Recensie Liggen blijven

‘Liggen blijven!’ is meer een jongensboek dan geschiedschrijving (drie sterren)

Olof van Joolen en Silvan Schoonhoven: ‘Liggen blijven!’ – Achter de schermen bij de mariniers van De Punt en de terreuracties van 1973-1978

Nieuw Amsterdam; 224 pagina’s; € 18,99.

Op de vroege morgen van 11 juni 1977 maakten mariniers van de Bijzondere Bijstandseenheid (BBE) een einde aan de Molukse treinkaping bij De Punt. In het eerste grijs van de ochtend, terwijl vlak boven hun hoofd straaljagers voorbij scheerden, en terwijl de trein vanaf een nabijgelegen golfbaan onder vuur werd genomen door scherpschutters en mitrailleurs, gingen mariniers de trein binnen. Drie minuten later was de operatie voorbij. Twee gegijzelde passagiers en zes van de negen treinkapers kwamen bij de bevrijding om het leven.

Journalisten Olof van Joolen en Silvan Schoonhoven spraken voor hun boek ‘Liggen blijven!’ met verschillende mariniers die destijds bij de beëindiging van de treinkaping en andere antiterreuracties betrokken waren. Dat biedt een nieuwe blik op de gijzelingen en kapingen waar Nederland midden jaren zeventig mee te maken kreeg. De veteranen vertellen in het boek hoe de BBE in relatief weinig tijd bij elkaar werd geïmproviseerd.

Van Joolen en Schoonhoven schrijven dat het verhaal over de eerste jaren van de BBE een ‘jongensboek en een nationale geschiedenis ineen’ is. Het is jammer dat de auteurs op verschillende plaatsen vooral kiezen voor ‘jongensboek’ en dat het aspect ‘nationale geschiedenis’ daardoor minder aandacht krijgt dan het verdient. De verschillende wapens, het geknal op schietbanen en de commandant die na de inzet bij een gijzeling in de Scheveningse strafgevangenis een ‘mooie Miep’ aantreft in de badkuip van zijn hotel (betaald door dagblad De Telegraaf) zijn misschien aardig voor wat couleur locale, maar door juist op dit soort materiaal de nadruk te leggen, blijft het boek vaak eendimensionaal.

Het is ook jammer dat de auteurs bij controversiële onderwerpen niet doorvragen. Zo stappen ze bijvoorbeeld vrij makkelijk heen over de inzet van omstreden, voor militair gebruik verboden, holle punt munitie. Ook bij de dood van vrouwelijke treinkaper Hansina Uktolseja, die omkwam bij de bestorming in De Punt, blijven vragen open. Volgens het (in het boek niet besproken) autopsierapport had zij veertig verwondingen, waarvan één pistoolschotwond achter haar oor en twee schotwonden in haar schaamstreek, waarbij de verwondingen in lengterichting doorliepen tot in de buikholte. De vraag waarom een wetshandhaver een ongewapende vrouw gericht tussen haar benen schiet, had voor de hand gelegen.

Van Joolen en Schoonhoven hebben overduidelijk goede contacten binnen het Korps Mariniers en ze hebben gesproken met sleutelfiguren uit de beginjaren van de BBE. Door op de juiste momenten iets meer afstand tot hun bronnen te houden en iets verder door te vragen waren de geschiedenis van de BBE én de veteranen zelf waarschijnlijk beter tot hun recht gekomen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden