Opvoeden Vitamines

Kinderen hebben vitamines nodig: waarom is een multivitamine dan een slecht idee?

Beeld Vilain & Gai

Kinderen gezond laten eten, kan een helse opgave zijn. Zo'n stronkje broccoli is immers ook leuk speelgoed of handig machtsmiddel. Mocht je als ouder hiermee worstelen, dan ben je in ieder geval niet alleen: slechts 19 procent van de kinderen van 1 tot 3 jaar krijgt voldoende groente binnen. Een multivitamine dan maar? Geen goed idee, vindt de Consumentenbond. Het Voedingscentrum: ‘Weggegooid geld.’

Het ging zo goed. Trots verkondigde je aan vrienden dat jouw kind wél groente at. Sterker nog, de kleine vond snoeptomaatjes en worteltjes het lekkerste op aarde. Totdat het noodlot toesloeg en ‘nee’ het enige woord werd tijdens etenstijd. Sindsdien belandt er meer eten náást dan ín de spruit. Een krentenbol gaat er vaak nog wel in, maar groente? Haha, grappig.

Hoewel er op het potje multivitamines staat dat supplementen geen vervanging zijn van een gezond eetpatroon, is het o-zo verleidelijk je peuter vitamines in een pilletje te voeren. Veel ouders grijpen naar supplementen. De afgelopen jaren zijn kinderen namelijk steeds meer multivitamines gaan slikken. 

Toch is het onverstandig, waarschuwt de Consumentenbond. Want veel van die tabletjes zijn helemaal niet geschikt voor jonge kinderen. De organisatie onderzocht 37 potjes multivitamines voor kinderen. Wat bleek? Meer dan de helft van de potjes bevatten een te hoge dosis vitamine A en foliumzuur en juist te weinig vitamine D en ijzer. Niet zo slim dus, of ronduit geldverspilling, meent het Voedingscentrum. Voedingsexpert Astrid Postma-Smeets: ‘Er is geen enkele aanwijzing dat kinderen er gezonder of slimmer van worden.’

Baat het niet, dan schaadt het wel

Ach, geldverspilling. Maar het kan in elk geval geen kwaad, toch? Nou, dat is niet helemaal waar, want kinderen kunnen gemakkelijk te véél vitamine A en foliumzuur binnenkrijgen. Een aantal multivitamines bevat namelijk meer dan de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid. Toegegeven, je kind zal niet acuut vergiftigd worden als je één keer een pilletje geeft omdat het avondeten op de muur werd afgevuurd. Het kan wel ongezond zijn om langere tijd een hoge dosis te slikken.

Toch bang voor een overschot? Let dan op signalen als misselijkheid, duizeligheid en hoofdpijn. Op den duur kan een grote inname van vitamine A schade aan de lever en nieren geven en ook afwijkingen aan de ogen veroorzaken.

Soms is het wel goed je kind een supplement te geven

Maar hoe zit het dan met vitamine D-supplementen? Bij het consultatiebureau krijg je als ouder steevast op je kop, als je durft toe te geven dat je er niet élke dag aan denkt. Het advies luidt: dagelijks een vitamine D supplement tot de vierde verjaardag. Postma-Smeets vindt het jammer dat niet alle ouders dat doen. ‘Vitamine D krijg je binnen via eten en zonlicht, maar dat is niet voldoende voor jonge kinderen. Kinderen van 0 tot 4 jaar hebben dagelijks 10 microgram extra vitamine D nodig. Het is belangrijk voor de bot-ontwikkeling en sterke tanden.’

Wie nu denkt dat er niks aan de hand is, omdat aan producten als opvolgmelk ook vitamine D is toegevoegd, is niet slim bezig, meent de voedingsexpert. ‘Als je kind een dag weinig drinkt, heb je geen idee hoeveel vitamine D hij of zij heeft binnengekregen. Bovendien is het goed om er een gewoonte van te maken om je kind elke dag een tabletje of druppel te geven. Zo houd je de controle en weet je zeker dat je kind elke dag genoeg binnenkrijgt.’  Om vitamine D niet te vergeten, is het dus slim een routine voor jezelf te creëren en het supplement elke dag op hetzelfde moment aan je kind te geven.  Zet het potje bijvoorbeeld op een strategische plek, bij de ontbijtspullen, of naast de tandpasta. Zo word je er subtiel aan herinnerd. Een dagelijkse melding in je telefoon kan ook uitkomst bieden als geheugensteuntje. 

Voor te veel vitamine D hoef je niet snel bang te zijn. Een te hoge vitamine D inname komt volgens het Voedingscentrum alleen voor als je langdurig te veel supplementen gebruikt. Dan kunnen kalkafzettingen in het lichaam ontstaan. De aanvaardbare bovengrens van vitamine D-inname voor kinderen tot 1 jaar is 25 microgram, voor kinderen van 1 tot 10 jaar is de grens 50 microgram.

Ook ijzer is iets om in de gaten te houden. Een tekort komt namelijk nog wel eens voor bij peuters. ‘Vooral kinderen die veel melk drinken en dan heb ik het over 4 à 5 bekertjes per dag, hebben lage ijzerwaarden. Waarschijnlijk omdat ze zo vol zitten, dat ze minder brood, groenten en vlees eten.’ 

Voor baby’s geldt dat ze de eerste 12 weken elke dag 150 microgram vitamine K nodig hebben. Dit zorgt voor een goede bloedstolling.

Beeld Vilain & Gai

Geruststellend

Eten met kinderen blijft waarschijnlijk een strijd, maar geef niet op. Postma-Smeets benadrukt dat groenten eten belangrijk is. ‘Er zitten ook andere belangrijke stoffen in, zoals vezels. Als je je kind dagelijks groente geeft, werk je bovendien aan een gewoonte, wat slim is voor de lange termijn.’

‘De kans dat kinderen groente eten is groter als je ze bij het bereidingsproces betrekt’, zegt Jaap Seidell, hoogleraar voeding en gezondheid aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Laat je kroost dus onder het mom van ‘meehelpen is mee-eten’ boontjes wassen of besteed het breken van broccoliroosjes uit. Lees hier nog meer tips over hoe je moeilijke eters tóch aan de worteltjes krijgt.

Toch enige geruststelling voor wanhopige ouders: je hoeft je echt niet meteen zorgen te maken als je kind de laatste tijd weinig eet of als ze bepaalde groenten weigeren. Of zoals de Gezondheidsraad meent: te weinig is niet hetzelfde als een tekort. Een tekort moet worden behandeld, het is onduidelijk of te weinig slecht is voor de gezondheid. Postma-Smeets: ‘Je kind zal niet direct een tekort hebben na een opstandige week. Een multivitamine heeft dan weinig zin.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden