de gids Beter/leven

Hoe (on)gezond is bananenbrood?

Antwoord op lezersvragen over gezondheid, voeding, leefstijl en psyche. Deze week: hoe ‘healthy’ is bananenbrood.

Beeld Suzanne Ranzijn

Al een tijdje hip in voedselland: zelfgemaakt banana bread, oftewel bananenbrood. Lekker, makkelijk en ook nog eens gezond. Of zo klinkt het in elk geval, want banaan is fruit en met brood is uiteindelijk ook niet zo veel mis. Maar ís het ook gezond, of houden we onszelf voor de gek?

Het eerste recept dat Google opdist wanneer je zoekt op bananenbrood bevat (behalve bananen) bloem, boter, eieren en flink wat suiker. Dan kun je het nog zo hard brood noemen, dit is natuurlijk gewoon cake. En cake is snoep, dat weet iedereen.

Gelukkig vult de alwetende zoekmachine ‘bananenbrood’ automatisch aan met ‘gezond’. Druk op enter et voilà: pagina’s vol gezonde – of ‘healthy’, zoals dat in hippe foodblogtermen heet – bananenbroodrecepten. Met honing of dadels in plaats van witte suiker, amandelmeel in plaats van bloem en kokosvet in plaats van roomboter, worden de recepten aangeprezen als ‘gezond ontbijt’ en ‘verantwoord tussendoortje’.

Maar wacht even, dadels zijn toch ook behoorlijk zoet? Is kokosvet echt zoveel beter dan roomboter? En maakt het uit wat voor meel je gebruikt?

De voedingsdeskundigen die we ernaar vragen zijn het er allemaal over eens: de ‘gezonde’ varianten van bananenbrood verschillen qua voedingswaarde nauwelijks van het cakerecept. Emeritus hoogleraar voedingsleer aan de VU Martijn Katan schaart beide versies onder de noemer ‘calorierijke dikmaker’. Emily Swan, studieadviseur voedingswetenschap aan Wageningen Universiteit, concludeert eveneens: niet veel verschil in calorieën of vetgehalte.

Maar al die healthy bananabreads dan? Is er niet toch een manier om het in ieder geval minder óngezond te maken? ‘Het standaardrecept kun je in principe iets gezonder maken door witte bloem te vervangen door volkorenmeel’, zegt Marjolein Visser, als hoogleraar Gezond ouder worden verbonden aan de VU. Dan worden er tenminste wat extra vezels en vitamines aan toegevoegd.

En amandelmeel? ‘Door bloem te vervangen door gemalen noten, want dat is amandelmeel, maak je het nog veel calorierijker’, zegt Visser. Havermout, ook een favoriet in foodblogland, is wel een goed alternatief. ‘Meer vezels en meer nutriënten. Bovendien werkt havermout cholesterolverlagend.’

Wat een beetje verschil maakt, is de roomboter uit het recept schrappen. Dat is heel verzadigd, dus ongezond vet en kan het beste vervangen worden door plantaardig vet. Maar juist níét door het kokosvet dat vele gezondheidsbloggers zo lauweren. ‘Dat is zo ongeveer het minst gezonde plantaardige vet dat je kunt vinden’, aldus Visser. Beter (en goedkoper!) is plantaardige olie, zoals olijfolie of zonnebloemolie.

De suiker dan. Bijna alle recepten die aangeprezen worden als ‘suikervrij’ of ‘zonder toegevoegde suikers’ hebben in plaats daarvan honing of dadels op het ingrediëntenlijstje staan. Martijn Katan is er kort over in zijn mail: ‘De suiker in dadels of honing is dezelfde als die in een suikerklontje.’ Maar honing biedt daarnaast toch gezondheidsvoordelen, zoals een antibacteriële werking? ‘Dat gaat allemaal verloren bij verhitting’, zegt Marjolein Visser. Wel zegt ze dat dadels wat extra vezels opleveren, hoewel het de vraag is of dat impact op je gezondheid heeft. ‘Qua calorieën maakt het niet zo veel uit.’

Een ‘flauwekulboodschap’, noemt Visser de gezondheidsclaims die aan de verantwoorde bananenbroodrecepten worden gehangen. In plaats daarvan raadt zij dan ook het volgende recept aan: ‘Echt volkorenbrood met een banaan erop. Dan heb je het meest gezonde bananenbrood.’

Heeft u ook een vraag voor de rubriek? Mail naar beterleven@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden