De Gids Beter/leven

Heeft muziek invloed op je concentratievermogen?

Beeld Suzanne Ranzijn

Antwoord op lezersvragen over gezondheid, voeding, leefstijl en psyche. Deze week: Heeft muziek invloed op je concentratievermogen?

Een uur geconcentreerd werken? Dan sluit de een zich op in een geluidsloze kamer, terwijl de ander een koptelefoon opzet en ritmisch meedeint op muziek. Kunnen die deuntjes helpen? En: maakt het uit naar wat voor muziek je luistert?

‘Elk muziekgenre kan de concentratie vergroten, of het nou hiphop, hardrock of klassiek is’, stelt Erik Scherder, professor Neuropsychologie aan de Vrije Universiteit van Amsterdam en auteur van Singing in the Brain (2017). Hij verwijst naar onderzoek van de Universiteit van Colorado uit 2015, waaruit blijkt dat muzikale ritmes ook delen van het brein positief kunnen beïnvloeden die niet met horen te maken hebben. ‘Naar welke muziek je luistert doet er niet toe, mits die aan twee eisen voldoet: de muziek moet opgaan in de achtergrond, en degene die er naar luistert moet er bekend mee zijn’, aldus Scherder.

Scherder legt uit wat er op zo’n moment in het brein gebeurt: ‘Muziekklanken gaan via de perifere auditieve banen vanuit het oor naar de hersenstam, waar zich gebieden bevinden die een rol spelen bij opwinding.’ Als je de muziek fijn vindt, komt er dopamine vrij die bijdraagt aan een geluksgevoel, een blij gevoel omdat je naar je favoriete muziek luistert.  Vanuit de hersenstam lopen verschillende baansystemen omhoog, naar de hersenschors. Het voorste deel van de hersenschors wordt ook wel de frontale kwab genoemd – een gebied in de hersenen verantwoordelijk voor het concentratievermogen. Dopamine stimuleert dit deel van de hersenen.  Scherder: ‘Als een bepaald lied de aanmaak van dopamine vergroot, heeft dit dus effect op het concentratievermogen’.

En de mensen die zweren bij stilte? Toch maar wat muziek op de achtergrond? Dat is volgens Scherder volledig afhankelijk van de persoon in kwestie. Een overduidelijke winnaar is er dan ook niet: ‘Sommige mensen zijn beter in het verdelen van aandacht dan anderen. Het hangt echt af van persoonlijke voorkeur.’

Het Mozart Effect

Klassieke muziek heeft bij sommigen de reputatie extra bij te dragen aan de concentratie. Dat idee stamt uit 1993, toen de Amerikaanse psychologe Francis Rauscher een onderzoek publiceerde waarin zij pleitte voor het zogeheten ‘Mozart Effect’. Volgens haar had het luisteren naar Mozarts Sonata K448 een significante invloed op het ruimtelijk inzicht van de proefpersonen. Het onderzoek maakte furore in Amerika en in de volksmond werd ‘invloed op het ruimtelijk inzicht’ al gauw vervangen door ‘invloed op het IQ’.

Ondanks de populariteit van het onderzoek is het Mozart Effect niet erg goed onderbouwd, stelt Scherder: ‘We weten we dat klassieke muziek een positieve invloed heeft op ontspanning. Door naar muziek met een lage frequentie te luisteren – klassieke muziek –, daalt je hartslag en ontspan je meer. Die ontspanning kan weer leiden tot betere concentratie, maar dat directe verband is nooit aangetoond.’

Dus ouders hoeven niet bezorgd te zijn als hun kinderen de woordjes voor Engels doornemen met Slam FM op de achtergrond? ‘Ik krijg die vraag vaak voorgeschoteld’, zegt Scherder lachend. ‘Mijn antwoord is dan altijd: kijk naar de studieresultaten van uw kinderen. Doen ze het goed? Lekker laten dreunen die radio.’

Heeft u ook een vraag voor de rubriek? Mail naar beterleven@volkskrant.nl

Zit er een limiet aan het aantal mensen dat je kunt kennen? Wat bewijst de uitslag van een schriftelijke test eigenlijk? In onze Grote Vragen Podcast beantwoorden we ‘vragen waar je nooit over na hebt gedacht maar plotseling dolgraag een antwoord op wilt hebben’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden