In Dolly Partons pretpark is iedereen welkom

Er is een knus Amerikaans pretpark waar christelijke waarden regeren én homo's welkom zijn. Het heet Dollywood en is, jawel, van Dolly Parton.

Countryster Dolly Parton, gehuld in kleding geënt op de Amerikaanse vlag, wordt rondgereden in een antieke auto in haar eigen Dollywood in Tennessee, ter ere van het 30-jarig bestaan van het park en de opening van het nieuwe seizoen.Beeld Jurriaan Teulings

Daar komt ze. Eindelijk. Op een antiek rijtuig rijdt Dolly Parton, 's werelds bekendste en opvallendste countryster, langs een menigte klappende bezoekers. Ze draagt een pakje in de kleuren van de Amerikaanse vlag. Door het strakke korset ogen haar forse borsten nog groter. Ze zwaait beheerst - kijk die lange nagels toch. De naaldhak van haar suède laars prikt in een teddybeer die een fan naar haar gooide. Volgend jaar wordt Parton 70 jaar, maar of het door alle plastische chirurgie komt of haar immer brede glimlach: ze ziet er fantastisch uit.

Tennessee

Vandaag opent pretpark Dollywood in het oosten van Tennessee niet alleen de deuren voor een nieuw seizoen. Het park viert ook het 30-jarig bestaan, althans: sinds Dolly Parton en Herschend Family Entertainment een deal sloten en het pretpark - dat stiekem al sinds 1961 bestaat en verschillende gedaantes heeft gekend - Dollywood ging heten.

Daarom is Dolly Parton er vandaag dus de hele dag bij en maakt ze hier en daar een kleine cameo, telkens in een nieuwe outfit. Ze mag niet worden geïnterviewd en slechts van een afstand worden bewonderd. Wel wil haar management haar drie vragen voorleggen. Zodat ze bijvoorbeeld over haar band met het park zegt: 'Ik kom graag terug in Dollywood. Om in mijn antieke auto door het park te rijden en al die blije gezichten te zien.'

Beeld Jurriaan Teulings

Dollywood is enerzijds een soort Disney World, met duizelingwekkende achtbanen, een échte stoomlocomotief en fastfood in maat XXXL. En een heiligdom voor de nog springlevende Dolly Parton, die opgroeide in de Smoky Mountains waar het park ligt. Zo kun je een kijkje nemen in haar oude tourbus, met ligbad. In het Chasing Rainbows-museum leidt een hologram van Parton je langs haar prijzen, platen en hysterische jurken. Ook is er een replica van het huisje waarin ze als kind woonde.

Vergeet vooral niet: het park ligt in Tennessee, het hart van de Amerikaanse Biblebelt. Alles in Dollywood is dus volgens 'christelijke normen en waarden', zo staat op de website. En zo staan we ineens voor een wit, houten kerkje. Binnen leest een man rustig de Bijbel. Deze Robert F. Thomas Chapel is vernoemd naar de arts die de countrydiva ter wereld bracht. Ondanks het rumoer van de rides en alle rondrennende kinderen eromheen, wordt hier elke zondagochtend om 11.30 uur een heuse kerkdienst gehouden voor belangstellende bezoekers.

Working 1955 to 2015

Dolly Parton werd op 19 januari 1946 geboren als de vierde van twaalf kinderen, in Sevier County, Tennessee. Ze groeide op in armoede. Op haar 18de verhuisde Parton naar Nashville, waar ze al snel doorbrak als zangeres en songwriter. Ze is de meest bekroonde vrouwelijke artiest ooit, met onder meer acht Grammy Awards, twee Oscar-nominaties en tien Country Music Association Awards. Parton schreef meer dan drieduizend nummers, waarvan Jolene, I Will Always Love You en 9 to 5 haar bekendste hits zijn. Dat laatste nummer is ook de soundtrack van de gelijknamige film waarin ze speelde.

Beeld Jurriaan Teulings

'Christian friendly'

Hoe onderscheidt dit 'christian friendly park' zich van al die andere familiepretparken? Ten eerste gaat het om oprechte Southern hospitality, zegt parkwoordvoerder Pete Owens, een vriendelijke en goedgebekte man met een ringbaardje. 'Onze gastvrouwen zijn vaak wat ouder, maar ze hebben meer levenservaring en snappen écht wat gastvrijheid inhoudt. Ze zijn misschien iets minder snel, maar alles komt uit het hart. Precies waar het Dolly om gaat - ze geeft zo veel om mensen.'

Het familieleven staat centraal in dit park, vervolgt Owens, terwijl we lunchen bij een buffet met vele variaties aardappelen, worstjes en gefrituurde kip. Sommige seizoenspashouders komen hier alleen om met het hele gezin te eten. Owens: 'Wat je ziet in veel amusementsparken is dat gezinnen om elf uur 's ochtends door de poortjes lopen en tegen de kinderen zeggen: zorg dat je hier weer om zes uur bent. Dat willen wij niet. Je ziet hier grote groepen: vader, moeder, opa, oma en alle kinderen bij elkaar, die de hele dag samen dingen doen.'

Beeld Jurriaan Teulings

Talloze restaurants

Dolly Parton groeide op als vierde in een straatarm gezin met twaalf kinderen. Ze hebben nog altijd een hechte band en sommige muzikale familieleden treden ook op in Dollywood. Parton is sinds 1966 getrouwd met de mediaschuwe Carl Thomas Dean. Het echtpaar kreeg nooit kinderen. In interviews zegt Parton dat ze zichzelf altijd als een soort moeder van haar jongere broers en zussen heeft gezien, en een oma van hún kinderen. 'Ik denk dat het mijn lot was om geen kinderen van mezelf te hebben, zodat alle kinderen van mij zijn.' Met een beetje verbeelding kun je Dollywood dus zien als haar eigen achtertuin, met de jonge bezoekers als haar kinderen.

Zo zijn er veel attracties voor de kleintjes, die allemaal om grote pleinen zijn gebouwd, waar bovendien talloze restaurants zijn: 'Ham & Beans' of 'Dogs & Taters'. Zo kunnen de kids makkelijk heen en weer naar hun ouders rennen.

Theater

Voor de ouderen, en gasten die slecht ter been zijn - opvallend veel bezoekers rijden rond op een scootmobiel - zijn er acht theaters. De shows zijn van hoog niveau. Tijdens het Festival of Nations zien we Ierse river dancers en acrobaten uit Canada en Argentinië. De zalen zijn groot, de stoelen comfortabel en het geluid is ijzersterk. Dolly Parton komt vandaag af en toe buurten. Na de Ierse show brengt ze a capella een paar zinnen uit haar nummer We Irish ten gehore: 'We Irish love to dance, we Irish love to party, whenever we get the chance!'

De bezoekers van Dollywood komen vooral uit de acht omringende staten, een straal van vijfhonderd kilometer, zegt Owens. Het zijn vooral jonge gezinnen. Maar dan zien we ineens een bebaarde rocker met tatoeages die buiten een snoepwinkel staat te wachten. Hoewel hij niet oogt als de meeste bezoekers - in wijde shirts, hoog opgetrokken broeken, baseball caps en witte sportschoenen - is ook hij hier gewoon met z'n kinderen. 'Er is geen fuck te doen in Kentucky.'

Opvallend veel bezoekers in het park rijden rond op scootmobiels.Beeld Jurriaan Teulings
Dolly Parton (bijna 70) zingt na de Ierse show een paar zinnen a capella uit haar nummer We Irish.Beeld Jurriaan Teulings

Icoon

Ook de trouwe Dolly Parton-fans komen hier. Zoals Devin (20), een student en videoregisseur uit North Carolina. Hij zit vooraan bij een show, met wel twintig vrienden. 'Ik kom drie à vier keer per jaar.' Wat vindt een jonge knul hier zo leuk? 'Dollywood is het vriendelijkste park dat er is. Dolly is gewoon zo aardig en warm, dat straalt ze in alles uit. Ik hou ook van haar muziek. En ze is prachtig.'

Dolly Parton geldt in de homogemeenschap als icoon. En ze past in het rijtje diva's die flink aan hun uiterlijk hebben gesleuteld: Cher, Madonna, Liza Minnelli. Parton heeft meermaals haar steun uitgesproken voor homo's en het homohuwelijk. In het park lopen - de journalist en fotograaf kunnen het weten - dus veel homomannen rond, vaak stelletjes van in de 40. In het Dolly-museum vertelt een jonge man in korte broek zijn vriendinnen enthousiast dat hij precies weet welke jurk Parton droeg bij welk optreden.

Ook in Dollywood: inkijkje in Dolly's tourbus.Beeld Jurriaan Teulings

Missie

Botst dat niet met de normen en waarden van het park? Nee, zegt Owens. 'Christian friendly gaat meer over gedrag dan over geloof. Het Bijbelse motto geldt: behandel anderen zoals jij behandeld wil worden. Wij houden van al onze gasten. Laatst was hier een homoseksuele gast die zo blij was hier te zijn, dat hij al om 5 uur 's ochtends in de rij stond om als eerste naar binnen te kunnen. Dollywood staat open voor iedereen, elke dag.'

De missie van Dollywood: een veilige plek bieden waar 'families zichzelf kunnen loskoppelen van alle technologie en weer contact met elkaar maken', zegt Owens.

Dollywood is ook de grootste werkgever in de regio, er staan zo'n drieduizend mensen op de loonlijst. Daarom is Parton ook zo geliefd in haar gemeenschap. Owens: 'Mensen denken dat ze nep is, door dat haar en die borsten. Maar daaronder klopt vooral een heel groot hart.'

In 1966 trouwde Parton met Carl Thomas Dean, met wie ze nog altijd samen is, al is hij zelden met haar in het openbaar te zien. Het echtpaar heeft geen kinderen; wel is Parton peetmoeder van popzangeres Miley Cyrus. Parton doet veel aan liefdadigheid, waaronder voor Dolly Parton's Imagination Library, dat jaarlijks 8 miljoen boeken doneert aan jonge kinderen.

En een groot zakelijk instinct. In 2001 ging het aangrenzende waterpark Dollywood's Splash Country open; eind juli ontvangt het DreamMore Resort - een eigen hotel was Partons grote droom - de eerste driehonderd hotelgasten. En Parton is mede-eigenaar van Dixie Stampede, een groots opgezette dinner show in Pigeon Forge - een patriottisch spektakel met zang, vlaggen, vuurwerk, paarden en zelfs buffels. Het dorp kreeg er een enorme opleving door. Sinds 1986 kwamen 75 miljoen mensen op Dollywood af. En die moeten als het park sluit, shoppen, eten, drinken en slapen. Pigeon Forge is op z'n typisch Amerikaanse ontploft: één lange boulevard met flikkerende neonborden.

Dixie Stampede in het dorp Pigeon Forge is een groots opgezette dinner show, een patriottisch spektakel met zang, vlaggen, vuurwerk, paarden en zelfs buffels.Beeld Jurriaan Teulings

Geen Graceland

'We zijn de laatste dertig jaar zo gegroeid, dat ik het haast niet kan geloven', laat Parton per mail weten, op dat quasi-naïeve toontje. 'Veel beroemdheden doen zaken naast hun muziek of films. Het is inderdaad best uniek dat ik een eigen pretpark heb, dus ik voel me gezegend.' En wat biedt de toekomst? 'We denken na over het uitbreiden van Dollywood naar andere delen van de VS, zoals we nu doen met de dinner shows Dixie Stampede en Pirates Voyage.' Ze besluit Dolly-esque met: 'You never know what I might have up my sleeve next!'

Hoewel Parton nog vitaal oogt, komt er een dag dat de countryster uitdooft. Hoe moet het dan met Dollywood? 'Dit is geen Graceland', zegt Owens. 'Geen plek van verering. Er zijn heus veel elementen in het park die een eerbetoon zijn aan Dolly. Maar er lopen hier niet een stel Dolly's rond; het park gaat vooral over de waarden die zij belangrijk vindt en dat zal na haar dood zo blijven. Ik kan moeilijk voor haar spreken, maar ik denk dat haar laatste rustplaats in de Smoky Mountains is.' De groene bergen kleuren er rood in de herfst. Daartussen kabbelen stroompjes en watervallen. 'Ondanks al haar reizen vindt Dolly dat nog steeds de mooiste plek op aarde.'

Dollywood top 3

Chasing Rainbows - In dit museum in Dollywood kun je alle paillettenjurken, gouden platen en awards van country-legende Dolly Parton bewonderen. Ook is dit de enige plek ter wereld waar je een hologram van Parton kunt zien, die je zachtjes toezingt: 'And I... will always... love you...'
Wild Eagle - Niet zo'n fan van Dolly? Geen probleem, in Dollywood zijn genoeg andere attracties, zoals de duizelingwekkende achtbaan Wild Eagle. Je hangt onder de vleugels van een adelaar en stort vanuit grote hoogte de afgrond in. Een doodeng ritje met fenomenaal uitzicht.
Dixie Stampede - Deze dinner show is te zien in het dorpje Pigeon Forge, naast het park. Na een voorprogramma met bluegrassmuziek word je naar een enorme arena geleid voor een hysterische show met cowboys, paarden, buffels en vuurwerk. Ondertussen krijg je op de tribune kip, patat en drankjes voorgeschoteld. Amerikaanser dan dit wordt het niet.

Voor deze show is een apart ticket vereist: dixiestampede.com.

Hoe kom je er?

Het pretpark Dollywood ligt vlak bij het dorpje Pigeon Forge in het oosten van de Amerikaanse staat Tennessee. De dichtstbijzijnde luchthaven is Knoxville. De meesten zullen een bezoek aan Dollywood combineren met een reis naar de muziekwalhalla's Nashville (4 uur rijden) en Memphis (7 uur rijden). In de Country Hall of Fame in Nashville zijn weinig relikwieën van Dolly Parton te zien, die zijn overwegend in het museum in Dollywood. Haar standbeeld staat in het nabijgelegen Sevierville, waar ze opgroeide. Een dagkaart voor Dollywood kost tussen 47 en 59 dollar per persoon (afhankelijk van leeftijd, exclusief tax).

Logeren kan vanaf eind juli in het DreamMore Resort van Dollywood of in een van de vele hotels in Pigeon Forge. Hoewel het dorpje niet bepaald pittoresk is, zijn er wel alle faciliteiten die je nodig hebt.

Wie de drukte wil ontsnappen, kan mooie wandelingen maken in Great Smoky Mountains National Park. Voor meer informatie: dollywood.com en tnvacation.com.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden