Er wonen daar toch ook kinderen

HOE KWETSBAAR ZIJN KINDEREN OP REIS IN ARME LANDEN? 'KIDS VER OP REIS' BIEDT OUDERS HANDIGE TIPS...

Voor Jolande van Kempen en Hans Peters was het een logische stap om met hun twee dochters Pleun (11) en Kim (8) naar Thailand en Laos te gaan. Voordat ze kinderen kregen, hadden ze vaker door Indonesië en Thailand gereisd.

Het gezin ging er op fietsvakantie. 'Een behóórlijk avontuur', zegt Van Kempen. Zo stonden ze op een broeierige decemberdag in Thailand, aan de grens met Birma, toen ze lootjes wilden trekken om sinterklaas te vieren. Werden Pleun en Kim omgeven door een meute bedelende, in lompen geklede kinderen. 'Pleun wilde ieder kind wel honderd euro in de hand stoppen', zegt haar moeder.

Toch kijkt het gezin met plezier terug op de reis. Pleun en Kim wentelden zich in de hartelijke aandacht van de plaatselijke bevolking. Ze mailden verwoed naar huis over de apen die langs de fietsen renden, over 'de scooters die waren volgeladen met wel veertig kippen of met hele boomstammen' en over de families die hun laatste pompelmoes aan de jeugdige ontdekkingsreizigsters afstonden.

Van Kempen: 'Thuis staan ze onder de warme douche, in Laos zijn ze blij als er een druppel koud water uit de kraan komt. Dankzij de reis hebben ze een groeispurt gemaakt en is hun zelfvertrouwen gegroeid.' Of ze zelf wel eens getwijfeld heeft aan de reis? 'Ach, er wonen daar toch ook kinderen. Bovendien moet je op je gevoel, intuïtie en gezond verstand af gaan. En dat een goede voorbereiding belangrijk is, spreekt voor zich.'

Goed kunnen voorbereiden - en dan vooral dankzij de ervaringen van andere gezinnen - is net wat Sylvia Kohlmann en haar partner Kees van Teeffelen van Informatie Verre Reizen (IVR), uitgever van de culturele reisboekjes Te Gast in, misten. Drie jaar geleden reisden ze met hun drie kinderen naar Maleisië, en afgelopen jaar naar Kenia. Boeken over reiservaringen van kinderen in verre landen waren nergens te vinden.

'Ook voor de kinderen zelf was er niets, terwijl die soms niet meer weten dan dat er een Nintendo-spelletje in het vliegtuig zit', zegt Kohlmann. Zo ontstond het idee om hun ervaringen - plus die van anderen - op te tekenen in een boek, Kids ver op reis.

Behalve een artikel van een reisleidster die tips en dilemma's over het reizen met kinderen door verre landen bespreekt, staan er persoonlijke ervaringen in van kinderen en ouders uit allerlei reisbestemmingen in Azië, Afrika en Latijns-Amerika, waaronder die van Jolande en haar dochters. Piepjonge avonturiers die door het oerwoud trekken in Costa Rica, meespelen met een Balinees gamelanorkest, een Tanzaniaans schooltje en weeshuis bezoeken, kameel rijden en overnachten bij de bedoeïenen in een Egyptische oase en vriendjes maken bij de bergstammen van Vietnam.

Volgens Sylvia Kohlmann van IVR zijn de ervaringen van kinderen anders dan die van ouders. 'Kinderen reageren veelal emotioneler en directer. Dat heeft ook zijn leuke kant. Als ze een voetbal zien rollen, gaan ze er spontaan op af. Spelen is zo universeel. Als ouder sta je te kijken en maak je zo vanzelf contact met de plaatselijke bevolking. Dat is het leuke van reizen met kids.'

De invulling van zo'n reis hoeft niet altijd groots en meeslepend te zijn, vindt Kohlmann. 'Kinderen vinden de kleinste dingen bijzonder, een ritje in de riksja kan het hoogtepunt van de dag zijn. En waar andere kinderen zijn, is het feest.'

Toch kan reizen naar ontwikkelingslanden voor kinderen ook zijn keerzijde hebben, zegt Tischa Neve, kinderpsychologe, bekend van opvoedkundig televisieprogramma Schatjes en werkend bij Bureau Jeugdzorg. 'Een arm dorp bezoeken is een goede les voor een kind, maar één bezoek tijdens zo'n reis is voldoende. Ook nog een weeshuis bezoeken biedt dan geen meerwaarde. Veel van zulke ervaringen kunnen een enorme impact hebben op een kind. Kinderen kunnen dat nog niet altijd relativeren.'

Ouders moeten er volgens Neve voor waken dat ze het kind overladen met indrukken, overvolle reisschema's en 'lessen'. 'Een kind moet zich vooral ook kunnen ontspannen.'

Ontwikkelingspsycholoog Marga Akkerman - zelf een ervaren reizigster met kinderen in ontwikkelingslanden - vindt dat reizen voor kinderen juist een enorme verrijking biedt, ook als die kinderen in aanraking komen met armoede, kakkerlakken en spannende situaties. 'Shockerend? Nee hoor. Traumatiserend? Nee. Het is juist buitengewoon leerzaam, zeker op lange termijn. Het belangrijkste is dat het kind zich fysiek en emotioneel veilig voelt.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden