De Gids Burn-out

Mantelzorger Mirella Klomp over haar burn-out: ‘Als kostwinner voelde ik me verplicht weer te gaan werken’

Als mantelzorger kreeg Mirella Klomp (59) een burn-out. Naast een fulltime baan werd de zorg voor haar man haar teveel. Ze krabbelde snel op en ging weer aan het werk. Tot ze voor de tweede keer in een burn-out belandde. ‘Het liefst zou ik in mijn eentje naar Timboektoe reizen. Ik wil gewoon rust. Weg van alles en iedereen. Maar dat kan niet.’

Mirella Klomp.

Wat was je situatie toen je een burn-out kreeg?

‘In 2016 kwam mijn man in een rolstoel terecht nadat hij een ruiterembolie had gehad, een levensgevaarlijke vorm van longembolie. Volgens de artsen is het bijzonder dat hij het heeft overleefd. We kwamen in de medische molen terecht en gingen van specialist naar specialist. Hij bleef ook last houden van zijn reumatische klachten. Het was een stressvolle tijd, waarin ik ook soms erg boos was, omdat we van het kastje naar de muur werden gestuurd. Ik werkte op dat moment fulltime als assistent filiaalmanager bij de ICI Paris XL.

‘In mijn vrije tijd was ik druk bezig om alles te regelen voor mijn man, zoals de bezoeken aan het ziekenhuis. In 2017 zijn we in totaal langs 160 specialisten geweest. Na werk was ik helemaal op. Je vriendenkring wordt ook kleiner omdat je zo druk bent. Er was geen tijd meer voor leuke dingen.’

Wat was het moment waarop je wist dat het niet meer ging?

‘Ik voelde me zo moe, had pijn in mijn borst en kon alleen maar huilen. Helder nadenken ging erg moeilijk. En ik was erg vergeetachtig. Ik vergat bijvoorbeeld mijn afspraak bij de fysiotherapeut en moest alles voor mezelf opschrijven. ‘s Nachts kon ik na drie uur niet meer in slaap komen. Dan zag ik op de klok dat het vier uur werd, vijf uur, zes uur. Ik bleek een burn-out te hebben en kon tijdelijk niet meer werken.’

Nederland telt ruim 4 miljoen mantelzorgers. 71 procent ervaart een hoge werkdruk door de combinatie van werk en mantelzorg, blijkt uit onderzoek van de vakbond CNV. Waarom raken juist mantelzorgers zo vaak in een burn-out?

‘Er is natuurlijk de combinatie van werk en de zorg thuis, iets wat veel van een mens vraagt. Maar het is ook zwaar dat je relatie zo verandert als je mantelzorger wordt. Mijn man en ik zijn al 41 jaar samen en hebben samen twee kinderen en vijf kleinkinderen. Ons leven stond opeens op zijn kop. Acht jaar geleden waren we nog volop aan het backpacken met z’n tweeën. We hebben de halve wereld gezien: Cuba, Thailand, Brazilië, Gambia, Mexico.

‘Nu heeft hij 24 uur per dag pijn. Je ziet iemand lijden. En ook veranderen. In het begin zat hij erg in de slachtofferrol en hij nam mij mee in die negatieve spiraal. Ik kon het niet oplossen. Mijn psychotherapeut zei: je bent hem aan het bemoederen en daar moet je mee ophouden. Je bent zijn moeder niet. Als jij zegt dat hij ’s middags moet rusten en hij doet dat niet, dan is dat zijn zaak. Hij is volwassen en bepaalt dat zelf. Ik heb mijn man meegenomen naar mijn therapeut en zij liet hem inzien: je vergeet dat je niet alleen bent. We hebben gesproken over onze relatie en hoe we bij elkaar kunnen blijven.’

Hoe werkte je aan je herstel?

‘Ik heb erg veel gehad aan de gesprekken met mijn psychotherapeut. Laatst moest ik van haar mijn frustraties van me afboksen – dat had ik nog nooit eerder gedaan. Ik heb geleerd dat ik te ver doorschiet in mijn zorgzaamheid. Ook nu nog, met de zorg voor mijn man, ga ik langs onze oude buurman als ik verse soep heb gemaakt. Ik ben een doorzetter, maar je kan ook te ver gaan.

‘Tijdens mijn burn-out ben ik veel gaan wandelen en luisterde ik naar mindfulnessmuziek. Ook ben ik bij een haptonoom geweest, om de stress in mijn lijf te verminderen, en heb ik reiki gedaan.’

In totaal bleef Mirella viereneenhalve maand thuis en begon toen weer met werken. 

Dat is sneller dan de meeste mensen met een burn-out.

‘Achteraf gezien ben ik te snel weer begonnen. Op 23 maart 2017, ik weet het nog goed, had ik mijn eerste re-integratiedag. Net op mijn werk aangekomen, kreeg ik een telefoontje dat mijn vader was overleden. Hij was alles voor mij. We waren in die periode ook net verhuisd naar een andere woning, boven een zorginstelling. Er kwam een hoop op mijn bordje, maar het re-integratietraject zoals het er lag, werd niet aangepast. Ik begon met twee keer per week vier uur, maar dat werden er snel meer. Dat was zwaar. Ik ben plichtsgetrouw en heb toen niet aan de bel getrokken dat het te veel was. In juni was ik weer fulltime aan het werk, inclusief koopavonden en weekenden.’

Waarom heb je niet gezegd dat het teveel was?

‘Je werkgever wil je vooral aan het werk hebben. Ik voelde me verplicht om te gaan, gaf mijn grenzen niet aan en ik kan geen ‘nee’ zeggen. Nadat ik een nacht goed had geslapen, stapte ik dus in de auto om weer aan het werk te gaan, om drie uur later total loss te zijn. Het was zwaar. Maar minder werken is voor mij niet mogelijk, want ik ben de kostwinner. Mijn man heeft dertig jaar bij de politie gewerkt waar hij inspecties uitvoerde vanuit een vliegtuig. Hij had net ontslag genomen en zou als piloot in de burgerluchtvaart aan de slag gaan toen de recessie begon. Opeens had hij geen baan.’

In oktober 2018 kreeg de man van Mirella de diagnose van dunnevezelneurpathie, een aandoening waarbij vooral de dunne zenuwvezels niet goed functioneren. De zorg voor hem werd intensiever. ‘Alles kwam op mij neer’, zegt Mirella. ‘Douchen, aankleden, de vuilniszakken buiten zetten, elastische kousen aan en uit doen. Hij krijgt de knoopjes van zijn overhemd niet meer zelf dicht. Een klein boodschapje kan hij doen met zijn scootmobiel, maar dat is het. Ik merkte dat mijn lijf op was.’

DE VOLKSKRANT-BURN-OUTGIDS

De komende weken onderzoekt de Volkskrant in gesprek met (ervarings)experts waarom zovelen van ons zich opgebrand voelen, hoe we kunnen voorkomen dat we uitgeput raken en of we echt de meest overprikkelde generatie ooit zijn. Kampen we met een overdaad aan stress en stressoren, of zijn we de weg kwijt?

Hier verzamelen we de verhalen over burn-out en stress.

Via deze besloten Facebookgroep kunt u uw eigen verhaal delen. 

Begin dit jaar moest Mirella opnieuw stoppen met werken omdat ze in een burn-out belandde. ‘Straks heb ik weer een gesprek op mijn werk met iemand van personeelszaken. Ik zie er zo tegenop. Gelukkig gaat er iemand mee van Stichting MEE, die helpt mij met orde op zaken krijgen. Ik wil niet terug naar de functie van verkoper, want dat scheelt 300 euro in de maand en dat kunnen we niet missen.’

Hoe doe je de zorg voor je man nu je een burn-out hebt?

‘Het liefst zou ik in mijn eentje naar Timboektoe reizen. Ik wil gewoon rust. Weg van alles en iedereen. Maar dat kan niet. Ik moet voor mijn man zorgen.’

Veel mensen die zoiets denken, zullen dat niet hardop durven zeggen.

‘Ik denk dat veel mantelzorgers in een vergelijkbare situatie zitten. Door dit verhaal te delen hoop ik dat meer begrip komt.’

Hoe gaat het nu verder?

‘Ik wil weer beginnen met wandelen. Ik heb sinds kort een stappenteller. Elke dag wil ik 2.000 stappen zetten. Dat is geloof ik erg weinig, want het advies is 8.000 stappen per dag. Maar ik ga voorzichtig beginnen.’

Op de site Mantelzorg.nl kunnen mantelzorgers terecht die hulp willen. Of bel de Mantelzorglijn: 030 - 760 60 55.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.