IJsland verkennen met je eigen Icelandair-buddy

Reportage IJsland

Je kunt er in je eentje op uit trekken om het noorderlicht te zien, maar een stop-over op IJsland is het allerleukst met een plaatselijk maatje.

Hipsterbuddy Óttar Guðmundsson gidst ons langs toffe IJslandse bands en dj's. Hier in muziekhal Harpa, een van de architectonische pareltjes van de hoofdstad. Foto Sanne de Wilde

Als je kijkt naar de kaart van Europa (zoals wij die kennen), dan ligt IJsland linksboven, zielig en alleen. Maar als je in het vliegtuig naar Reykjavík door het magazine van Icelandair bladert en hun routekaart erbij pakt, dan ligt IJsland ineens strategisch in het midden, precies tussen Amerika en Europa in. Het is een handige overstapplaats voor reizigers die van Amsterdam naar de VS vliegen of vice versa. Je kunt er zelfs een paar dagen blijven om de gletsjers en het noorderlicht te zien, daar rekent Icelandair geen extra kosten voor. Alleen doet bijna niemand dat; slechts één op de tien reizigers.

Daar hebben de IJslanders - inventief als ze zijn - iets geestigs op bedacht. Als je zo'n stop-over boekt, kun je een dagje iets leuks doen met een Icelandair-medewerker: van piloten en stewardessen tot de medewerkers op kantoor. Alle vijftig zogenoemde ambassadeurs hebben hun eigen specialiteiten. Tijdens het boeken kun je al opgeven wat je interesses zijn. Ben je avontuurlijk ingesteld? Dan kun je gaan snowboarden of heliskiën. Er zijn ook maatjes die je wegwijs maken in de IJslandse keuken, of met je gaan paardrijden. Je betaalt alleen voor de kosten van de activiteit, niet voor het gezelschap.

Wij brengen een lang weekend in Reykjavík door met drie uiteenlopende buddy's. Op de luchthaven Keflavík worden we opgewacht door Margrét Halldórsdóttir (64), die al ruim dertig jaar stewardess is bij Icelandair. Ook is ze parttime verpleegster in het ziekenhuis. Margrét is een vrolijke verschijning: perfect geföhnde blonde coupe, roze kleding en dito lippenstift. Ze heeft broodjes, sapjes en snacks voor ons in de auto. 'Jullie zullen wel honger hebben na de vlucht.' Margrét wijst terwijl ze rijdt: daar een berg, daar een gletsjer, kijk dat dorpje. Verzorgen en vermaken, het zit in haar bloed.

Thermaalbad in Kópavogur, een voorstad van Reykjavík: warm en zwavelig. Foto Sanne de Wilde
Thermaalbad in Kópavogur met stewardess Margrét Halldórsdóttir. Foto Sanne de Wilde

Authentieke ervaring

Margrét is een natuur- en fitnessfanaat. Ze neemt ons mee naar een thermaalbad in Kópavogur, een voorstad van Reykjavík. Op het eerste gezicht lijkt het een normaal zwembad, waarin ouderen aquajoggen en Vikingen hun baantjes trekken. Maar het water is warm en ruikt naar zwavel. De stoom verdwijnt in de vrieskou.

Margréts man Gunnar komt ook langs uit zijn werk en voor we het weten, zitten we met een groep IJslanders te pruttelen en te kletsen in een bad van 40 graden. Niet zo chic of azuurblauw als de beroemde Blue Lagoon, maar wel stukken rustiger.

Het buddyprogramma past in een bredere reistrend: veel mensen willen geen toeristische, maar een authentieke ervaring, waarbij ze optrekken met de bevolking. Kijk naar internetdiensten als Airbnb en CouchSurfing. 'Dankzij onze maatjes zie je IJsland door de ogen van de inwoners', zegt Jón Skafti Kristjánsson (27), de brand manager van Icelandair. 'Je doet mee aan hun hobby's, dus het is heel persoonlijk. De reiziger haalt zo ook het meeste uit zijn stop-over en verspilt geen tijd en geld.' Volgens Jón zijn vooral jonge, avontuurlijke soloreizigers geïnteresseerd in een buddy.

Artikel gaat verder onder de afbeelding

Jón Skafti Kristjánsson, brand manager van Icelandair. Foto Sanne de Wilde
Vakwerkhuizen in Reykjavik. Foto Sanne de Wilde

Sleur doorbreken

Icelandair hoopt zo natuurlijk meer vliegtickets te verkopen. En hoe langer mensen op IJsland blijven, hoe meer geld er wordt uitgegeven. Daar heeft de hele toeristenindustrie wat aan. Maar zitten de medewerkers wel te wachten op een bijbaan? Jón zegt dat er liefst tweehonderd aanmeldingen waren. 'Het doorbreekt de sleur van hun normale werk.' (Zowel cabine- als kantoormedewerkers worden een dag uitgeroosterd.) Ze zijn eerst gescreend. Jón, lachend: 'Eén buddy houdt van vechtsporten. Het leek ons niet veilig om reizigers daaraan bloot te stellen - nog niet althans.'

Ons tweede maatje, stewardess Hjördís Jóhannsdóttir (33), zal je niet snel een pak slaag geven. Haar hobby's zijn schaatsen en breien. Na een stevige brunch in het centrum van Reykjavík bezoeken we een schaatsbaan, waar een paar jonge kunstschaatsers hun pirouettes oefenen. Ik heb sinds mijn kindertijd niet op schaatsen gestaan, maar ik val slechts één keer. Daarna rijden we naar een breiwinkel waar Hjördís vaak met haar clubje afspreekt om te breien (en te roddelen). 'Het is een verslaving', zeggen de dames. Ik doe een poging, maar deze handeling krijg ik niet in de vingers.

Het verschil met een betaalde gids is dat de maatjes ons ook bij hen thuis uitnodigen. Terwijl Hjördís lam uit de oven bereidt, maken de fotograaf en ik een wandeling door de sneeuw. Als we terugkomen, zit onze derde buddy Óttar Guðmundsson (25) al met een biertje aan tafel. We eten, drinken, lachen en gaan daarna naar muziekfestival Sonar in Harpa, Reykjavíks architectonische parel. Óttar is in het dagelijks leven ict-specialist, maar hij is zeker geen nerd. De bebaarde hipster gidst ons langs toffe IJslandse bands en dj's. We lopen ook Jón weer tegen het lijf - in IJsland kent iedereen elkaar.

Artikel gaat verder onder de afbeelding

Stewardess Hjördís Jóhannsdóttir (rechts) is dol op schaatsen. Foto Sanne de Wilde
Foto Sanne de Wilde

Als ik in het vliegtuig naar huis zit, denk ik na over de verschillen tussen IJsland nu en tien jaar geleden, toen ik er voor het laatst was. Het toerisme heeft sindsdien een enorme vlucht genomen; het is er veel drukker. De uitbarsting van vulkaan Eyjafjallajökull in 2010 heeft het land definitief op de kaart gezet. Daarom ben ik blij dat Margrét, Hjördís en Óttar me een andere kant van IJsland hebben laten zien. Hun gastvrijheid is hartverwarmend. Als ik ontwaak uit mijn dutje, komt een stewardess naar me toe: 'Ik wil je nog de groeten doen van Margrét. Ze wenst je een goede reis terug.'

De gratis buddyservice van Icelandair is nog tot eind april te boeken. Na het hoogseizoen gaat Icelandair er mogelijk mee door.

icelandair.nl/stopover-buddy

Breiles van Hjördís in de breiwinkel. Foto Sanne de Wilde
Meer over