Europa inFilms

Leer Europa begrijpen in zeven films

Wie het moderne Europa wil begrijpen komt met deze films een heel eind. Filmjournalist Kevin Toma koos er zeven.

La double vie de Véronique (Krzysztof Kieslowski, 1991)

Niemand die Europa zo lyrisch vatte als de Pool Kieslowski. In dit in zonsondergang-tinten gedrenkte meesterwerk leidt een jonge vrouw twee complete spiegellevens, in Frankrijk en Polen. Alleen doordat Véronique op excursie in Krakau toevallig een foto neemt van Weronika, krijgen de vrouwen een glimp van elkaars bestaan, hoe vreemd én verwant ze als Europese zielen ook zijn.

Werckmeister harmóniák (Béla Tarr, 2000)

Magnifieke troosteloosheid, gevat in eindeloos lange takes: een typisch Europese filmtraditie waarmee de Hongaar Tarr, inmiddels met pensioen, uitstekend raad wist. In Werckmeister harmóniák laat de bevolking van een stad zich gretig opzwepen tot plunderingen en geweld. Kijk de film terug en zie hoe uit Tarrs mist en duisternis het spook van het Europese populisme opdoemt.

Abendland (Nikolaus Geyrhalter, 2011)

Wat betekent medemenselijkheid in 21ste-eeuws Europa? Die vraag sluimert steeds door dit indrukwekkende documentairemozaïek van Oostenrijker Geyrhalter, van het Oktoberfest tot vluchtelingenkampen, van telefoonhulplijnen en seksclubs tot lopendebandcrematoria. Een voortijdig geboren baby, voorzichtig verzorgd in de couveuse, lijkt een metafoor voor Europa zelf.

&Me (Norbert ter Hall, 2013)

Het klinkt kansloos om de Brusselse burelen van het Europese Parlement als decor te kiezen voor een romantische komedie, maar de Nederlander Ter Hall komt er mee weg. Mooi, alleen al, hoe de karavaan vrachtwagens die het Parlement maandelijks van Brussel naar Straatsburg en terug verhuist, symbool staat voor de ontworteling en onrust van de hoofdpersonages.

Fuocoammare (Gianfranco Rosi, 2016)

Terwijl de 12-jarige Samuele, zomaar een kind op Lampedusa, naar school gaat of oefent met zijn katapult, vechten voor de kust van het Italiaanse eiland talloze bootvluchtelingen voor hun leven. De vanzelfsprekende wijze waarop Rosi die verschillende lotsbestemmingen tegen elkaar afzet, maakt van deze Gouden Beer-winnaar een feilloze, even confronterende als empathische kijk op Fort Europa.

Toni Erdmann (Maren Ade, 2016)

Deze Duitse tragikomedie is bovenal het magnifieke portret van een scheefgelopen vader-dochterrelatie. Maar de tegenstrijdigheden van hedendaags Europa, waar westerse bedrijven kolonistje spelen in het voormalige Oostblok, zijn wel degelijk aanwezig. Kijk hoe anoniem Boekarest blijft – de kantoren, hotels en bars – als zestiger Winfried zijn carrière-hongerige dochter Ines bezoekt.

Amanda (Mikhael Hers, 2018)

Parijzenaar David moet opeens voor zijn nichtje Amanda zorgen, nadat haar moeder is omgekomen bij een terroristische aanslag door moslimfundamentalisten. Regisseur Hers werkt dat gegeven uit tot een opvallend teder, ontroerend kleinood, dat de altijd smeulende terreurdreiging in Europese metropolen als Parijs akelig tastbaar maakt, maar tegelijkertijd voelt als een liefdesbrief aan diezelfde stad.

Lees meer verhalen uit onze Europa reisspecial

Een reis in je hoofd is volgens Jelle Brandt Corstius misschien wel de interessantste reis die je kunt maken
Jelle Brandt Corstius (41) is een enthousiaste reiziger, vooral reizen vol ontberingen trokken hem aan. Hij is een uitgelezen interviewkandidaat voor deze reisspecial. Maar het gesprek neemt een andere wending. ‘Ik ben blij als ik Nederland uit ben, want dan weet ik zeker dat niemand me herkent.’

Het onsterfelijke Europa en de bronzen glans van de tijd
Hoe Arie Elshout ontdekte dat het Europagevoel diep in hem zit.

Het vooroudergevoel van afstammelingen van Europeanen in Amerika
Je hoeft niet ver te reizen om je in een andere cultuur onder te dompelen, menen sommige afstammelingen van Europeanen in Amerika. En andersom voelen sommige Europeanen zich op gezette tijden enorm Amerikaans en dragen dit met enthousiasme uit

Is interrailen door Europa tegenwoordig nog wel zo romantisch als het klinkt?
Journalist Janne Heling ging op haar 17de voor het eerst interrailen. Vijftien jaar later stapt ze weer in. Gaat het deze keer beter? Is het reizen per trein veranderd?

Eerste hulp bij vliegschaamte: reis niet minder, maar beter
Reisjournalist Sander Groen vliegt al twintig jaar de wereld rond, maar kampt nu met vliegschaamte. Kan een weldenkend mens in tijden van klimaatcrisis en overtoerisme nog wel verantwoord de wereld verkennen? Groen biedt soelaas.

Aaf Brandt Corstius gaat kijken waarom Europa-Park het beste attractiepark ter wereld is
Het Duitse Europa-Park combineert ultra-enge achtbanen met schlagerzangers en iconen-schilders.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden