De Gids Loonkloof

Je wilt een hoger salaris vragen: hoe pak je dat aan als vrouw?

Beeld Archief Claudie de Cleen

Wat kun je als vrouw doen als je het vermoeden hebt dat je minder verdient dan mannelijke collega’s? Dat zou namelijk zomaar kunnen, want de loonkloof is weer toegenomen, blijkt uit het Nationaal Salaris Onderzoek. We vroegen twee deskundigen om advies. ‘Die eerste ‘nee’ van je baas is het startschot van de onderhandeling.’

Je wilt als vrouw weten of je minder verdient dan je mannelijke collega’s. Hoe pak je dat aan?

‘Het begint ermee dat je precies weet wat je daadwerkelijk verdient: bruto, netto en per uur’, zegt Vreneli Stadelmaier, loopbaancoach en auteur van het boek F*ck die onzekerheid: nooit meer (onterecht) bang om door de mand te vallen. ‘Veel vrouwen weten dat niet. Of ze weten het ongeveer, maar dat is niet genoeg. Vervolgens wil je weten wat mensen in soortgelijke beroepen verdienen, daarvoor kun je het Salariskompas van Intermediair raadplegen. Je kunt ook bij vacatures kijken wat voor salaris daar wordt geboden. De laatste stap is om te achterhalen wat je collega’s verdienen. De beste manier om dat te ontdekken, is gewoon vertellen wat jij verdient. Je zegt bij de koffieautomaat: ‘Ik krijg 3.000 euro bruto per maand voor 32 uur, wat verdien jij?’

Merel van der Wouden, die is genomineerd voor de Joke Smitprijs, helpt vrouwen bij salarisonderhandelingen en benadrukt ook het belang van goed op de hoogte zijn van wat anderen in je werkveld verdienen. Zelf gebruikt ze daar de site Pay Scale voor. Verder adviseert ze ook rond te vragen wat anderen in de omgeving verdienen. ‘Dat kun je allemaal in een gesprek opvoeren: ik heb naar dit bedrijf gekeken en daar verdienen ze zoveel. Je moet dus keihard onderzoek doen en met objectieve criteria komen, want daar valt niet op af te dingen.’

Toen Van der Wouden als consultant in Toronto werkte, bleek onderhandelen iets te zijn waarin ze uitblonk. ‘Ik had een succesvolle methode ontwikkeld.’ Wat die methode inhoudt? De werkgever pro-actief benaderen, licht ze toe. ‘Oftewel: de werkgever zelf mailen met de mededeling dat je het wilt hebben over je salaris en functioneren en meteen een marktonderzoeksrapport meesturen.’ 

Merel van der Wouden. Beeld Annebel Eppinga

Wat als collega’s weigeren hun salaris te noemen?

‘Je ziet vaak wel aan de oogjes hoe het ervoor staat’, zegt Stadelmaier. ‘Als je collega het lastig vindt, kun je vragen: zit jij boven dat bedrag of eronder? En daarna: praten we over een verschil van 500 euro of 1.000? Mannen hebben vaak veel beter door wie wat verdient op de zaak, zij weten precies bij welk loon je welke lease-auto mag hebben. Dus je kunt ook een bevriende man in je bedrijf vragen wat hij denkt dat anderen verdienen. Transparantie over het loon is belangrijk. Als je erachter komt dat een mannelijke collega 500 euro per maand meer verdient dan jij voor hetzelfde werk, is het de moeite waard om naar je baas stappen.’

De loonkloof tussen mannen en vrouwen is de afgelopen twee jaar verder gegroeid: er is een gat van 175 euro in het bedrijfsleven. Hoe het komt dat we nog altijd een loonkloof hebben? Dat lees je hier. Lezersreacties hierop zijn hier terug te vinden: ‘Zie de vrouw (en man) niet als slachtoffer van de omgeving’

Welke voorbereidingen moet je treffen?

‘Je maakt eerst voor jezelf een lijstje met daarop jouw bijdragen aan het bedrijf het afgelopen jaar’, adviseert Stadelmaier. ‘Wat heb je gedaan? Als journalist: welke stukken heb je geschreven die veel stof deden opwaaien? Of als medewerker van de klantenservice: wat was je gemiddelde afhandeltijd van een telefoontje met een tevreden klant? Houd je successen bij in een boekje. Daar schrijf je elke dag of elke week in wat er goed ging op werk. Handig, want anders vergeet je wat je successen zijn geweest in februari. Het is ook goed voor je zelfvertrouwen. Tegen je baas zeg je: ik verdien zoveel euro, in de markt betalen ze dit bedrag, en dit heb ik allemaal gedaan voor het bedrijf. Volgens mij hebben wij een probleem. Hoe gaan we dat oplossen?’

De kans is groot dat je baas reageert dat hij écht geen loonsverhoging kan geven, zegt Stadelmaier. ‘Dat er een CAO is waaraan hij zich moet houden. En dat als hij jou meer geeft, dat niet eerlijk is… etc. Vervolgens kun jij reageren met de mededeling dat collega Karel meer verdient dan jij. En vraag je waarom dat zo is.’

Van der Wouden adviseert om naast het analyseren van andere salarissen goed te kijken naar wat jij toevoegt aan het bedrijf. ‘Misschien ben je wel voorzitter van een bepaalde organisatie waar je werkgever ook iets aan heeft?’ Als je bijvoorbeeld 3.500 euro per maand wil verdienen, doe dan een voorstel dat 15 à 20 procent daarboven ligt, zegt de onderhandelcoach. ‘Het is slim om een onder- en bovengrens aan te geven. Zeg bijvoorbeeld: ik wil tussen de 3.700 en 4.000 euro verdienen. Het kan dat een baas schrikt van een voorstel als 4.000 euro, maar 3.700 lijkt dan ineens best laag en uit onderzoek blijkt dat de kans dan groter is dat je werkgever daarmee instemt. Dan zit je nog steeds 200 euro boven het bedrag dat je eigenlijk wilde verdienen.’

Denk ook na over andere voorwaarden die je belangrijk vindt, adviseert de salarisonderhandelaar. ‘Je kunt over alles onderhandelen. De een vindt een auto van de zaak of een bonus belangrijk, de ander werken vanuit huis of meer vakantiedagen. Het gaat erom wat voor jou van waarde is. Daar zet je vervolgens op in.’

Vrénelie Stadelmaier Beeld Kim van Klaveren

Moet je je voorbereiden op een stevig gesprek met getouwtrek?

‘Natuurlijk zegt je baas eerst ‘nee’’, zegt Stadelmaier. ‘Hij wil zo min mogelijk geld uitgeven, daar wordt hij voor betaald. Maar onthoud: die eerste ‘nee’ van je leidinggevende is de start van de onderhandeling, niet het einde. Zie het dus niet als een afwijzing.’

Hoe voorkom je dat je je laat afschrikken?

‘Je baas zal er van alles bij halen en dat kan verwarrend zijn’, aldus Stadelmaier. ‘Het is goed om je te realiseren dat je er niet in één gesprek hoeft uit te komen. Je kunt rustig zeggen: wacht even, ik wil erover nadenken en kom er morgen op terug.’

Wat als het bij een ‘nee’ blijft?

‘Als je er niet uitkomt, kun je aangeven dat je toch echt naar een bepaald salaris wilt groeien en vragen wat daarvoor nodig is’, adviseert Stadelmaier. ‘Maak het zo concreet mogelijk. Uit onderzoek blijkt dat vrouwen vagere feedback krijgen dan mannen. Dus als je baas iets zegt over dat je meer ‘organisatorische sensibiliteit’ moet laten zien, dan moet jij denken: what the fuck betekent dat? Vraag naar voorbeelden. Eén voorbeeld is geen voorbeeld.’

Stel na een afwijzing ook voor om doelstellingen op te stellen, zegt Van der Wouden. ‘Wat moet er veranderen om wel salarisverhoging te krijgen? Stel vervolgens voor om bijvoorbeeld over drie maanden weer rond de tafel te zitten. Laat de afspraken ook op papier zetten, want daarbij gaat het nog weleens fout.’

Kun je nog iets doen om extra zelfverzekerd zo’n gesprek in te gaan?

Bedenk, voor je de kamer inloopt, wie je wilt zijn als je straks die deur opendoet, zegt Van der Wouden. ‘Spreek jezelf toe om zodoende zelfverzekerd het gesprek in te gaan. Geef je leidinggevende een hand en vraag bijvoorbeeld eerst: hoe was je ochtend of weekend? Trek het gesprek naar je toe.’

Stadelmaier adviseert van tevoren een krachtpose aan te nemen. ‘Ik noem het de Bokito’, zegt ze. ‘Voordat je een meeting ingaat, maak je jezelf heel groot en pep je jezelf op. In haar TedTalk legt sociaal psycholoog Amy Cuddy uit hoe zo’n krachtpose de hormoonspiegel in je lichaam tijdelijk kan veranderen. Het is eigenlijk hetzelfde als wat de Nieuw-Zeelanders voor een sportwedstrijd doen met de Haka. Je pompt je testosteronniveau op en daardoor heb je meer lef. Hop, die meeting in.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden