De gidsThrillers

Hoe de Vlaamse thriller stilaan volwassen werd

Alle thrillerprijzen gaan dit jaar naar onze zuiderburen. Waarom?

In Vlaanderen is thrillerschrijver Toni Coppers (1961) een Grote Meneer. Zijn reeks rond inspecteur Liese Meerhout kreeg als Coppers een tv-serie op VTM, en zijn bibliografie vermeldt 24 (veelbekroonde) titels. Een van zijn creaties is commissaris Alex Berger, voorheen baas moordzaken te Brussel, maar nu min of meer in ruste. Het heeft er alles mee te maken dat hij zijn vrouw Camille verloor bij de terroristische aanslagen op 13 november 2015 in Parijs. Ongelukkigerwijs stond ze met een vriendin op het terras van bar Le Carillon toen drie met kalasjnikovs bewapende mannen vanuit een zwarte Seat Leon het vuur openden. Sindsdien leeft Alex Berger stil in Oostende, geplaagd door schuldgevoelens.

Het is maar een voorbeeld van hoe deze auteur de grimmige realiteit met zijn verhalen vervlecht. Een ander is de keuze voor zijn gebruikelijke decor – de schaduwzijde van kosmopolitisch Brussel. Zoveel wordt duidelijk uit zijn nieuwe thriller Val (Manteau; € 21,99), waarin een mysterieuze seriemoordenaar op de plaats delict telkens een sneeuwbol met een miniatuur van het Atomium achterlaat – dat wereldwonder op losse schroeven, overblijfsel van Expo 58. Goede vondst. En wat ook grappig is: Alex Berger mag dan in ruste zijn, als hij wordt geconsulteerd door zijn oud-collega Sara Cavani, hoofdinspecteur in Brussel, neemt hij allengs de hele misdaadroman over. In 376 pagina’s kan Toni Coppers ongelooflijk uitweiden, of zeg maar gerust: flink ouwehoeren, maar de suspense blijft intact.

Beeld Manteau

Vlaanderen en thrillers: eens in de zoveel tijd komt er sinds de jaren van Jef Geeraerts ook een golfje onze kant op. Onlangs onderstreept door Waregemmer Dominique Biebau (1977), die met Russisch voor beginners (Vrijdag; € 19,95) de Gouden Strop won, de belangrijkste Nederlandse prijs in het thrillergenre. Ook de Schaduwprijs, de aanmoediging voor de beste debutant, ging naar Vlaanderen: de voormalige kinderboekenschrijver Bettie Elias (1953) werd bekroond voor Het tuinfeest (Houtekiet; € 19,99). Frappant. Om de Belgische invasie compleet te maken: de vakjury van Vrij Nederland verkoos zojuist Het echte leven (Atlas Contact; € 21,99) van de Franstalige Adeline Dieudonné (1982) uit Brussel tot thriller van het jaar. En dan moet Gentenaar Herman Brusselmans in augustus nog komen met zijn vierde thriller, in zijn onnavolgbare idiolect getiteld: Vertrouw mij, ik kom uit de veehandel – maar dat is dan weer eerder parodie.

Beeld Vrijdag

Wat is nu de gemeenschappelijke noemer? Dominique Biebau had een scherpe observatie tijdens de digitale prijsuitreiking. Ingebeld via het AD stelde de auteur en leraar Nederlands: ‘Er staat een soort glazen muur tussen Vlaanderen en Nederland wat thrillers betreft. Vlamingen zijn iets meer gezagsgetrouw. Er wordt vaker geschreven over een moord en een man in uniform die dat vervolgens oplost. Nederlandse thrillers bevatten meer psychologie. Gewone mensen die iets spannends meemaken.’

Toch blijkt dat in de praktijk reuze mee te vallen. Er is wel iets veranderd sinds Maigret, of een tv-policier als Flikken Gent – een soort GTST, maar dan met schieten. In Biebaus eigen misdaadroman draait het om de tobberige jongeman Maarten, die door een avondcursus Russisch te volgen in een curieus complot terechtkomt. Geen agent. In Het tuinfeest valt een vriendengroep uit elkaar als dochter Laura dood wordt aangetroffen. Ook geen uniform. Het echte leven speelt in een vinexwijk, gezien door kinderogen, de 10-jarige verteller is bevreesd voor haar tirannieke vader. Geen politiepet. Alleen Alex Berger heeft een rechercheachtergrond, maar hij is zo atypisch dat het ook weer nieuw is. Stilaan en half buiten ons zicht blijkt de Vlaamse misdaadroman naar volwassenheid gegroeid.

Rob van Scheers leidt u door de wereld van de thriller. Hugo Blom doet dat volgende week over luisterboeken, Pjotr van Lenteren praat u daarna bij over jeugdboeken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden