De Gids Burn-out

Lerares Hanneke Jansen over haar burn-out: ‘Ik zette mezelf altijd op de laatste plek’

Toen ze teamleider op een grote basisschool was, kreeg Hanneke Jansen (42) een burn-out. Achteraf had ze gewild dat ze de signalen eerder had herkend. ‘Ik kon alleen maar huilen. Iemand hoefde maar iets te zeggen of de tranen kwamen.’

Hanneke Jansen

Wat was je situatie toen?

‘Destijds werkte ik op een grote basisschool in Den Bosch, eerst als groepsleider van groep 1 en 2 en later als locatieleider. Dat was een stressvolle baan, waarbij ik twintig collega’s aanstuurde. Op papier werkte ik vier dagen, maar in de praktijk was ik zeven dagen per week bezig. Soms viel ik in voor een zieke collega op de groep en schoof ik mijn werk door naar de avond. Kwam er een mail binnen van een ouder, dan wilde ik die toch even beantwoorden. Ik wilde alles goed doen en aan alle verwachtingen voldoen, van de kinderen, de ouders en mijn collega’s.’

Wanneer voelde je dat het niet meer ging?

‘Ik merkte dat ik van vakantie naar vakantie leefde. Na de zomervakantie heb ik nog anderhalve maand gewerkt. Ik moest mezelf echt naar werk slepen. Toen ging het niet meer. Ik kon alleen maar huilen. Iemand hoefde maar iets te zeggen of de tranen kwamen. Als ik op die periode terugkijk, dan wens ik dat ik de signalen eerder had herkend. Ik had twee mensen met een burn-out in mijn team en hoewel ik begrip toonde naar hen toe, had ik er in mijn hoofd een sterk oordeel over. Ik dacht: hup, gewoon schouders eronder en doorgaan. Ik oordeelde ook zo over mezelf: het voelde alsof ik faalde.’

DE VOLKSKRANT-BURN-OUTGIDS

De komende weken onderzoekt de Volkskrant in gesprek met (ervarings)experts waarom zovelen van ons zich opgebrand voelen, hoe we kunnen voorkomen dat we uitgeput raken en of we echt de meest overprikkelde generatie ooit zijn. Kampen we met een overdaad aan stress en stressoren, of zijn we de weg kwijt?

Hier verzamelen we de verhalen over burn-out en stress.

Via deze besloten Facebookgroep kunt u uw eigen verhaal delen. 

Hoe lang heb je toen thuis gezeten?

‘Het duurde bij elkaar twee jaar voordat ik weer terug op de werkvloer was. In het begin legde ik een groot stuk van de verantwoordelijkheid voor mijn burn-out bij mijn werkgever. Later ben ik bij mezelf te rade gegaan. Ik was altijd bezig het iedereen naar de zin te maken; de school, die vierhonderd leerlingen, mijn twee kinderen, mijn leuke man. Ikzelf kwam op de allerlaatste plek. Ik denk dat er zoveel mensen uit het onderwijs in een burn-out belanden omdat ze vol passie werken en alles graag goed willen doen.’

Hoe zag een typische dag voor jou eruit toen je middenin je burn-out zat?

‘Vanuit mijn werk kreeg ik gelukkig genoeg ruimte om mijn rust te pakken. Eerst lag ik de hele dag op de bank. Vaak hoorde ik dan wel een afkeurend stemmetje in mijn hoofd dat ik daar niets lag te doen. Toen ben ik veel gaan wandelen in de natuur. Soms huilde ik de hele wandeling. Het was lastig om in de buurt te wandelen omdat ik bang was dat ik ouders van school zou tegenkomen die zouden denken: daar loopt ze. Maar in beweging komen is goed geweest voor mij.’

Wat heeft jou echt geholpen bij je herstel?

‘Het herstel ging langzaam omdat ik erg zoekende was. Tijdens mijn burn-out ben ik steeds meer naar mijn gevoel gaan luisteren en ben ik mindfulness gaan doen. Ik heb in totaal drie psychologen gehad. De derde psycholoog prikte overal doorheen en zei dat ik een enorme pleaser ben en iemand die zich altijd aanpast. Dat is mijn grote valkuil. Daar probeer ik nu op te letten, bijvoorbeeld door mezelf de vraag te stellen wat ik nu nodig heb. Op Nieuwjaarsdag heb ik mijn familie opgebeld dat we niet langs konden komen, hoewel dat traditie bij ons is. Het was te veel. Mijn moeder zei: schat, dan kom je toch gewoon volgende week? Ik merkte toen weer dat de verwachtingen vooral in mijn eigen hoofd zitten.

‘Het hielp ook enorm toen ik naar mijn werkgever uitsprak dat dit ik niet gelukkig werd van mijn oude functie. Met wederzijds goedvinden zijn we uit elkaar gegaan. Ik ben de Business Academy gaan doen waar ik Florentine Zuure heb ontmoet  met wie ik het bedrijf Burn-out Buddies heb opgericht. Er kwam eindelijk rust in mijn lijf. Daarvoor voelde ik altijd stress, ook tijdens het ophangen van de was. Dat deed ik zo snel mogelijk. Nu leer ik in het moment aanwezig te zijn en maar een ding tegelijk te doen.’

Burn-out Buddies

‘Tijdens mijn burn-out heb ik me vaak eenzaam gevoeld. Er is veel onbegrip. Van je omgeving krijg je vaak vooral de vraag: ‘Wanneer ga je weer aan het werk?’ Terwijl je eigenlijk heel hard aan het werk bent voor je herstel.’ Daarom richtte Hanneke samen met Florentine Zuure het bedrijf Burn-out Buddies op, dat mensen helpt bij hun herstel. ‘We zijn ervaringsdeskundigen, weten hoe het is en kijken nergens raar van op. Ons doel is om mensen met een burn-out te coachen om weer te laten geloven in hun eigen kracht, zodat ze over een tijdje positief op die periode kunnen terugkijken. Tevens vinden wij het van belang dat de signalen van een burn-out herkend worden en daarom geven we preventieve workshops aan werknemers én werkgevers.’ 

Hoe was het om een burn-out te hebben met twee jonge kinderen?

‘Toen ik een burn-out kreeg, was mijn jongste zoon 6 jaar oud. Om te zeggen dat hij onhandelbaar was gaat misschien ver, maar ik had voortdurend strijd met hem. Ik had de Pedagogische Academie gedaan en allerlei workshops gevolgd, maar de omgang met mijn eigen kind ging niet. Hij schopte overal tegenaan. Pas later kwam het besef dat hij heel hard heeft geroepen: mama, waar zijn jouw grenzen? Ouders zeggen soms tegen mij: ik heb zo’n temperamentvol kind, wat is er toch aan de hand? Dan probeer ik mee te geven dat het kind je misschien een spiegel voorhoudt.

‘Toen ik thuis kwam te zitten, heb ik mijn zoons uitgelegd wat er met me aan de hand was. Dat was een moeilijke tijd. Ik vond mezelf een slechte moeder. Mijn oudste vroeg: wanneer ga je nou weer eens aan het werk, mama? Doordat ik rustiger werd en meer mijn gevoel volgde , werden de kinderen ook rustiger. Ik denk dat het goed is dat ze hebben gezien dat het soms wat minder kan gaan, maar dat je ook weer kunt opkrabbelen.’

Hoe voorkom je dat je in de toekomst niet in dezelfde situatie terechtkomt?

‘Ik heb samen met mijn psycholoog een signaleringsplan gemaakt zodat ik merk wanneer het minder goed gaat. Dan spreek ik niet meer af met vriendinnen, sport ik minder, eet ik slecht en doe ik chagrijnig tegen de kinderen en mijn man. Ik luister nu beter naar mijn intuïtie en ken mijn grenzen beter.’

Hanneke Jansen
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.