profielode aan de sok

Het is de hoogste tijd voor een ode aan de sok

Beeld Paul Faassen

Aangezien de zoom van de herenpantalon alweer geruime tijd richting knie gaat, wordt het belang van sokken – of liever zijn langere neef: de kous – almaar groter. Een sok kan bovendien een verhaal vertellen, ja echt!

Het mag dan misschien het meest ondergewaardeerde deel van de mannengarderobe zijn, toch is-ie al heel wat jaren onder ons. De Grieken hadden eerder al een vergelijkbaar omhulsel bedacht van dierenvacht, maar in de 2de eeuw na Christus werd de soccus geïntroduceerd, de – gebreide – sok zoals we die nu nog kennen. En Jan en alleman mag dan te hoop lopen tegen de combinatie van sok en sandaal, maar weet dat die combinatie in het oude Rome très en vogue was.

Helaas gaat het met die soccus de laatste jaren niet zo bonum. Als uw garderobe een verdomhoekje heeft, dan is de kans groot dat uw sokken zich momenteel daar bevinden. Dat is een beetje de schuld van Jort Kelder. Die heeft het Italiaanse kleden geïntroduceerd in Nederland, inclusief de naakte voet in de loafer. Struin een willekeurige zondag door de PC Hooftstraat in Amsterdam en u ziet een parade van pauwen met blote pootjes in kalfslederen instappers.

Beeld Paul Faassen

Idem dito in een sneaker, al zit daar tegenwoordig een addertje onder het gras. Hier is sprake van een blote enkel én een sok, zij het van het onzichtbare soort. Invisible socks worden ze genoemd, ook wel no show-socks of loafer liners. Deze sokken lijken op de vleeskleurige pantyvoetjes die bejaarde dames dragen in hun orthopedische sandalettes. Ze zijn zo klein dat je ze niet ziet. Dit zijn sokken waar de drager zich voor schaamt, wat eigenlijk nog erger is dan helemaal geen sokken dragen. Probeer, als sok zijnde, dan maar eens de moed erin te houden.

De sok is verworden tot de onaanraakbare in de kledingkast. Jammer en onterecht. De betekenis van de sok voor een outfit is als die van de Christen Unie voor het kabinet. Op het eerste oog lijkt de bijdrage klein, maar de invloed op het totaalbeeld is veel meer dan de som der delen.

Beeld Paul Faassen

Ten eerste is er de onzichtbare praktische functie: de sok voorkomt wrijving tussen voet en schoen, hij voorkomt blaren en zweetvoeten. Maar belangrijker nog is het esthetische effect. De sok is in omvang niet het grootste onderdeel van je garderobe, niet zo groot als een broek, jas, overhemd of trui. Maar net zoals een bril een gezicht compleet kan veranderen, kan een sok de gehele uitstraling een boost geven. Kleur speelt hierin een cruciale rol. Kleur én patroon.

De etiquette luidt dat een sok niet dezelfde kleur mag hebben als uw schoen, maar wel als de broek. Benen krijgen daar optisch meer lengte door. Een sok in een andere kleur ‘breekt’ juist die verticale lijn. Maar mannen dragen vooral blauwe, grijze of zwarte kleding, en met blauwe, grijze of zwarte sokken gaan we het verschil niet maken. Een man in een grijs pak met grijze sokken is een man in een grijs pak met grijze sokken. Een man in een grijs pak met donkergroene sokken met een geel patroontje is een man met een verhaal.

Beeld Paul Faassen

Soms vertellen sokken letterlijk een verhaal. De klassieke ‘wybertjesokken’ met het patroon in de vorm van een diamant worden Argyle-kousen genoemd omdat ze afstammen van de Schotse clan waarvan de hertog van Argyll de voorman was. Horizontaal gestreepte sokken worden in Engeland regimental socks genoemd omdat je aan de kleuren kunt aflezen tot welk militair regiment de drager behoort (wat overigens ook geldt voor de gestreepte stropdas). En wat te denken van de collectie sokken van de Canadese premier Justin Trudeau? Strepen, stippen, figuurtjes – tot aan paarse (!) sokken met een geel badeendje (!) tijdens het World Economic Forum van 2018 in Davos. Trudeau, die net als andere wereldleiders steevast grijs of blauw gekleed is, onderscheidt zich daarmee nadrukkelijk van het establishment. Zelden werd dat zo nadrukkelijk gecommuniceerd als bij Trudeaus ontmoeting met Donald Trump tijdens de G7 van 2019. De Grote Boze Oranje Leider tegenover de Canadese Kennedy; oud versus jong; venijn versus verbeelding; toorn tegenover optimisme.

Nu heb ik het hierboven steeds over sokken, maar eigenlijk zou ik het over kousen moeten hebben. Het verschil tussen de sok en de kous (afgeleid van het Latijnse calceus) zit ’m in de lengte: een sok reikt tot net over de enkel, een kous kan zo hoog komen als-ie zelf wil. Dat is een voordelige eigenschap nu de broekspijpen het afgelopen decennium steeds korter zijn geworden – we leven in het tijdperk van het hoge water.

Beeld Paul Faassen

In de tijd van de kniebroeken droegen mannen ellenlange kousen om de kuiten te bedekken. In de tijd dat er nog geen elastiek voorhanden was, hielden mannen hun kousen op met kousophouders, omdat het bad form was om je blote benen te tonen. Naarmate de broeken langer werden, werden de kousen korter – maar inmiddels hangt de zoom van de broekspijp weer dichter in de buurt van de knie dan van de enkel. Zorg dus dat de kousen lang genoeg zijn om de harige kuiten te bedekken.

Overigens vragen mensen mij vaak naar het ideale materiaal voor je kous. Wol ligt om meerdere redenen voor de hand, niet alleen omdat dit materiaal als thema voor dit Volkskrant Magazine is gekozen. Omdat ik elke man de sensatie van een kasjmier kous gun, adviseer ik de fijne, zachte wol van de kasjmiergeit. Kasjmier-nylon is ook een prima optie (nylon, een eeuw geleden uitgevonden ten behoeve van vrouwenkousen, verstevigt het kasjmier) of een combinatie van kasjmier en zijde. Die zijn én babybillenzacht én ze glimmen als het voorhoofd van een puber. Maar wel een waarschuwing: als je die kousen te ver omhoog trekt, worden ze transparant. Niet alleen lijk je daarmee op een Argentijnse playboy, maar dan komen de harige kuiten alsnog in beeld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden