REPORTAGE

Langs Mumbai's extremen

Op pad met Bollywoodster Mallika Sherawat

In India is Bollywoodster Mallika Sherawat zó beroemd dat ze bedekt in boerka de straat op moet. Toch gidst ze ons langs bekende en vooral onbekende intrigerende plekken van megastad Mumbai.

Volkswijk Koliwada. Beeld Lisa Klaverstijn

Vanaf het moment dat de Indiase actrice Mallika Sherawat voorover buigt in een tropische regenbui - haar doorweekte sari plakt aan haar lichaam - weet je dat het de verkeerde kant opgaat. Ze kijkt verlangend in de ogen van een vreemdeling die voorstelt samen op te drogen bij hem thuis. En daar gaat zij, heel on-Indiaas, nog op in ook. De scandaleuze Bollywoodfilm Murder (2004) betekende de doorbraak van de wulpse actrice Mallika Sherawat (39). En de geboorte van een omstreden rolmodel voor meisjes.

Nooit van gehoord?

Dan woont u niet in Azië, waar Mallika geldt als meest besproken seksbom.

Stad der Dromen

Vraag het maar aan de vissers langs het water, in volkswijk Koliwada aan de rand van Mumbai. Of aan de zwetende cricketspelers in het ovale park in het oude centrum. 'Ze is heel mooi en sexy', zegt een jongeman met een slaghout over zijn schouder. Hij wiebelt besmuikt met zijn hoofd. 'Maar ze is ook heel brutaal.' Een jonge matroos langs het water zegt: 'Mallika zou conservatiever moeten zijn. Ik ben blij dat ze niet mijn vriendin is.'

Kortom, de verwachtingen zijn hooggespannen, terwijl we op de actrice wachten in buitenwijk Bandra. Hier wonen veel Bollywoodsterren, dicht bij de filmstudio's. De actrice wilde graag afspreken in haar yogastudio; het frisgroen geschilderde Yoga House waar expats en moderne Indiërs na het mediteren hun Macbook openklappen en een quinoasalade bestellen. De actrice neemt de Volkskrant een dag op sleeptouw door Mumbai. Mits zij ook een andere kant van de Stad der Dromen mag laten zien. Waar meisjes terechtkomen die minder mazzel hebben. We maken ons op voor een tocht langs de extremen van deze megastad.

Áls ze komt opdagen. 'Ze is wel een Bollywoodster', zegt de fixer. Hij knipt met zijn vingers. 'Die veranderen zó van gedachten.' Zodra een witte Mercedes met geblindeerde ramen voor de deur stopt, vragen we ons af of het wel zo fijn is een filmster als stadgids te hebben. De chauffeur opent het achterportier en een stijlvolle dertiger met een grote, donkere zonnebril op trippelt de studio in. Niet aan gedacht: Mallika is zó beroemd dat ze niet over straat kan zonder verkeerschaos en gedrang te veroorzaken. Iedereen wil een selfie met de serial kisser uit B-Town.

Mallika Sherawat (39) in haar Mercedes met geblindeerde ramen. Beeld Lisa Klaverstijn

Rijke familie

'Hi Noël! How wonderful to meet you...', roept de actrice. Ze lacht, geeft me een hand, kijkt me met koolzwarte ogen aan en legt haar andere hand op mijn onderarm. Dat moet Mallika zijn. De vrouw die zó verleidelijk haar hoofd op de schoot van een tegenspeler kan leggen en een dialoog begint terwijl ze diens handen kust, zoals in de film Dirty Politics (2015).

Vandaag is ze sportief - jeans, instappers en een kurti; een zomers Indiaas topje. Ze oogt als een frisse twintiger. Mumbai zucht onder een hittegolf, iedereen plakt en zweet, maar Mallika ziet eruit alsof ze net uit de visagie komt. Wat waarschijnlijk ook zo is.

'Mijn ouders hebben me nooit gestimuleerd iets te bereiken in het leven', zegt Mallika in mooi Engels, met een licht Indiaas accent. 'Omdat ik een meisje was.' Ze bestelt een drankje met vitamine C en wuift een voorstel weg om buiten op het dakterras te zitten. 'Sorry, maar dat is killing voor mijn haar.' Begrijp haar niet verkeerd: als kind had Mallika alles wat haar hartje begeerde. Haar vader is een rijke landeigenaar in het dorpje Moth in het noorden van India. 'Ik holde op mijn blote voeten door de velden en speelde op de tractor met mijn neefjes. Maar toen ik als 12-jarige naar New Delhi verhuisde, veranderde alles. Ik mocht alleen nog met een chaperon naar buiten. Voor zonsondergang moest ik thuis zijn.'

Schooltoneel

Mallika's vader stuurde zijn dochter naar de beste meisjesschool van de omgeving en liet haar filosofie studeren aan de universiteit van New Delhi. 'Daarvoor ben ik hem eeuwig dankbaar.' Maar die ontwikkeling was slechts bedoeld ter voorbereiding van een gearrangeerd huwelijk met de zoon van een zakenrelatie. 'Een goede moeder zijn en een goede vrouw voor je schoonfamilie, dat is het hoogste doel voor de Indiase vrouw. Mijn ouders gaven mij veel liefde hoor, dat is het punt niet. Ze hadden alleen geen plannen met mij. Wel met mijn broer.'

Schooltoneel was voor Mallika een ontsnapping uit haar kooi. Net als spijbelen met vriendinnen om naar de bioscoop te gaan. Op het scherm danste en zong de befaamde Bollywoodactrice Madhuri Dixit die een glamoreus leven leek te leiden zonder restricties. 'Ik kopieerde haar voor de spiegel. Elk danspasje, elke gezichtsuitdrukking en iedere zin. Ik wilde Dixit zijn.' Op haar 18de vertelt Mallika dat ze actrice wil worden. 'Iedereen dacht dat ik een grapje maakte.'

Mallika pakt de bus naar Mumbai. 'Ik liep weg van huis. Ik had gelezen over Lord Buddha die zei: 'Denk na over wat je wilt worden. Als je denkt met je hart, dan word je het ook.' Nou, dat zijn krachtige woorden voor een tiener.' Dat er toneelscholen bestonden, wist ze niet. 'Ik dacht alleen: als je actrice wilt worden, moet je naar Bollywood.'

In de vrouwentaxi. Beeld Lisa Klaverstijn
Het opvanghuis in Dadar. Beeld Lisa Klaverstijn

Mallika verkoopt de juwelen die ze voor haar verjaardag had gekregen en trekt in bij een zuster van een vriendin. 'Een vreselijke tijd. Ik kende niemand in Mumbai; bij elke auditie stonden er tweehonderd meisjes voor mij. Mijn zelfvertrouwen kreeg flinke klappen, maar ik kon niet meer terug naar huis.' Nu raadt Mallika meisjes af op de bonnefooi naar Bollywood te gaan. 'Ik was jong, dwaas en roekeloos.'

Het gesprek wordt onderbroken door haar pr-manager die belt. Of Mallika niet even naar buiten kan lopen. Daar staan paparazzi te wachten die mopperen dat er niks te zien is. Mallika verontschuldigt zich, pakt haar Gucci-zonnebril en Chanel-tasje en loopt vlot het trappetje naar de voordeur af. Vanachter een palmboom sla ik het ritueel gaande: Mallika zet één been voor de ander, drapeert haar zwarte lokken over een schouder en laat haar hagelwitte tanden zien. Drie mannen springen van hun brommer, maken tientallen foto's en vertrekken weer met een eerbiedig hoofdknikje.

'Sorry, waar waren we? O ja, my big break.' Mallika wordt gecast voor een tv-spotje voor Hyundai. 'Toen werd ik opgemerkt.' Ze kreeg vervolgens een hoofdrol in de film Khwahish (2003), een Bollywoodimitatie van het Amerikaanse liefdesdrama Love Story. Pikant script, omdat erin gezoend wordt. Niet een keer, maar dertien keer. Heeft Mallika geen problemen mee. 'Hoe kun je anders verliefdheid en passie in beeld brengen? Voor die tijd draaide de camera langzaam weg en zag je opeens vogels opvliegen of bloemen bloeien. Dat is toch belachelijk? In de 21ste eeuw!'

Seksuele hypocrisie

Haar tweede film Murder (2004), een remake van de Amerikaans film Unfaithful, was ook heel on-Indiaas. Niet alleen is de hoofdrolspeler een vrouw, ze speelt ook nog een overspelige echtgenote. En weer deelt Mallika genereus filmzoenen uit. Inmiddels is dat wel normaal in Bollywood, maar toen shockeerde het. 'Heeft die vrouw geen schaamte? Geen moraal?', schreef de pers. Mijn vader sneed publiekelijk de banden met mij door. Ik ben nooit meer terug geweest naar mijn ouderlijk huis.'

'Ik neem het hem niet kwalijk. De druk was groot. De pers stond elke dag voor zijn deur met vragen over zijn dochter; die seksbom die India te schande maakt. Je moet begrijpen dat mijn ouders prominente leden zijn van de noordelijke Jat-gemeenschap. Een bevoorrechte klasse van landeigenaren met heel traditionele waarden. Eerwraak komt daar nog voor! Als ik niet zo rijk en beroemd was geweest, had mijn familie mijn kop eraf gehakt, denk ik weleens.'

De storm van negatieve reacties bracht de seksuele hypocrisie in India aan het licht, stelt de actrice. 'Een vrouw moet begeerlijk zijn, behalve als het je vrouw of dochter is.' Haar grote mond werd ook niet gewaardeerd. 'Ik was trots dat ik een leidende filmrol had gekregen in een land met een miljard inwoners. En ik weigerde me te verontschuldigen voor mijn seksualiteit.' De politie wist nog net op tijd een schutter op te pakken die stond te wachten voor haar deur.

Vrouwentaxi's

We stappen in een kleine taxi van de firma Priyadarshini. Niet dat Mallika ooit per taxi door Mumbai rijdt, maar ze wil tonen dat er speciale taxi's nodig zijn voor vrouwen. Met chauffeuses die je niet lastigvallen als je 's avonds naar huis wilt. 'Het is pijnlijk dat politici zó weinig doen om vrouwen te beschermen. Wist je dat het veroordelingspercentage voor verkrachtingen is gezakt? En nog steeds worden foetussen en baby's gedood omdat het meisjes zijn.'

We rijden zuidwaarts langs de Arabische Zee, over de nieuwe megabrug naar het oude deel van Mumbai. De plastic hoes over de achterbank plakt aan onze ruggen. 'Steeds meer vrouwen werken en hebben een taxi nodig', zegt de 28-jarige chauffeuse Shahida in het hindi. Mallika vertaalt. De alleenstaande moeder rijdt al vier jaar door Mumbai. 'Priyadarshini is opgericht om de veiligheid voor passagiers te vergroten, maar ook om werk voor vrouwen te creëren.' De zaken gaan volgens haar goed. Er zijn al honderd chauffeuses in Mumbai. 'We willen financieel onafhankelijk zijn.'

In de bedrijvige wijk Dadar - de Jordaan van Mumbai - bezoeken we een blijf-van-mijn-lijfhuis. Op een rommelige binnenplaats, vlakbij het drukke Dadar bus- en treinstation, huurt hulporganisatie Urja een voormalig textielfabriekje. Elke dag controleren hulpverleners of er nog weggelopen meisjes zijn aangespoeld op Dadar Station, waar de bussen uit de provincie aankomen.

De zeeboulevard in Mumbai Beeld Lisa Klaverstijn

'We herkennen ze meteen', zegt begeleider Altaf Shaikh. 'Meisjes die na het uitstappen niet weten of ze naar links of rechts moeten lopen.' Een deel van hen is weggelopen. 'We willen voorkomen dat zij in verkeerde handen vallen.' Het moeilijkst is volgens Shaikh de jonge vrouwen te overtuigen mee te gaan. 'Ze zijn vaak misbruikt. Hun vertrouwen is al zó vaak beschaamd.' In de opvang kunnen ze een paar weken bijkomen en hun verhaal vertellen. Mallika: 'Is hier wel een psychiater?' De begeleider schudt zijn hoofd: 'Alleen in het ziekenhuis, maar dat kost geld.'

Met grote ogen kijken de zeventien bewoonsters naar de Bollywoodster op hun veranda. Een bedeesd meisje stelt zich voor als Laksmee en vertelt Mallika haar verhaal: ze heeft drie dochters gekregen. De begeleider fluistert: 'Als je in India een meisje baart, is dat een grote teleurstelling.' Nu eist Laksmees schoonfamilie financiële genoegdoening en maakt haar leven tot hel. 'Ik moest weglopen en kon maar één kind meenemen. Nu wacht ik op de rechtszaak.' Mallika legt haar hand op Laksmees arm en zegt dat ze de moed niet moet opgeven.

Wat kan Mallika doen voor deze meisjes? 'Ik geef geld en overtuig mijn rijke vrienden dat ook te doen', zegt ze. Maar ze wil vooral haar beroemdheid - beruchtheid zegt ze zelf - inzetten om de positie van onderdrukte vrouwen in India te verbeteren. Op een vrolijk beschilderde muur op de binnenplaats hebben de meisjes geschreven wat ze later willen worden - bakker, artiest, politieagent - een vast onderdeel van hun therapie. Mallika begint een grappig dansje, voor hun wall of dreams, maar de meisjes durven niet mee te doen.

In de volkswijk Koliwada. Beeld Lisa Klaverstijn

Inspiratie

Wat vinden vrouwen van Mallika? 'Ze kan goed dansen', vindt de een. 'Ze heeft veel bereikt', zegt de ander. In de populaire Monkey Bar in Bandra bestellen hippe jongeren cocktails van groene mango en gember. 'Ze is mijn inspiratie! Ze is zó sterk, ze doet wat ze wil', zegt grafisch ontwerpster Nazina. De 27-jarige hipster draagt een kort rokje en op haar arm vliegt een getatoeëerde zwaluw. Haar vriend Prajesh onderscheidt zich met een vintage krulsnor. Hun relatie is geheim. Nazina heeft haar echtgenoot verlaten, maar haar familie accepteert dat niet. De ouders van Prajesh zouden haar nooit goedkeuren. 'Er mag hier zo veel niet', verzucht het stel.

Mallika is blij dat ze een jonge vrouw inspireert voor zichzelf te kiezen. Maar ze kijkt ook zorgelijk. 'India is alleen modern aan de oppervlakte. De kern is heel traditioneel.' En dan is Mumbai nog liberaal vergeleken met de rest van het land. In de economische hoofdstad van India wonen de Bollywoodsterren, de crickethelden en de ondernemers die regelmatig over de grens kijken. 'In het conservatieve noorden, waar ik vandaan kom, behandelen ze vrouwen als vee. Elke minuut wordt er een vrouw misbruikt!' Zelf zou ze nooit met een Indiase man kunnen trouwen, zegt ze. Mallika is verloofd met een Franse vastgoedtycoon en zoekt rollen in Hollywood.

'Hier mag ik alleen een kindvrouwtje of een vamp spelen. Meestal ben ik het liefje van een oudere man. In Bollywood is het: man versiert meisje, vier liedjes en een dansje.' Een dragende rol is volgens Mallika zeldzaam. In Hollywood hoeft zij niet achter aan te sluiten bij audities, want Jackie Chan helpt haar. 'Hij is mijn mentor, mijn grote broer.' Ze speelden samen in de oosterse vechtfilm The Myth (2005). Hij was ook degene die haar meenam naar het filmfestival in Cannes. Haar gewaagde jurken haalden elke Indiase krant. Er volgden Engelstalige films, Hisss (2010) en Politics of Love (2011), maar die waren geen succes. Mallika is net terug uit Peking waar ze een hoofdrol speelde in de Chinese film Time Raiders (2016).

Sariverkoper in het bedrijvige Dadar, het Jordaan van Mumbai. Beeld Lisa Klaverstijn

De vrouwentaxi stopt eindelijk voor het monumentale Taj Mahal Palace. Dit befaamde hotel aan het water demonstreert volgens Mallika de veerkracht van Mumbai. 'Iedereen was in shock na de dodelijke aanval door terroristen in 2008. Het gebouw was grotendeels kapot, maar kijk eens hoe mooi het is herbouwd!' De Taaajjjj, zoals Mallika het uitspreekt, is voor iedereen toegankelijk. Volgens een populaire mythe bouwde industrialist Jamsetji Tata - diens nazaten bezitten onder meer de Hoogovens in IJmuiden - het hotel in 1906 omdat hij Grand Hotel Watson's niet in kwam. 'Indiërs en honden niet toegestaan', stond daar op een bord.

Iedereen mag dwalen door de gangen van de Taj en groepsfoto's maken op de brede trappen. Maar wie high tea wil in de elegante Sea Lounge, moet geld meenemen en ruim van tevoren reserveren. Behalve als je tot de Bollywood-royalty behoort natuurlijk. Dan zweeft de manager naar je toe en leidt je naar het beste tafeltje. De pianist speelt een jazzy deuntje, Mallika's Franse verloofde Cyrille stort zich op het buffet met quiche en chocoladetaartjes.

Op dit soort fancy plekken kan Mallika ongestoord zitten. De obers, die zij bij naam kent, houden bewonderaars en critici op afstand. 'Ik kan niet meer over straat.' Lachend: 'Als ik naar mijn auto loop, druk ik altijd een telefoon tegen mijn oor in de hoop dat voorbijgangers mij dan niet durven aanspreken.' Ze laat een filmpje op haar telefoon zien van een bezoek aan haar geboortedorp. Tienduizenden mannen omstuwen haar Mercedes; als een massascène uit een zombiefilm. 'Ik wilde mijn zieke oma bezoeken, maar het was te onveilig om uit te stappen.' Als ze langs de zeeboulevard wil wandelen met haar vriend, trekt ze een boerka aan. 'Vreselijk! Weet je hoe benauwd het is, zo'n nylon geval?'

Problemen oplossen

Maar spijt van haar keuzen heeft ze niet. 'Ben je gek? Ik leef in een droom. Een Indiaas dorpsmeisje dat dineert met de machtigste man op aarde...' Ze laat een selfie zien met president Obama. 'Een heel hartelijke man.' Ze scrolt door. 'Dit ben ik met Bill Clinton bij de Verenigde Naties.' Op een van de foto's staat ze naast een dikke man met zwarte bril. 'Nee, die ken ik niet. Wie zeg je, Stevie Wonder? Nooit van gehoord. Cyrille! Ken jij deze man?'

De paparazzi zijn volgens haar een luxeprobleem. 'Ooit klaagde ik dat niemand mij herkende in restaurants!' Nu probeert de actrice haar beroemdheid te gebruiken om 'haar zusters in India' te helpen. Dat levert soms verhitte discussies op tijdens persconferenties met showbizzjournalisten. Die verwijten Mallika het imago van India in het buitenland te schaden. Dat steekt. 'Ik houd van mijn land, ik ben trots een Indiase te zijn, juist dáárom wil ik helpen onze problemen op te lossen.'

Mallika bindt haar glanzende haar in een paardenstaart en schenkt voor iedereen Masala Chai in, sterke kruidenthee met melk. Ze bestelt schalen vol Indiase hapjes. 'Hier probeer dit, Dahi Batata Puri, zal ik het even voor je opschrijven? Typisch straatvoedsel in Mumbai - gefrituurd deeg met vlees, muntchutney en gekoelde yoghurt - maar dan hygiënisch bereid. Wel in één keer opeten hoor.' Ze stopt de snacks nog net niet zelf in mijn mond.

Het opvanghuis in Dadar. Beeld Lisa Klaverstijn

Zo, en nu wil de gastvouw alles weten over Holland. 'Waarom komen daar zo veel goede schilders vandaan? Hoe denken ze daar eigenlijk over India? Als iedereen een fiets heeft in Amsterdam, hoe vind je daar dan je fiets terug? Cyrille! Daar moeten we deze zomer naartoe!' Haar Franse vastgoedmagnaat uit Parijs knikt bedeesd. Het stel ontmoette elkaar twee jaar geleden aan de rand van een Frans hotelzwembad. Mallika: 'Ik wilde met hem voetje vrijen tijdens het eten, maar hij durfde niet. Haha!' De verloofde glimlacht verlegen.

Dan gaat de paardenstaart weer los en wordt de chauffeur gebeld. In de lange gangen van het hotel is het niet moeilijk Mallika terug te vinden. Waar bezoekers zich verdringen en flitslicht knettert, daar staat de actrice met één hand op haar heup. Ze adviseert ons Colaba Bazaar te bezoeken, een wirwar van straatjes verderop waar handelaren in fruit, groente en vis op de grond zitten. Een van de oudste markten van India, stelt Mallika, waar weinig toeristen zich wagen. Zijzelf trouwens ook niet. 'Sorry, ik heb de boerka niet bij me.'

Die avond melden vele Indiase websites en blogs dat Bollywoodbeauty Mallika Sherawat is gespot in Bandra. Website bollywoodlife.com schrijft: Mallika Sherawat and her boyfriend Cyrille Auxenfans look totally in love, as they go out on a lunch date - view pics!'

Mallika's Mumbai

Mallika Sherawat woont in de welvarende buitenwijk Juhu. Daar brengt zij naar eigen zeggen haar dagen door met yoga en lezen.

Sporten doet ze in het nabijgelegen JW Marriott Hotel aan Juhu Beach. Ga daar niet zwemmen in zee, dat is niet gezond.

De naastgelegen wijk Bandra is hipper. Restaurant Olive Bar & Kitchen is populair onder film- en cricketsterren vanwege de mediterrane sfeer. Je drinkt er Campari in een witgeschilderde tuin met vrolijke lampionnen waar apparaten koele lucht blazen. Op de hoek staat het smaakvole boetiekhotel Le Sutra, met veel Indiase kunst. Mallika prijst de veganistische lunchkaart van Yoga House. In het enorme winkelcentrum Bandra-Kurla Complex zit de Masala Library met Indiaas moleculair eten.

In gastropub Monkey Bar drinken expats en jonge Indiërs speciaalbiertjes en cocktails. Buiten draait een dj, de meisjes dragen - heel gewaagd - zomerjurkjes met blote armen en benen. Op de hoek, boven de KFC, zit de populaire BSC bar. Daar stijgen en dalen drankprijzen afhankelijk van vraag en aanbod. Dansen kan op het dakterras.

In Bandra kun je goed winkelen op Linking Road, van straatverkopers tot chique boetieks. Mallika gaat soms incognito naar de Gaiety Galaxy bioscoop op 30rd Cross Road 30.

Veel toeristen belanden in de koloniale wijk Colaba. Daar zit Mallika graag in de Sea Lounge van het befaamde Taj Mahal Palace Hotel. Ze prijst de Colaba Bazaar, waar veel verkopers op straat zitten met hun handel. Bollywoodfilms draaien in de oude Regal bioscoop of Metro Big Cinema. De actrice hoopt dat de roman Shantaram wordt verfilmd. Dat boek over de onderwereld van Mumbai is geschreven door een Australische bankrover die rondhing in (het toeristische) Café Leopold.

Rond de Gateway of India serveert Indigo Deli verfijnde salades en pasta's in een smaakvol winkeltje, midnight snacks haal je bij het straatstalletje Bademiya, die sinds 1946 pittige kebabs grilt (bademiya.com).

Met afstand het leukste hotel van Mumbai: boetiekhotel Abode.

De Indiase luchtvaartmaatschappij Jet Airways vliegt sinds kort van Schiphol naar Mumbai vanaf 500 euro.

Een vrouwelijke taxichauffeur bestel je bij Priyadarshini (+91 22 4333 3999). Wel ruim van tevoren bestellen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.