Groen op reisUtrecht

Loop Rietveld voorbij en logeer in het wonderlijke woonhuis van ’s lands meest gesloopte architect

Vlakbij het Rietveld-Schröderhuis in Utrecht bouwde tijdgenoot Sybold van Ravesteyn zijn eigen droomhuis.Beeld Sander Groen

Reisjournalist Sander Groen verkent om de week een onvermoede bestemming in Nederland of net over de grens: Utrecht.

‘Het lijkt de Trans Europ Express wel’, zegt een vriendin als ze behoedzaam uit het wc’tje manoeuvreert. De deur gaat naar binnen open en past precíes langs de pot – net als in treinstellen van weleer. Dit is geen gewoon huis, alles is ontworpen, en wel in de stijl van Het Nieuwe Bouwen, in beton, staal en glas. Nergens een rechte lijn of scherpe hoek te vinden; alles is golvend, rond en gebogen. Dit modernistische huis valt op, ook van buiten: voetgangers en fietsers bekijken het in het voorbijgaan, sommigen blijven even staan en maken een foto, anderen stoten elkaar aan en wijzen naar het grote ronde raam op de bovenverdieping.

De lichthemel boven de tekentafel in de woonkamer is zowel functioneel als decoratief.Beeld Sander Groen

Op driehonderd meter van het wereldberoemde Rietveld-Schröderhuis staat het minder beminde, maar minstens zo beminnelijke Huis Van Ravesteyn. Met zijn gele bakstenen, ronde zijgevel en balkon met 180-gradenuitzicht doet het denken aan een charmant treinstationnetje uit de jaren dertig. Geen toeval. Sybold van Ravesteyn ontwierp vanaf 1921 voor de Nederlandse Spoorwegen seinhuizen en stationsgebouwen. De groei van het aantal reizigers sindsdien leidde ertoe dat veel ervan sneuvelde: Utrecht Centraal, Rotterdam Centraal en ’s-Hertogenbosch werden vervangen, Rotterdam Bergweg is gesloten en Hoek van Holland Haven staat te verkrotten. Van Ravesteyn wordt ook ‘de meeste gesloopte architect van Nederland’ genoemd.

Van Ravesteyn ontwierp een huis vol ronde vormen en gebruikte voor die tijd moderne materialen.Beeld Sander Groen

Andere ontwerpen, zoals de Dordtse Schouwburg Kunstmin, een pompstation in Glanerbrug en de Rotterdamse Diergaarde Blijdorp bleven wel bewaard, evenals de stations Nijmegen, Roosendaal en Vlissingen. Maar daar kun je niet logeren. Dat kan wel in Utrecht, in ’s mans woonhuis uit 1932. Na een tip van Rietveld kocht hij voor een prikkie een driehoekig perceeltje waar de projectontwikkelaar van de Prins Hendriklaan geen raad mee wist. Met een partijtje stationsbaksteentjes bouwde hij er zijn droomhuis. Ook het interieur ontwierp hij zelf; ijzerwerk voor boekenkasten, kozijnen en plinten liet hij vervaardigen in de werkplaats van NS.

Twee van de drie slaapkamers op de bovenverdieping hebben openslaande deuren naar het terras.Beeld Sander Groen

Wie hier overnacht, heeft de tijd om alle details te ontdekken. Zoals de verchroomde krullen op beide hoeken van de tekentafel, waarbinnen de potloden van Van Ravesteyn netjes op hun plaats bleven. Daarboven is een lichthemel van heldere lampen achter matglas tegelijk functioneel en decoratief. Als je een tijdje op de bank zit, valt op dat het lijnenpatroon in het plafond terugkomt in de parketvloer. Achter een luikje schuilt een wasbakje, zodat de bewoners niet naar de keuken hoefden om voor het eten hun handen te wassen. De pootloze eettafel zweeft boven de vloer. Ook voor de schoonmaakster was dit een droomhuis: veel van het meubilair is verankerd aan de muren. Net als in de trein.

In lades onder de tekentafel liggen de ontwerptekeningen van het huis.Beeld Sander Groen

Praktische informatie

Reis
Huis Van Ravesteyn is bereikbaar via station Utrecht Centraal en dan een kwartier per OV-fiets of met sneltram 22 naar halte Kromme Rijn; ns.nlov-fiets.nlu-ov.info

Lees
De stoeptegeldikke biografie Sybold van Ravesteyn van Kees Rouw telt 320 pagina’s en honderden foto’s en tekeningen; € 44,95, ISBN 978-94-6208-118-5, nai010.com

Bed
Huis Van Ravesteyn is van april tot augustus te huur als vakantiehuis, vanaf € 148 per nacht, en buiten die periode te bezichtigen; monumentenbed.nlmuseumhuizen.nl

Huis Van Ravesteyn is in de zomermaanden te boeken als vakantiewoning.Beeld Sander Groen

Over twee weken: Zeebrugge. Meer bestemmingen in Nederland of net over de grens: vk.nl/groenopreis

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden