De gids Beter/leven

Is snel eten ongezond?

Beeld Daantje Bons

Antwoord op lezersvragen over gezondheid, voeding, leefstijl en psyche. Deze week: Is snel en met weinig aandacht eten ongezond?

Fransen en Spanjaarden staan erom bekend bourgondisch te lunchen. Veel werknemers verruilen het kantoor of de werkplek ’s middags voor een restaurant of café, bestellen een uitgebreide warme maaltijd en misschien een glaasje wijn. Nederlanders eten over het algemeen even snel uit de broodtrommel en soms zelfs terwijl ze doorwerken. Is dat eigenlijk wel een gezonde manier van doen?

Overgewicht is het eerste gezondheidseffect waaraan je denkt als het over te snel eten gaat. Er zijn veel onderzoeken die daarop wijzen. Zo lieten Nieuw-Zeelandse onderzoekers meer dan honderdduizend vrouwen van middelbare leeftijd een vragenlijst invullen over eetgewoontes. Na correctie voor andere risicofactoren voor overgewicht zoals levensstijl, leeftijd, etniciteit en lichaamsbeweging bleek dat snelle eters vaker te zwaar zijn.  Amerikaanse diëtisten vonden soortgelijke resultaten  en een Japanse studie onder mannen en vrouwen toonde aan dat snelle eters een hogere Body Mass Index (BMI) hebben.  Het International Journal of Obesity onderzocht in 2015 deze drie en nog twintig vergelijkbare studies en concludeerde dat snelle eters vaker overgewicht hebben. 

Voor Guido Camps, voedingswetenschapper aan Wageningen Universiteit, is er geen twijfel mogelijk: snelle eters nemen meer calorieën in. Dat kan op termijn inderdaad tot overgewicht leiden. De oorzaak van te snel eten is vaak afleiding. ‘Als je onderweg op het station al lopend een broodje kroket wegwerkt, gaat dat veel sneller dan als je er rustig voor zou gaan zitten’. Wie rustig de tijd neemt voor een maaltijd proeft beter en geniet meer. Dit zorgt ervoor dat je langzamer en dus minder eet.

Dat snelle broodje kroket bevat evenveel calorieën als het broodje kroket waar je de tijd voor neemt. Snel eten is op zichzelf dan ook niet ongezond, benadrukt Camps. Een snelle eter krijgt evenveel calorieën binnen als een langzame, zolang de porties gelijk blijven. ‘Maar hier ligt het probleem; het duurt even voordat je verzadigd raakt. Haastige eters zullen daarom grotere porties kunnen wegstouwen in hetzelfde tijdsbestek’. Daarom zijn frisdranken beruchte dikmakers: het kost weinig tijd om een glas cola achterover te slaan, waardoor je niet het gevoel hebt dat je een caloriebom achter de kiezen hebt en makkelijk meer kunt eten en drinken.

Te snel eten kan dus indirect leiden tot overgewicht. En uitgebreid lunchen in een restaurant, heeft dat nog negatieve effecten? Is het wel goed om meteen te gaan werken na een flinke lunch? Volgens Camps kan het doorgaans geen kwaad om op een volle maag aan de slag te gaan. Degenen met een zittend beroep zullen daar weinig last van hebben. Bij sport is het verstandig je lichaam even de tijd te geven, reken op een uur na een gemiddelde maaltijd.

Hoe zit het dan met de buikpijn die je voelt na een flinke schranspartij? Meestal niet gevaarlijk zegt Camps, maar wel een signaal dat je maag overvol zit en je het de volgende keer wat rustiger aan moet doen.

Of de Franse en Spaanse lunchgewoontes gezonder zijn dan die van ons is moeilijk te zeggen. Er spelen namelijk ontelbaar andere culturele factoren mee die de volksgezondheid van verschillende landen kunnen beïnvloeden. Maar gezellig en lekker zijn ze wel, die uitgebreide lunches.

Snel eten als competitie

Ga er maar aan staan: 6 hotdogs, inclusief broodje, eten in 3 minuten. Het lukte de Japanner Takeru Kobayashi, die daarmee een Guinness World Record binnensleepte. Competitief eten, zoals zijn activiteit bekend staat, heeft meer disciplines dan alleen hotdogs verorberen. Zo is er ook een onderdeel meeste bananen gepeld en gegeten in 1 minuut (record: 8 stuks). Deze ‘sport’ is overigens niet zonder risico’s. Zo stikte een voormalig Argentijnse bokser al eens tijdens een wedstrijd zoveel-mogelijk-croissantjes-eten-in-1-minuut.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden