De Gids Kater op Nieuwjaarsdag

Hoe overleef ik mijn nieuwjaarskater?

Beeld Iris Frankhuizen

De eerste dag van het nieuwe jaar begin je vermoedelijk met een fikse kater. De Gids loodst je door deze brakke dag.

Langzaam ontwaak je uit een onrustige slaap terwijl je je steeds bewuster wordt van een beukende pijn in je hoofd. Je maag lijkt in de centrifuge te hebben gezeten en je mond schreeuwt om water alsof je drie weken verdwaald bent geweest in de Gobi-woestijn.

De jaren ’20 zijn begonnen en je had je niet beroerder kunnen voelen.

Nieuwjaarsdag is ongetwijfeld de merkwaardigste van alle feestdagen; het grootste gedeelte van de dag breng je bewusteloos door, en de momenten dat je wel in wakende toestand bent, wilde je dat je bewusteloos was – om zodoende de strijd te ontlopen met gierende hoofdpijn, misselijkheid en een niet te lessen nadorst. Wat gebeurt er precies in je lichaam wanneer deze geveld is door een kater? En kun je er iets tegen doen?

Wat is een kater?

Hoewel we al zo’n 8.000 jaar alcohol drinken, heeft de wetenschap het fenomeen van de kater pas relatief kort op de radar staan. Daardoor weten we er eigenlijk maar weinig over. Vaak wordt de kater gelijkgesteld aan uitdroging – met simpelweg water drinken als remedie. Maar het onderzoek dat wél gedaan is, laat zien dat het waarschijnlijk iets ingewikkelder ligtHet lichaam beschouwt alcohol als een gevaarlijke stof die zo snel mogelijk weggewerkt moet worden. Daarvoor wordt een beroep gedaan op de lever. Die zet tijdens het schoonmaakproces alcohol om in acetaldehyde. Wetenschappers vermoeden dat het niet de alcohol zelf maar dit stofje is, dat ervoor zorgt dat je je de volgende dag zo beroerd voelt.

Dit betekent dat water drinken goed is om de nadorst te lessen, maar weinig zal doen aan je vermoeidheid, hoofdpijn en verdere malaise. Lekker dan.

Wie op internet op zoek gaat naar middelen om je kater te bestrijden, scharrelt zo een hele boodschappenlijst aan huis-tuin-en keukenmiddeltjes bij elkaar die je the day after weer fris en fruitig zouden laten voelen: cola, bananen, zwarte koffie. Helaas ontbreekt het wetenschappelijke bewijs dat deze producten daadwerkelijk een helende werking hebben. Betekent dit dat je dat rauwe ei in de ochtend niet meer weg hoeft te tikken? Natuurlijk niet. Een placebo-effect is net zo goed een effect, dus ga gewoon door met waar jij je beter van denkt te voelen.

Baat het niet dan schaadt het niet: de opmerkelijkste wondermiddelen tegen de kater:

Spionnenpil
Eens in de zoveel tijd wordt er weer een wonderpil tegen de kater aangekondigd. Begin deze eeuw was de intrigerende RU-21pil even een ding. Deze capsule zou ontwikkeld zijn door de KGB om Sovjet-spionnen nuchter te houden tijdens hun geheime missies op recepties en borrels.

Koreaanse peer
Een aantal jaren geleden kwam er heugelijk nieuws uit Australië: het consumeren van de Koreaanse Nashi-peer, voordat je aan het zuipen slaat, zou de kater voorkomen. Let wel, álleen de Nashi peer is heilzaam – Hollandse peren zetten geen zoden aan de dijk.

Rauw ei
Vooral in de Verenigde Staten is dit medicijn populair. Daar mixen ze het ei door de prairie oyster: een cocktail die verder bestaat uit tabasco, worcestersaus en (in sommige varianten) tomatensap.

Omdat er we er nog zo weinig over weten, ging de Canadese journalist Shaughnessy Bishop-Stall zelf op zoek naar de ultieme remedie tegen de kater. Hij werd er driehonderd keer dronken voor en moest wat vriendschappen en goedwerkende organen opofferen, maar claimt wel een recept tegen de kater gevonden te hebben. Of althans: een recept dat werkt voor hém: een cocktail van verschillende vitamines, aminozuren en magnesium. Een andere mogelijkheid: ga bungeejumpen. De adrenaline die daarbij vrij komt, verlost je in één keer van je kater, aldus Bishop-Stall. Als je last van hoogtevrees hebt, kun je natuurlijk ook voor een nieuwjaarsduik gaan.

Worden katers erger naarmate je ouder wordt?

Zijn je katers iedere Nieuwjaarsdag weer een beetje heftiger? Wetenschappelijk bewijs dat je hangovers zwaarder worden naarmate je ouder wordt, ontbreekt (wederom). Het zou kunnen dat de oorzaak hiervoor niet lichamelijk is, maar dat het met gewenning te maken heeft. Jonge mensen drinken over het algemeen meer alcohol dan ouderen, en zijn meer aan de kater gewend.

Wat te eten, en hoe kom je daaraan?

Oké, het ultieme antikatervoedsel bestaat niet. Maar eten moet je toch, dus waar beginnen we het nieuwe jaar mee? En – na je leeggeplunderde koelkast geïnspecteerd te hebben – waar haal je dat eten vandaan?

Met een kater wil je natuurlijk je bed niet uit – laat staan je huis. Bovendien zijn veel supermarkten op Nieuwjaarsdag gesloten. Eten laten bezorgen is dus een verleidelijke optie. Maar wees op tijd met het plaatsen van je bestelling. 1 januari is de drukste dag van het jaar voor Thuisbezorgd.nl.  Er worden op de eerste dag van het jaar ongeveer 50 procent meer bestellingen geplaatst dan op een gemiddelde dag, laat het platform desgevraagd weten. Dat gaat om honderdduizenden bestellingen. Ondergetekende herinnert zich nog een Nieuwsjaarsdag waarop hij drie uur op zijn pizza heeft moeten wachten.

Wie dergelijke schrijnende situaties wil voorkomen, doet er goed aan om nog vóór Oudejaarsavond inkopen voor 2020 te doen. Bijvoorbeeld voor deze uit de Verenigde Staten overgewaaide comfortfoodklassieker: mac and cheese. Ideaal om mee uit te brakken op de bank. En met groenten, dus nog een gezondere variant dan het Amerikaanse origineel ook.

Wat gaan we verder doen vandaag?

He-le-maal niets. Voor een voorspoedig herstel van je kater is het van groot belang dat je geen onnodig gezeur aan je kop hebt. Ga niet in fysieke vorm nieuwjaarswensen overbrengen aan familie die je met Kerst ook al hebt gezien; een appje volstaat. Nieuwjaarsrecepties zijn al helemaal uit den boze. Hou je agenda leeg en kruip met een dekentje en Netflix op de bank; rustig wachten tot alle ellende voorbij is.

Morgen zul je je weer beter voelen.

Januari 0.0

Is je nieuwjaarskater je dit jaar dusdanig zwaar bevallen dat je alcohol voorlopig even afzweert? Bij De Gids zijn we solidair en stoppen we (een maandje) met je mee tijdens Januari 0.0.

De komende maand voorzien we je van tips voor de beste alcoholvrije alternatieven van je favoriete drankjes, bieden we nuchtere inzichten van (tijdelijke) geheelonthouders en onderzoeken we de zin en onzin over alcohol. Word lid van onze Facebookgroep om ervaringen uit te wisselen en op de hoogte te blijven van onze stukken.

Inspiratie opdoen voor je eerste alcoholvrije weekend? Wij hebben alvast deze alcoholvrije biertjes voor je getest.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden