TIPSHOUD je huis koel

Hoe houd je je huis koel? Tips én een ventilatortest

Wat kun je doen om de zomerhitte binnenshuis te lijf te gaan? We zetten aantal manieren op een rij. Daarnaast testen we de nieuwe Dyson Pure Humidify+Cool-ventilator.

Beeld Suzanne Ranzijn

Weren, die zon

Je houdt je huis het beste koel door de warmte überhaupt niet binnen te laten komen. Neem daarom zonwering aan de buitenkant van je woning, tipt Peter Luscuere, hoogleraar building physics and services aan de TU Delft. Kan dat niet? Dan is de gordijnen dichtdoen een alternatief, maar de warmte is dan al binnengeslopen.

Doe de ramen overdag dicht

Hoezeer je op een hete middag ook kunt snakken naar wat frisse lucht: houd ramen en deuren toch zoveel mogelijk dicht wanneer de buitentemperatuur hoger is dan de binnentemperatuur. Lucht je huis ‘s ochtends en ‘s avonds laat door, als dat kan, ramen tegenover elkaar open te zetten – ‘s nachts is het risico op inbrekers wat te hoog om ze wagenwijd open te zetten. ‘Dat is ook hoe ze het in de tropen doen’, zegt Luscuere. ‘De gedachte daar is: overdag houd je de warmte toch niet tegen. Dan kun je het beter ‘s avonds snel kwijt zijn.’

Gebruik een ventilator

Wie een ventilator wil om een briesje in huis te krijgen, moet al vroeg zijn slag slaan. De apparaten lijken elke zomer weer harder de winkel uit te vliegen dan het jaar ervoor. Dat is niet gek: de zomers zijn steeds warmer. ‘Vroeger had je gemiddelde jaren qua zomertemperatuur en af en toe een extreem jaar’, zegt Luscuere. ‘Nu stapelen we extreem jaar op extreem jaar.’

Waarom voelt een ventilator eigenlijk verkoelend aan? De lucht die eruit komt is immers niet kouder dan de rest van de kamer. ‘Sterker nog: de temperatuur in een ruimte neemt door een elektrische ventilator zelfs een beetje toe’, zegt Luscuere. Elektrische apparatuur geeft namelijk warmte af. ‘Maar door een luchtstroom wordt warmte beter van je lichaam afgevoerd. Het zorgt ervoor dat je meer vocht gaat verdampen, wat energie en daarmee warmte aan je lijf onttrekt.’

In coronatijd kleeft er echter een nadeel aan ventilatoren: virusdeeltjes kunnen meeliften op de luchtstroom en zo verder verspreiden. Daarom raadt het RIVM ventilatoren af voor gemeenschappelijke ruimtes in bijvoorbeeld verpleeghuizen of kantoren. ‘Binnen een huishouden hoef je je daar geen zorgen om te maken’, zegt Luscuere. ‘Daar hebben de virussen sowieso al kans om zich te verspreiden.’

Zet een flesje bevroren water voor de ventilator

Als je de ventilatorbries extra verkoelend wilt maken, kun je er een flesje bevroren water voor zetten of een bak met ijsklontjes. ‘Die koude lucht kan dan weer veel warmte opnemen en aan je lichaam onttrekken’, licht Luscuere toe. ‘Maar erg energie-efficiënt is het niet om iets eerst te bevriezen en vervolgens weer te laten verdampen.’

Extra koel: een ventilator die de lucht bevochtigt

Er bestaan ook ventilatoren die de lucht bevochtigen. ‘Waternevel verdampt en onttrekt daarbij warmte aan de lucht’, verklaart Luscuere. ‘Die koelt daardoor af. Maar je wilt ook geen te hoge luchtvochtigheid, want dan kan je lichaam juist minder goed verdampen om af te koelen. Bovendien ligt de gevoelstemperatuur hoger bij een hoge vochtigheidsgraad. Een luchtvochtigheid tussen de 35 procent en 65 procent is het beste.’ De vochtigheidsgraad kun je meten met een hygrometer.

Er kleeft ook nog een ander risico aan water verdampen: legionella. Die bacterie zit sowieso in het water dat in Nederland uit de kraan komt, maar komt pas tot wasdom in water dat een tijdje stilstaat met een temperatuur tussen de 20 en 50 graden Celsius. Wanneer je het vervolgens verdampt, kun je de bacterie inademen en er ziek van worden. Het RIVM raadt daarom aan water te vernevelen dat eerst gekookt is en vervolgens weer afgekoeld.

Is het met die steeds warmere zomers niet tijd voor een airco?

‘Het Nederlandse klimaat roept nog niet direct om een airco’, vindt Luscuere. Het is hier immers geen Sahara met permanente hitte. Overweeg je het toch? Een mobiele airco van de bouwmarkt heeft bij hoge temperaturen juist minder effect omdat ‘ie de temperatuur maar een paar graden lager maakt. Van 32 graden naar 30: dat is nog steeds warm. Investeer dan liever in een vaste. Maar die zijn een stuk duurder en moeten bovendien door een vakman geïnstalleerd worden. Dat is nogal een gedoe voor die paar extreem hete weken in het jaar.

De wetenschap werkt hard aan efficiëntere manieren om gebouwen te koelen, vertelt Luscuere. ‘Het is hier ‘s nachts bijna nooit warmer dan 15 graden Celcius. Dan kun je die koelte van de nacht beter gebruiken om de temperatuur in je huis omlaag te brengen.’ Er worden nu manieren ontwikkeld om die nachtelijke kou op te slaan voor verkoeling overdag, maar die zijn nog niet te koop bij de Gamma.

Een supersonische ventilator getest

Ventilatoren komen in alle soorten en maten: van een simpele torenventilator van de supermarkt voor een paar tientjes tot een model zonder ronddraaiende bladen van honderden euro’s. We zijn benieuwd naar het verschil. Van Dyson testen we de nieuwe Pure Humidify+Cool (700 euro) en vergelijken hem met de koelheid die een Tristar VE-5905 biedt (ooit voor 20 euro uit het grabbelschap van de Vomar getrokken).

Van Dyson testen we de nieuwe Pure Humidify+Cool (700 euro).Beeld Dyson

Dyson belooft drie dingen te doen: de lucht reinigen, bevochtigen en verkoelen. Die zaken staan niet voor niets in die volgorde in de naam, want reinigen is waar de Dyson het beste in is. Met de bijbehorende app kun je de luchtkwaliteit in je woning nauwgezet bijhouden. Grafieken geven aan hoeveel PM2.5, PM10, NO2 en VOC’s er in de lucht zijn – maar er wordt niet uitgelegd wat die stofjes zijn en waar ze vandaan komen. Dat is een gemiste kans, want zo weet je niet hoe je ze kunt tegengaan.

Zodra de luchtkwaliteit omlaaggaat, slaat het apparaat automatisch aan. Ben je aardappelen aan het opbakken, dan detecteert de machine dat en gaat hij harder blazen tot het weer fris is. Daarvoor combineert Dyson een Hepa-filter dat 99,95 procent van de fijne stofdeeltjes zou moeten tegenhouden met een koolstoffilter dat gassen en geurtjes opvangt. Die filters moeten wel van tijd tot tijd vervangen worden en kosten 65 euro.

De bevochtiger werkt met een grote watertank onderin het apparaat die je met kraanwater moet vullen. Voor legionella hoef je niet bang te zijn, omdat het water voor verdamping met bacteriedodend uv-licht wordt bestraald. Het apparaat kan automatisch een goed vochtigheidspercentage instellen of je kunt zelf een percentage tussen de 30 en 70 uitkiezen. In onze ervaring voelde 70 procent het koelst.

Het ventileren gaat zonder roterende bladen. Er komt een royale stoot lucht uit het apparaat die goed verkoelt. De Dyson blaast harder dan de Tristar en blijft daarbij stiller, maar ook weer niet 680 euro harder. Er is een nachtmodus waarbij het apparaat stiller is, maar vreemd genoeg kun je die niet automatisch in laten schakelen op een bepaald tijdstip.

Voor wie daadwerkelijk op zoek is naar een luchtreiniger, -bevochtiger en een ventilator, is de Dyson Pure Humidify+Cool een goede optie. Maar als ventilator alleen is het nogal overkill.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden