De GidsDe boekenluisteraar

Luisterboeken die de geschiedenis op heterdaad betrappen (en de boekenluisteraar doet mee)

Hugo Blom leidt u door de wereld van het luisterboek. 

Beeld Atlas Contact

Precies honderd jaar geleden was de Eerste Wereldoorlog al enige tijd voorbij, maar de administratieve afhandeling nog niet. De Vrede van Versailles trad namelijk pas in januari 1920 officieel in werking, parallel aan de eerste algemene vergadering van de Volkenbond. Mooi woord, trouwens, Volkenbond. Over goede voornemens gesproken – iets waar ik het vandaag pertinent niet over zou willen hebben –, de Volkenbond was een groot goed voornemen. Nooit meer oorlog, was het idee van deze supranationale organisatie, die het echter zonder de Verenigde Staten moest stellen, waarmee het toekomstig falen van de hele club een ingebakken resultaat was. De verwachtingen waren hooggespannen na de loopgraven. Hoe het verderging, is bekend en honderd jaar later is de worsteling nog lang niet voorbij. 

Terugkijken en oordelen is makkelijk, daarom is het interessant wat Geert Mak in zijn nieuwste boek probeert te doen: de geschiedenis op heterdaad betrappen. We staan erbij, we kijken ernaar, maar wat is het, wat gebeurt hier en wat betekent het? Op de voorleesversies van In Europa I en In Europa II moesten we enige tijd wachten, maar Grote verwachtingen heeft een omvangrijke crossmediale entourage. Zozeer dat Mak binnen Storytel zijn eigen rubriek is geworden. Handig ingespeeld op de programmaserie die sinds december op tv bij de NPO te zien is. Grote verwachtingen (22 uur en 45 minuten) wordt voorgelezen door Chris Kijne, die samen met Mak ook een podcast maakte in vier delen van ongeveer 25 minuten, waarin ze ingaan op de totstandkoming van het boek. Kijken, lezen, luisteren, werk aan de winkel.

De Eerste Wereldoorlog maakte een eind aan de periode in de Europese geschiedenis met een naam die alles zegt, en tegelijkertijd onvoldoende: La belle époque. Losjes vertaald zou het ook een liedje van Corry Konings kunnen zijn, en daaraan wil ik verder niets afdoen, maar ‘mooi was die tijd’ klinkt toch anders. Hoe mooi was het eind 19de, begin 20ste eeuw? Julian Barnes houdt van deze periode en schreef met De man in de rode mantel de biografie van dokter Samuel-Jean de Pozzi (1846-1918). Wanneer we het hebben over de geschiedenis op heterdaad betrappen: De Pozzi kon erover meepraten. Al was het alleen al door zijn affaires en vriendschappen met beroemde vrouwen als Sarah Bernhardt en met beroemde mannen als Marcel Proust, maar ook door zijn aanwezigheid bij het tweede proces tegen Alfred Dreyfus, zijn politieke betrokkenheid en zijn werk als arts in het leger tijdens de Eerste Wereldoorlog. Louis van Beek leest de Nederlandse vertaling, het origineel is te horen via Audible en wordt voorgelezen door Russell Bentley, wiens stem hier nog niet eerder voorbijkwam. Afgemeten, precies, iedere klinker (vooral de t) is hoorbaar.

Tot slot wil ik zelf de geschiedenis op heterdaad betrappen. De recent overleden dichter Jules Deelder had bij  Storytel in de week na zijn overlijden ook even een eigen afdeling. Er stond ‘Voor Jules’ boven een negental titels van hem. Allemaal e-books, zo bleek. Nu zijn er van Deelder natuurlijk duizenden minuten audio bewaard gebleven, van alle optredens en verschijningen in de media, maar geen voorgelezen bundel, geen voorgelezen boek (geen klote, geen donder, geen reet). Goed voornemen voor 2020…

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden