wordt geregeld op de proef gesteld. Geen wonder dat er recentelijk nieuwe betaalmanieren voor het OV zijn gekomen, zoals contactloos betalen met bankpas en smartphone. Maar deze blijken evenmin ideaal, ontdekte Shen Kao Cheng, student industrieel ontwerpen aan de TU Delft.

Als afstudeeropdracht ontwierp Cheng een systeem dat veel van de bestaande tekortkomingen omzeilt. Afgelopen donderdag presenteerde hij zijn ideeën tijdens een symposium in Delft over betalen in het OV. Translink, het bedrijf achter de OV Chipkaart, is zo enthousiast dat het Chengs plannen wil gaan uitvoeren.

Hoe bouw je een beter betaalsysteem voor het OV? Om dat te ontdekken wilde Cheng eerst kijken hoe anderen dit geregeld hebben. Hij bezocht Londen, Oslo en Seoul, waar afrekenen met bankpas of smartphone al een tijdje bestaat. De student filmde er reizigers en vroeg naar hun ervaringen. Tot zijn verrassing bleken de meeste gebruikers ontevreden over de moderne betaalmiddelen. Dat was verrassend, omdat ze er op papier prima uit zien. In de praktijk blijken poortjes echter vaak te haperen als er een telefoon voor gehouden wordt. En als ze al open gaan, duurt het tot drie keer langer dan bij gebruik van een ouderwetse chipkaart.

In het Delftse kantoortje van het Expertisecentrum OV-betalen, waar Cheng een deel van zijn onderzoek heeft uitgevoerd, toont de student een video van een Londense reiziger die probeert in te checken met haar mobiel. Te zien is hoe ze secondenlang staat te hannesen voor een onwillig poortje, terwijl zich achter haar een rijtje ongeduldige medereizigers vormt. 'Sociale druk blijkt heel belangrijk voor de acceptatie van mobiel betalen', zegt Cheng. Als iemand telkens de hete adem van gehaaste mede-reizigers achter zich voelt, is de kans groot dat het betalen met smartphone weer aan de wilgen gehangen wordt.

Van de buitenlandse gebruikers die de student sprak, bleken velen zo negatief over moderne betaalmanieren, dat Cheng zich afvroeg of betalen met mobiel en bankpas überhaupt toekomst heeft. Maar het alternatief, de OV chipkaart, is evenmin ideaal. En er moet iets gebeuren, want sommige vervoerders zijn intussen begonnen met het bouwen van eigen reis- en betaalapps. Dat dreigt een probleem te worden: straks hebben reizigers wellicht voor elke regio en OV-aanbieder een andere app nodig.

Hoe verder? Dit was de grote vraag. Cheng besloot Nederlandse OV-gebruikers uit te nodigen en hen te ondervragen naar hun wensen over reizen met het openbaar vervoer. De antwoorden van reizigers waren opvallend eensgezind: gebruikers willen één app waarmee ze alles regelen. Ze willen niet verplicht langs een automaat om hun saldo op te waarderen, zoals met de OV chipkaart het geval is. Ze willen dat poortjes direct open gaan als ze hun chipkaart, bankpas of telefoon tegen de lezer houden.

Simpele verlangens

Simpele verlangens. Maar niet zomaar uitvoerbaar, omdat elk betaalsysteem zijn eigen tekortkoming heeft. Ga niet hier aan prutsen, bedacht Cheng, maar ontwikkel een app die de problemen waar reizigers tegenaan lopen oplost. Maak van deze app een persoonlijk informatie- en regelcentrum, concludeerde hij.

De student ging aan de slag en bouwde zijn ideale reisapp. Hij bracht er alle aspecten van het reizen met OV in onder: van het plannen en registreren van een reis, tot inchecken en opwaarderen van het saldo. Inchecken kan op elke gewenste manier: met chipkaart, smartphone of bankpas.

Alle transacties worden via de app direct op het startscherm van de mobiele telefoon getoond. Daar ziet de reiziger of hij is ingecheckt, hoe hoog zijn reissaldo nog is. Op basis van reishistorie kan de app advies geven over voordelige abonnementen en als een reiziger een overvolle treincoupé in stapt, kan hij via de app direct 'upgraden' naar een eerste klas kaartje.

Enige vereiste: alle reisdata moeten realtime beschikbaar zijn. Foto Marcel Wogram

OV-klanten op wie Cheng zijn app uittestte, waren stuk voor stuk enthousiast. 'Ze zeiden: waarom is dit er al niet allang?', zegt hij. Ook uniek: alle deelnemers gaven aan zijn app graag te willen gebruiken. Zo maar doen dus.

Alleen liep Cheng tegen nog een probleem aan: voor een gebruiksvriendelijke app moeten reisdata direct beschikbaar zijn. Dat is nu niet zo. Incheckpalen in bussen en trams zijn bijvoorbeeld niet online. De gegevens worden pas 's avonds in de remise uitgelezen en naar een centrale server gestuurd - als de dienstdoende medewerker niet vergeet de handeling uit te voeren. Hierdoor kan het dagen duren voor reisgegevens in de app beschikbaar komen. En duurt het dus ook dagen voordat reizigers vergeten uitchecks kunnen corrigeren - nog een ergernis van het huidige betaalsysteem.

Alle poortjes en palen moeten dus op internet worden aangesloten. Maar er zijn liefst 60 duizend. En vervoerders, de eigenaren van die palen en poortjes, staan niet te springen ze even te vervangen. Translink, de organisatie achter de OV-chipkaart, denkt niettemin dat Chengs oplossing de juiste is voor betalingen in het OV. 'Ik ben ervan overtuigd dat dit systeem er komt', zegt algemeen directeur Arco Groothedde.

De Translink-directeur verwacht dat het vijf jaar zal duren voor alle palen online zijn. 'Als een paar grote vervoerders hun palen en poortjes hebben vervangen, zullen reizigers verwachten dat het overal op deze manier werkt. Dan zullen de anderen snel volgen.'

Reizigers moeten dus nog even geduld hebben. Sommige zaken veranderen nu eenmaal niet.

Meer over