Houdt accu van e-bike het in Alpen net zo lang vol als fietsliefhebber?

Redacteur en fietsliefhebber Bart Koetsenruijter bedacht een wedstrijdje. Hij op een sportfiets en zijn Erica op een e-bike de Alpen in. Zou de accu het net zo lang volhouden als hij?

Beeld Bart Koetsenruijter

Op mijn fietscomputer telt nog maar één getal: 1.962 meter. Afgelegde afstand, snelheid, de tijd, ze doen er niet meer toe. Ik zie alleen nog de hoogtemeter, die veel te langzaam naar het einddoel telt. De beklimming van de Grosse Scheidegg, een bescheiden Zwitserse Alp, is dan toch nog een oneerlijk gevecht geworden. Terwijl de start zo zoet was. Zwitserse plaatsen, altijd het onderspit delvend tegen de hen omringende Alpenreuzen, tellen hun zegeningen. Het dorp Meiringen, waarvandaan je in westelijke richting de Grosse Scheidegg beklimt, is om twee dingen beroemd. De Italiaanse patissier Gasparini maakte er de eerste meringue en de fictieve detective Sherlock Holmes blies er zijn laatste adem uit. Dat laatste begin ik steeds beter te begrijpen.

Sportfiets

Dit was het plan: we zouden een serieuze bergpas beklimmen. Mijn vrouw Erica op een e-bike, ik op een gewone sportfiets. Het plan had twee vaders. De wens om daadwerkelijk te testen hoe zo'n e-bike, lees: de accu, zich houdt als er écht geklommen moet worden. En de wens om uit te proberen hoe de combinatie e-bike en gewone fiets in de praktijk uitpakt. Als beide positief zouden uitpakken, zou dat onze routemogelijkheden oneindig veel groter maken. We zijn allebei dol op fietsen, maar zodra er een stijgingspercentage opdoemt, verdwijnt bij Erica de liefde; een fenomeen dat in een particuliere enquête vaker naar voren kwam. De Oostenrijkse en Zwitserse verkeersbureaus, die de laatste jaren hun land als fietsparadijzen promoten, weten dat ook en proberen twijfelaars over de streep te trekken met een e-bike, die in de alpenlanden volop wordt verhuurd.

Fiets huren

Een e-bike huren kan op veel plaatsen in Zwitserland (veloland.myswitzerland.com). Het land kent 9 nationale en 54 regionale meerdaagse routes, sterk variërend in zwaarte. Eurotrek biedt individuele arrangementen, naar wens inclusief accommodatie, fietshuur en bagagetransport (eurotrek.ch). Ook de driedaagse trip die wij fietsten is (tijdelijk) in het aanbod opgenomen: eurotrek.ch/radtour-berner-oberland.

Algemene informatie over toeristisch Zwitserland: myswitzerland.com

De voorste fiets is de e-bike van Flyer.Beeld Bart Koetsenruijter

De muur

Na het verlaten van het dorp is er na het waarschuwingsbord 'Grosse Scheidegg, 1.605 meter stijging over 19 kilometer' aanvankelijk weinig aan de hand. De weg stijgt prettig egaal en met een gering percentage. Dat verandert bij het opdraaien naar de eerste bocht van de pas, waar een massieve muur opdoemt die in één oogopslag het alarmbord verklaart. De onmogelijke stijgingspercentages tot 16 procent slaan direct op de bovenbenen, de spieren beginnen te kraken. Hier wordt helder dat de verhoudingen vandaag anders liggen dan normaal.

Fietspaden

Het plan leidde naar het Berner Oberland, op de grens van het lieflijk glooiende landschap en intimiderende bergen als de Eiger en Jungfrau. Bewoners noemen het dé fietsstreek van hun land. Je kunt er over Zwitsers gebaande paden fietsen langs de meren bij Thun, Brienz en Interlaken. Je kunt er cols beklimmen als de Axalp (1.535 meter), Grimselpass (2.175) en Gries-alp (1.408). En je kunt alles daartussenin doen.

Echte fietspaden zijn in Zwitserland niet zo overvloedig aanwezig als in Nederland, maar rustige, soms ronduit uitgestorven kleine wegen zijn er meer dan bij ons: 20 duizend bewegwijzerde fietskilometers zijn uitgezet in het land. We beginnen onze fietsdriedaagse in Spiez, een onopvallend stadje aan het Meer van Thun. Goede uitvalsbasis voor fietstochten, omdat je daar altijd kunt kiezen tussen min of meer vlak blijven of de bergen in fietsen. Volgens de receptionist in het hotel, zelf een fanatiek fietser, houden Zwitsers niet van fietsers. 'Ze rijden je van de weg af als ze de kans krijgen.' Wij merken er niets van. Moet je Zwitserland in één woord omschrijven, dan is 'rustig' het bruikbaarst, op de voet gevolgd door 'stil'. Het geldt voor de bergen, het geldt voor de wegen, het geldt voor de steden en het geldt voor de mensen.

Naast die rust en stilte is het de uitstekende infrastructuur die van Zwitserland zo'n geschikt fietsland maakt. Behalve dat ook de kleine wegen van goede kwaliteit zijn. Doorgaans is er voldoende horeca onderweg en er is een uitgebreid spoorwegennet waarop elke trein fietsen meeneemt (overigens doen ook veel bussen dat). Zodat je bergen op de route ook veelal met de trein over kunt gaan.

Zwitserland kent 20 duizend kilometer met zorgvuldig bewegwijzerde fietspaden.Beeld Bart Koetsenruijter
Beeld Bart Koetsenruijter

Pedaleren

Terwijl ik moeite heb op de onregelmatig stijgende helling mijn ademhaling op orde te krijgen, pedaleert Erica met ogenschijnlijk soepele tred bij me vandaan: het ontmoedigende beeld dat ik háár gewoonlijk bezorg als zich op een fietsroute een berg aandient.

Maar op enig moment zal ook zij moeten gaan werken, zal zij haar benen gaan voelen, zal ik haar naderen. Na elke bocht denk ik dat dit moment is aangebroken, maar na elke bocht zie ik leegte voor me, steile leegte.

Fluitend

Het glooiende landschap rond het Meer van Thun maakt twee dingen duidelijk: echt vlak blijft het in Zwitserland nooit en de combinatie e-bike en gewone fiets is, zoals gehoopt, ideaal. Op het vlakke deel hoeft niemand zich aan te passen; is er gewoonlijk een verschil van 4 à 5 km/u in ideale snelheid, in deze combinatie fietsen we allebei fluitend 22-25 km/u. En bergen hoeven we, zo lang het geen echte cols zijn, niet langer te vermijden.

Over die bergen gesproken: die zijn de ware reden eens in Zwitserland te gaan fietsen. Natuurlijk, als je in de auto naar Italië rijdt, kun je ook een pas over en genieten van het uitzicht. Wie geen haast heeft, stapt zelfs even uit om de lucht te inhaleren. Mooi. Maar het staat in geen verhouding tot op de fiets langs bergwanden meanderen, met voortdurend wisselende vergezichten, die mooier worden naarmate de benen meer pijn gaan doen. En je komt nog eens ergens: het laatste stuk van de Grosse Scheidegg (ruim eenderde) is net als meer fietscols in Zwitserland autovrij. Slechts een luid toeterende bus, die wandelaars naar de top brengt en weer ophaalt, passeert zo nu en dan op het steeds smallere bergpad - met achterop uitnodigend een fietsendrager.

Niettemin lukt het me nauwelijks oog te hebben voor de omgeving. Hoe ongelooflijk mooi ook - de beklimming heeft de bijnaam Stairway to heaven -, mijn ogen willen vooral de hoogte-meter omhoog jagen. Langzaam verdwijnen de bomen uit beeld. Het wordt kaler, killer, de sneeuw komt dichterbij en de blik reikt verder. Geen spoor van Erica. Ik zie haar pas terug op de top, waar ze ingehouden opgewekt zegt: 'Zo, dat was best zwaar hè. Ja, ik heb ook wel afgezien hoor. Maar mooi hè, dat uitzicht onderweg. Heb je ze gezien: de Wetterhorn, de Eiger en de Jungfrau?'

Zoals gezegd, ik zag dit: 1.962 meter. Kleine troost: ik ben de derde dag als eerste beneden.


Meetrappen helpt de actieradius

De e-bike die Eurotrek ons ter beschikking stelde en die het bedrijf verhuurt, is de C8.1 van Flyer. Het is niet de sportiefste of elegantste fiets uit hun collectie, wel een goed rijdend model. We kregen de sterkste motor (36V / 250W) en de krachtigste accu (li-ion mangaan, 15 Ah / 540 Wh / 36 V) mee.

Met een opgeladen accu geeft het infovenster op het stuur aan dat er, in de laagste ondersteuningsstand, 141 kilometer gefietst kan worden. Dat is een imaginair getal, want de actieradius wordt bepaald door een reeks factoren: hoe krachtig de fietser trapt, hoe slim hij schakelt, hoe hard het waait, wat de temperatuur is, hoe bergachtig de weg is. Kortom: de mate van ondersteuning die de motor levert en die de actieradius bepaalt, verschilt per moment.

Ter indicatie: op dag 1 fietsten we 50 kilometer zonder wind, met een totale stijging van 830 meter. Na de rit was de batterij nog 30 procent. Dag 2 was ook 50 kilometer, maar dan met een totale stijging van 1.820 meter. Na 31 kilometer en 1.120 meter stijging was de batterij nog 40 procent. Na tussentijds opladen tot 90 procent, was het percentage na 50 kilometer en 1.815 meter stijgen, voornamelijk in de hoogste ondersteuningsstand, nog 5 procent. Een aanzienlijk kleinere actieradius dus dan de aangegeven 141 kilometer, maar gezien de zware omstandigheden toch een opvallend goede score.

Voor wie niet meer dan 50-60 kilometer per dag fietst, een kleine berg niet schuwt en zelf behoorlijk trapt, voldoet deze fiets. Echte passen kunnen beter worden vermeden, omdat het risico te groot is met een lege accu te komen staan.

Huren is kan in Zwitserland volop. Bij Eurotrek bedraagt de huurprijs 219 frank (204 euro) voor zes dagen.

En wat vond zij ervan?

Erica Bakker: 'Ik deed ooit een test in een sportschool. Daaruit bleek dat mijn benen uitermate geschikt waren voor het fietsen in de bergen. Jammer voor de sportschool en voor Bart, maar mijn hoofd zei wat anders.

'Ik ben dol op fietsen, ook in een glooiende omgeving. Maar afzien laat ik met liefde over aan al die mannen die telkens laten weten hoe leuk het is om bergop te fietsen.

'Ik hou er niet van. Zoals ik ook nooit van e-bikes hield, fietsen doe je zelf. Ik koester mijn Koga met onverwoestbare Rohloff-14-versnellingsnaaf. Totdat dit experiment zich aandiende. Vergis je niet, ook op een e-bike moet je werken als je bergop fietst. Maar het is anders. Dat duwtje in de rug - zo voelt het echt - is meer dan prettig. Ik kon opeens genieten van de vergezichten. Ik keek niet voortdurend op de kilometerteller. En, ook leuk: als eerste boven komen, voelde toch wel een beetje als winnen.

'Ik ben om. Kom maar op, een nieuwe fiets-wereld ligt open.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden