De Gids Opvoeden

Hoe maak je van je kind een goede slaper als je er zelf doorheen zit?

Anna van den Breemer schrijft elke week over een alledaags opvoedkundig probleem waarvoor ze een oplossing zoekt.

Beeld Claudie de Cleen

Heb je een kind dat moeilijk slaapt, dan snak je naar die ene gouden tip en kun je iedereen die met algemeen advies komt achter het behang plakken (‘Een liedje zingen? Goh, nog niet aan gedacht’). Hoewel er online tientallen slaapmethodes te vinden zijn, is de kans groot dat je maanden maar wat aanklooit – juist ómdat je zo kapot bent. Hoe maak je van je kind een goede (in)slaper als je er zelf doorheen zit?

Wat zeggen de deskundigen?

Vanaf een maand of zeven zou een baby in principe een hele nacht moeten kunnen doorslapen. Volgens sociaal-pedagoog Ruttien Schregardus kun je spreken van slaapproblemen wanneer het slaappatroon van het kind het gezin in zijn geheel ontregelt. ‘Ouders modderen vaak langer door dan goed voor ze is.’

Om families met slecht slapende kinderen van zes maanden tot zes jaar te helpen, schreef Schregardus bijna dertig jaar geleden een handzaam boekje, dat nog door veel consultatiebureaus wordt gebruikt. Deze maand is het opnieuw uitgegeven met de titel Nachtbrekertjes: Doorslapen in drie weken. Iedereen kent de tips voor de nacht (niet te veel prikkels voor het slapengaan en een duidelijk slaapritueel), maar wat deze methode speciaal maakt is dat zij begint met te kijken wat er overdag in het gezin gebeurt.

‘Toen ik in het Wilhelmina Kinderziekenhuis in Utrecht werkte, zag ik dat veel ouders de leiding aan hun hummeltjes hadden gegeven. Kinderen kregen veel keuze (‘wat wil je op je brood?’), weinig grenzen en ze werden kleine driftkikkertjes als ze wel een keer ‘nee’ te horen kregen. Ik ontdekte dat kinderen beter slapen als ze overdag weten waar ze aan toe zijn.’

In haar slaapmethode staat de eerste week in het teken van het creëren van rust en duidelijkheid zodat opvoeders weer zelfvertrouwen krijgen. ‘Geef positieve aandacht aan je kind en negeer ongewenst gedrag. Dat noem ik ‘liefdevolle autoriteit’, zegt Schregardus. ‘Als je zoon met zijn schoenen op de bank klautert, verbied je het één keer en let je daarna, als hij het weer doet, niet meer op hem door naar de keuken te lopen. Als je het woordje ‘nee’ tien keer gebruikt dan is het nog steeds een vorm van ‘ja’. Die onduidelijkheid werkt ’s nachts door.’

Hoe pak je het ’s nachts aan?

‘Vaak zijn er verkeerde patronen ingeslopen omdat je als vermoeide ouder geneigd bent de kortetermijnoplossing te kiezen’, zegt Margreet de Ruiter, stafverpleegkundige JGZ bij GGD Gelderland-Zuid en mede-opsteller van de landelijke slaaprichtlijn voor kinderen.

In Nachtbrekertjes wordt de tip gegeven om alles wat je ’s nachts bedenkt waardoor je je bed uitgaat, nu vóór het slapengaan te doen. ‘Een slokje water, een stukje appel, een fopspeen? Geef ze allemaal nu. Leg desnoods een paar spenen extra in het bedje. Of zet een flesje met wat water in de hoek van het ledikantje. Kinderen zijn vaak veel handiger in het vinden van wat ze nodig hebben dan je denkt.’ Zo neem je alle twijfel weg.

‘Kinderen maken zich niet druk om jouw nachtrust, dat moet je echt zelf doen’, zegt De Ruiter. ‘Dat betekent dat je soms iets moet doorbreken en je kind moet laten huilen.’

Maar voor hoe lang? Er zijn verschillende smaken om uit te kiezen: consequent niet naar je kind toegaan of afbouwen: eerst na vijf minuten teruggaan naar je kind, vervolgens na tien minuten. Het geheim van een succesvolle slaapmethode is dat ouders écht overtuigd zijn van de gekozen strategie. ‘Je moet je hart volgen. Dat voelt een kind aan’, zegt De Ruiter. Dan is het een kwestie van drie dagen volhouden. Begin in het weekend. En o ja, licht de buren even in.

Ook de andere opvoedvragen bekijken? Dat kan hier.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden