Kan niet zo hard lawaai ook schadelijk zijn?

Antwoord op lezersvragen over gezondheid, voeding, leefstijl en psyche. Deze week: Kan niet zo hard lawaai ook schadelijk zijn?

Beeld Daantje Bons

Dreunende bassen, lasers en een mensenmassa die meehost op de beat. Wie goed om zich heen kijkt op het gemiddelde technofestival zal zien dat veel bezoekers oordoppen in hebben. Die zijn al lang niet suf meer. Ervaren festivalgangers hebben zelfs hun eigen op maat gemaakte setje, dat ze trouw overal mee naar toe nemen.

Dat het slim is om gehoorbescherming te dragen naar concerten, festivals of bij de onbedwingbare behoefte om een betonplaat open te boren weten de meesten wel. Maar kan langdurige blootstelling aan niet zo hard lawaai ook schadelijk zijn, vroeg een van onze lezers zich af. Bijvoorbeeld tijdens terugkerende lange autoritten, bij wonen naast een druk kruispunt of bij een baan als treinconducteur?

Gehoorschade ontstaat in het slakkenhuis (het binnenoor), voorbij het trommelvlies en de gehoorbeentjes in het middenoor. In het slakkenhuis bevinden zich haarcellen, die geluidstrillingen omzetten in prikkels naar de hersenen. Bij te veel geluid knakken die haarcellen, waardoor de prikkels niet meer worden doorgegeven. Of er sprake is van te veel geluid hangt af van het aantal decibellen, maar ook van de duur van blootstelling.

Jan de Laat, klinisch-fysicus/audioloog van het Leids Universitair Medisch Centrum, legt uit: ‘Bij een concert, waar de muziek zo 100 decibel aantikt, duurt het maar een paar minuten voordat er cellen stukgaan. Bij een niveau van 80 decibel, gelijk aan ongeveer een drukke weg met auto’s, duurt dat al veel langer. Voordat er dan schade optreedt, moet je 8 uur lang, elke dag, er aan blootgesteld worden.’

Gelukkig zijn er daarom in ­Nederland strenge regels voor ­geluidsvervuiling. Wie naast een snelweg woont, wordt beschermd door geluidswallen of isolatie. Aanwonenden kunnen zeker hinder ondervinden, maar schadelijk voor het gehoor is dat soort omgevingslawaai in de praktijk haast nooit, zegt De Laat. Ook bij banen met risico op langdurige blootstelling aan lawaai is het daarom verplicht volgens de Arbowet om gehoorbescherming beschikbaar te stellen en te dragen. Bijvoorbeeld in de bouw, maar ook bij werk in minder overweldigend ­lawaai, zoals in een fabriek.

Als de haarcellen eenmaal beschadigd zijn, is het effect nauwelijks om te keren. De Laat: ‘Vergelijk het met een korenveld tijdens een storm. Zolang de stengels niet knakken, is er niet zoveel aan de hand, maar houdt de storm te lang aan, dan is je oogst verloren.’

En dat levert dan vaak de bekende piep in de oren op. Die piep kan aanvankelijk wel verdwijnen. Maar hoe vaker de piep er is, hoe groter de kans dat er blijvende gehoorschade optreedt.

Het aantal mensen met zo’n blijvende piep, bekend als tinnitus, is aan het stijgen. Om dat te voorkomen, heb je toch echt ­gehoorbescherming nodig, zegt De Laat. ‘Het beste kun je op maat gemaakte oordoppen gebruiken bij het uitgaan. De goedkope oordoppen van de drogist zullen ook wel een beetje werken, maar sluiten niet goed af. Bovendien is er meer kans op infectie, omdat ze niet zo goed schoon te houden zijn.’ 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.