Concertrecensie Klassiek

Eerste artistieke samenwerking van sm-paar is een strijd tussen het kosmische en het aardse

De muziek van Haas is zo verpletterend, dat de luisteraar zich volledig moet overgeven. 

Mollena Lee Williams-Haas met Klangforum Wien. Beeld Beatrice Behn en René Gebhardt

Klassiek

Hyena

Mollena Lee Williams-Haas (spel), Georg Friedrich Haas (compositie), Klangforum Wien olv Bas Wiegers

13/6 Muziekgebouw Amsterdam, Holland Festival.

De geweldige documentaire The Artist & The Pervert portretteert het liefdevolle sm-huwelijk van de Oostenrijkse componist Georg Friedrich Haas en de Amerikaanse schrijver en ‘storyteller’ Mollena Lee Williams-Haas. Zij onderwerpt zich aan hem, hij domineert haar, 24 uur per dag. We zien hoe hij haar een pak slaag geeft terwijl zij kirt van genot. Zij kookt en brengt hem sokken.

Wat de documentaire (van Beatrice Behn en René Gebhardt) zo intrigerend maakt, is dat de kijker vooral het huiselijk leven van de twee te zien krijgt, en nauwelijks de ‘kinky’ activiteiten in de fetisj-wereld. De officiële machtsuitwisseling, die op papier is vastgelegd, is in de dagelijkse omgang anders: Haas is verlegen en tot over zijn oren verliefd; Williams-Haas heeft een ongelooflijk krachtige persoonlijkheid die hem soms lijkt te vermorzelen.

Dinsdag werd de documentaire in het Holland Festival vertoond, woensdag was de voorstelling Hyena te zien, de eerste artistieke samenwerking van het echtpaar. Hierin vertelt Williams-Haas over haar worsteling met haar extreem zware alcoholverslaving. Haas, een van de grootste componisten van deze tijd, componeerde de muziek.

Verpletterend 

Wat Haas’ muziek zo verpletterend maakt, is dat de luisteraar zich volledig moet overgeven. Zijn werk opent een haast autonome, buitenaardse klankwereld, met sublieme hoogten en diepten. Hoewel Haas in Nederland, afgaande op het publiek, vooral roem geniet onder collega-componisten en musici, is zijn muziek juist heel toegankelijk. Een uitvoering bijwonen is geen intellectuele beleving, maar een esoterische.

Ook Hyena, perfect uitgevoerd door Klangforum Wien onder leiding van dirigent Bas Wiegers, heeft dat karakter: heldere, consonante akkoordenprogressies en fluisterende glissando’s worden afgewisseld met groezelige tremolo’s, dissonanten, donderende pauken en aanzwellende trombones, die zich gauw weer terugtrekken, alsof ze slechts een fractie van hun kracht hebben getoond.

Mollena Williams-Haas draagt over de muziek heen haar eigen tekst voor. Afwisselend tussen poëtische passages en spontane, ontwapenende anekdoten, vertelt ze over haar excessieve alcoholgebruik en helse afkickperiode in een kliniek voor armen. Ze kickte cold turkey af, en werd vanaf dat moment gevolgd door een gehallucineerde hyena, Bubbles genaamd, die haar probeert over te halen weer te drinken.

Tekst en muziek passen echter moeizaam bij elkaar. Haas’ kosmische dimensies worstelen om de aandacht met Williams-Haas’ wrange humor, over de symmetrische cystes die ze op haar ogen kreeg als gevolg van het afkicken. Die botsing kan interessant zijn, maar er was geen moment waarop de twee lagen elkaar versterkten. Misschien ook doordat Williams-Haas soms zo gedragen voordroeg (en voorlas) – ze was overtuigender wanneer ze ontspannen grapjes maakte. Vreemd genoeg was het  alsof twee dominators de luisteraar op hetzelfde moment om zijn onderwerping vroegen.

Maar er kan er maar één de baas zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.