De Gids Analyse

Geslaagd – wat nu? Dit kunnen ouders verwachten

Gefeliciteerd, je zoon of dochter is geslaagd. Vaarwel middelbare school, hallo grotemensenwereld. Een nieuwe levensfase breekt aan, maar wordt het studeren of toch een vrij jaar? Dit is waar ouders rekening mee moeten houden.

Ose is geslaagd voor haar vwo-diploma en hangt haar schooltas en vlag buiten. Beeld Arie Kievit

Fase 1: (zuip)-vakantie

Allereerst een kleine geruststelling. De ouderwetse zon-zuipen-ziekenhuisvakanties naar partyoorden als Salou, Chersonissos en Lloret de Mar zijn minder in trek. Wereldwijd kiezen jongeren niet meer massaal voor een strandvakantie met als doel zo snel mogelijk dronken te worden en die roes vervolgens op het strand uit te slapen. Niet voor niets maakte reisorganisatie Thomas Cook onlangs bekend zijn Club 18-30 Holidays, verantwoordelijk voor dit type reizen, op te doeken. Jongeren maken andere keuzes, schreef Peter de Waard in deze column.

Vooral de vakanties op Nederlandse bodem – denk: bierkratten stapelen op Terschelling of bakken in Renesse – zijn minder populair onder jongeren. Slechts 22 procent van de jonge vakantiegangers verbleef in 2015 in eigen land. Tien jaar geleden vierde nog 50 procent vakantie binnen de landsgrenzen. Dankzij het dalen van de vliegticketprijzen is een buitenlandse trip voor bijna iedereen binnen handbereik. 

Jongeren stellen ook steeds hogere eisen aan hoe ze zich op hun vakantiebestemming kunnen vermaken. Gekker, groter, bijzonderder en beklijvender moet het zijn. ‘De bestemming is secundair, het gaat er vooral om wat er te doen is’, zegt Gerdien Elkink, international director Youth Holidays van Sundio Group. ‘Voor alle activiteiten geldt: het moet bucketlistwaardig zijn.’ Dit doen reisorganisaties om jongeren te blijven boeien (‘niet alleen een jeepsafari, maar ook een wipeoutbaan’).

Voor wie zich zorgen maakt over het drank- en drugsgebruik van zijn of haar kind tijdens de vrije zomermaanden: Nederlandse tieners zijn behoorlijk braaf. Sterker nog: als het gaat over onverstandig gedrag (roken, drinken, blowen, maar ook criminaliteit), vertonen zo’n beetje alle grafieken een dalende lijn. Ook beginnen ze steeds later aan seks. Waarom tieners wel dansen op ‘alle tieners zeggen ja tegen mdma’, maar dat niet in de praktijk brengen, lees je hier. 

Tot zijn verrassing krijgt Martijn Verwaaijen te horen dat hij is geslaagd. Beeld Marco de Swart

Fase 2: studiekeuze

Ouders blijken de belangrijkste raadgevers van middelbare scholieren bij hun studiekeuze. Wat kunnen zij doen om hun kinderen te helpen? Minstens zo belangrijk: wat kunnen zij beter laten? Deze moeder vertelt over haar fouten: ‘Ik was te pusherig geweest en had mij te weinig verdiept in wat bij mijn zoon paste.’

Tal van adviesbureaus helpen aankomende studenten met kiezen. Helpt het? De Volkskrant volgde de 21-jarige Daniëla van Marrewijk tijdens een uitgebreid studiekeuzetraject.

Niemand wil tegenwoordig een gewone student zijn. De prestatiemaatschappij en het bijbehorend perfectionisme heeft ook nadelige gevolgen heeft voor het welzijn van jongeren, zo staat te lezen in dit artikel. ‘Het gaat steeds minder om wat je hier op de universiteit leert, maar steeds meer om de vraag waar je staat ten opzichte van de anderen op de arbeidsmarkt.’

Wie zich overmand voelt door studiekeuzestress (ouder én kind), doet er verstandig aan deze column van Aleid Truijens te lezen. ‘Het is precies wat je niet weet, op je 17de, 18de: waar je goed in bent en wat bij je past. Wie je bent. Dat is niet zo gek, je komt er nog wel achter. Je bent nog geen panklare persoonlijkheid, je bent je nog niet ‘af’.’

Introductiedag bij de Radboud Universiteit Nijmegen. Beeld Volkskrant

Fase 3: de (soms weerbarstige) praktijk

Werkgevers kijken niet alleen naar een diploma. Daarom vijzelen studenten hun cv op met bestuursfuncties, bijbaantjes, stages en buitenlandervaring. ‘Het probleem is dat veel studenten niet durven kiezen tussen snel afstuderen en hun cv opvijzelen’, zegt Rhea van der Dong, voorzitter van het Interstedelijk Studenten Overleg. ‘Ze willen het allebei. Dat is al snel te zwaar.’ De Volkskrant sprak de ambitieuze student Esther Baar. ‘In de kerstvakantie heb ik twee weken lang uitgeput op bed gelegen en veel gehuild.

De wereld ontdekken in plaats van studeren kan natuurlijk ook. Vrijwilligerswerk doen op reis is populair bij jongeren. Deze backpackers met een missie zien meer van het land, stellen zij, en ze doen wat nuttigs. Plus, heel belangrijk: het is goed voor de eigen ontwikkeling. De Volkskrant bezocht Zuid-Afrikaanse townships, liep in Zambia met leeuwen, deed onderzoek naar hoe verantwoord die bijzondere trip zijn. 

Op kamers? Bij veel studenten loopt het zo’n vaart niet.  Het aandeel uitwonende universitaire studenten in de groep tot 19 jaar daalde tussen 2014 en 2015 van 46 naar 16 procent. Ook het bindend studieadvies maakt dat studenten steeds vaker in het eerste jaar veilig thuis blijven; bij een negatieve beslissing moeten ze immers alweer stoppen. Hotel mama blijkt zeer in trek. ‘Ze mogen komen en gaan wanneer ze willen.’

Steeds meer jongvolwassenen keren na een periode op kamers tijdelijk terug naar het ouderlijk huis: de zogeheten boemerangkinderen. Opvallend is ook de stijging van het aantal jongeren dat financiële problemen als reden opgeeft om terug naar huis te gaan. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.