Een wereldsport in Nederland

Natuurlijk veroveren de Nederlandse schaatsers komend weekeinde bij de WK afstanden goud. De vraag is alleen hoeveel. En in alle euforie zullen de wanhoopskreten en alarmsignalen die vanuit het buitenland opklinken opnieuw worden gesmoord....

CYNISME is een probaat middel voor schaatsers en trainers die zich tevreden moeten stellen met beperkte financiële middelen, zoals de Finse bondscoach Timo Järvinen: 'Het is een schande als Nederland in Nagano niet tien keer goud haalt. Ik kan zo snel niet een sport bedenken waarin de verhoudingen zo scheef liggen als bij het schaatsen.'

Hunyady: 'De Nederlandse vrouwen zijn helemaal niet zo goed, die zie ik geen goud winnen.'

Järvinen: 'Misschien moeten ze nog een paar miljoen extra investeren, dan is dat probleem ook opgelost. Dat is een kwestie van hooguit nog vier, vijf jaar.'

Krook: 'Ik kan me goed voorstellen dat in het buitenland zo gedacht wordt, maar je kunt ons moeilijk kwalijk nemen dat we zoveel winnen. Schaatsen is een wereldsport in Nederland en we krijgen geen genoeg van winnen.'

Karlstad: 'Maar het is niet goed voor het aanzien van de sport. Wie is over vijf jaar nog geïnteresseerd in een WK als je vooraf al weet dat een Nederlander wint?'

Krook: 'Wil je in je eigen tak van sport echt serieus kunnen winnen, dan zul je ook af en toe moeten verliezen, dat is waar. De wereldtitel van Zandstra in '93 blijft één van mijn mooiste herinneringen, omdat we toen Koss eindelijk weer eens versloegen.'

Karlstad: 'Ik heb goed nieuws. Ervik heeft dezelfde mogelijkheden als Koss. Binnen drie jaar kan hij de beste zijn.'

Järvinen: 'Ik betwijfel het. In Nederland hebben ze de nationale ploeg en vier commerciële teams. Dat zegt toch alles. Het is één Noor tegen tien Nederlanders.'

Karlstad: 'In Nederland zijn meer schaatsers dan waar ook ter wereld. Dat is een luxe-positie waardoor hun gemiddelde niveau altijd erg hoog is. Maar dat ene supertalent dat af en toe opduikt, kan net zo goed in Noorwegen worden geboren als in Nederland. Of in Finland, of in Japan.'

Järvinen: 'Maar niet elk talent krijgt dezelfde kansen. Ik kan zeventigduizend gulden per jaar besteden. Dat geven ze bij SpaarSelect in een week uit.'

Marchetto: 'Ik wilde vorige zomer een trainingskamp in Berlijn organiseren. Kon niet doorgaan, er was geen geld.'

Krook: 'Ik begrijp die wanhoop wel. Eigenlijk lopen wij elk jaar een stukje uit op de rest. Alleen de allergrootste talenten uit het buitenland kunnen bijblijven.'

Schouten: 'Wat intensiteit en uren betreft doen wij niet zo veel onder voor de Nederlanders. Alleen de randvoorwaarden zijn bij ons minder comfortabel. Ritsma kan zich de hele dag op schaatsen concentreren; Derek Parra, die net zoveel talent heeft, moet zijn sport combineren met een gewone kantoorbaan.'

Marchetto: 'Kleine dingen maken in topsport een groot verschil. In Nederland zijn de details perfect geregeld; wij mogen blij zijn als we de grote lijnen een beetje kunnen vasthouden.'

Schouten: 'Bijna al mijn schaatsers werken naast hun sport. Daar moet ik als trainer rekening mee houden. Hun belastbaarheid is minder. Alleen Chris Witty kan zich permitteren full-time met schaatsen bezig te zijn.'

Brunner: 'Als Sighel wereldkampioen allround wordt of Hunyady wordt olympisch kampioene dan is dat net zo bijzonder als een overwinning van het Oostenrijkse voetbalelftal op Brazilië. Snap je. Maar volgens mij beseffen jullie dat in Nederland niet.'

Hunyady: 'Het is niet het probleem van Nederland, het is ons probleen, zo is topsport nou eenmaal. Wij moeten maar zien dat we Nederland inhalen.'

Järvinen: 'Er gingen geruchten dat Hänninen, onze beste sprinter, in de belangstelling stond van een commerciële ploeg uit Nederland. Voor Hänninen zou het fantastisch zijn om in zo'n ploeg te trainen. Maar voor het Finse schaatsen zou het fataal zijn.'

Hunyady: 'Je mag van Hänninen niet verwachten dat hij zich in z'n eentje verantwoordelijk voelt voor het Finse schaatsen. Als hij de kans zou krijgen, moet hij gaan. Zijn eigenbelang gaat voor.'

Järvinen: 'Als Hänninen de Finse ploeg zou verlaten, verliezen onze junioren hun voorbeeld. Nu kan onze jonge jeugd nog af en toe samen met hem trainen. Ze trekken zich aan hem op. Als Hänninen wegvalt, zet de rest van de Finse ploeg een stap terug.'

Brunner: 'Als een Nederlandse sponsor voor vier jaar vijf Oostenrijkse junioren onder contract neemt en ze opleidt tot topschaatsers, dan zeg ik: bedankt, goed gedaan.'

Marchetto: 'De Internationale Schaatsunie hoort zich bezig te houden met dit probleem. Zij moet de kleine landen financieel ondersteunen. Het beste wat ze zou kunnen doen is subsidie verstrekken om in Helsinki een schaatshal te bouwen. En eentje in Milaan en één in Gothenburg.'

Krook: 'Als Nederlandse schaatsbond zijn we van plan een internationaal trainingscentrum op te zetten in Heerenveen. Met Henk Gemser als directeur. Daar zouden buitenlandse ploegen, met subsidie van de Internationale Schaatsunie en de KNSB, trainingskampen kunnen organiseren. Wij als toonaangevend schaatsland hebben toch een zekere verantwoordelijkheid.'

Marchetto: 'Ik betwijfel of ik daar gebruik van zou maken. Nederlanders hebben meer geld, maar dat wil niet zeggen dat wij minder kennis hebben of minder professioneel te werk gaan. Ik zou er moeite mee hebben mijn concurrent om hulp te vragen.'

Schouten: 'Ik ben er niet van overtuigd dat Nederlandse trainers de meeste kennis bezitten.'

Hunyady: 'Als het op techniek aankomt, heeft Nederland maar twee toptrainers. De anderen denken dat ze toptrainers zijn omdat hun ploeg titels wint. Quatsch, ze winnen titels omdat ze zoveel talenten ter beschikking hebben. Over het algemeen schaatsen Russen technisch veel beter.'

Krook: 'Je zult mij nooit horen beweren dat wij alles beter weten. In Duitsland zit heel veel kennis, in het vroegere Oostblok ook. Zij hebben de pech dat hun vijver met talent kleiner is. In Nederland hebben we geen vijver maar een zee aan talent.'

Marchetto: 'In Nederland is het de moeite waard veel tijd en energie te steken in je schaatscarrière. Je kunt er rijk mee worden, beroemd. Wie wil dat nou niet? In Italië kan je beter gaan studeren.'

Krook: 'Dat heb ik gemerkt toen ik in Duitsland werkte. De jeugd ging of voetballen, of skiën, of tennissen, of op atletiek. De kneusjes gingen schaatsen. In Nederland doet een schaatser qua status weinig onder voor een voetballer. Door de komst van de commerciële ploegen is dat effect alleen maar toegenomen. Daardoor komt er nog meer talent naar boven, waardoor het verschil met het buitenland alleen maar toeneemt.'

Marchetto: 'Vroeger hadden jullie vier topschaatsers per periode, nu tien of vijftien. Het gevolg is dat onze kans om een keertje van jullie te winnen nòg kleiner is geworden.'

Krook: 'Bij het WK in Milwaukee werden we één, twee en drie. Staan we allemaal te juichen, ik ook. Maar een uurtje later vraag je jezelf af: wie hebben we eigenlijk verslagen?'

Schouten: 'Het zou best eens kunnen zijn dat er onderhand te veel commerciële teams zijn in Nederland. Ik krijg steeds vaker de indruk dat ze tegen elkaar aan het rijden zijn, elkaar kapot willen maken.'

Krook: 'Op lange termijn zou dat kunnen gebeuren. Het risico is dat onze toppers elkaar in nationale wedstrijden afslachten, waardoor een buitenlandse topper profiteert. Zou misschien niet slecht zijn.'

Schouten: 'Het gevaar van die commerciële ploegen is ook dat schaatsers zichzelf geen tijd meer gunnen om te groeien. Na een matig seizoen willen ze gelijk naar een andere trainer. Dat betekent weer een ander trainingsprogramma, toch weer wat technische aanpassingen, en dat maakt een topsporter lang niet altijd beter.'

Hunyady: 'Zo gaat het nu toch met Timmer. Hoe vaak is ze nu al niet van trainer gewisseld? Altijd ontevreden. Het ligt nooit aan haarzelf, altijd aan anderen. Timmer is zo'n voorbeeld: nooit beseffen hoe bevoorrecht ze is.'

Krook: 'Dit gaat me te ver. Hier wordt de indruk gewekt dat sommige Nederlandse schaatsers geen goede mentaliteit hebben. Dat bestrijd ik. Zonder een vechtersmentaliteit komt ook een Nederlander niet aan de top.'

Brunner: 'Bij de wereldbekerwedstrijden in Warschau en Innsbruck in december waaide het hard en waren de omstandigheden belabberd. Dan roepen de Nederlands meteen: dit is een schande, dit hoort niet bij een sport waar zoveel geld in omgaat! Daar moesten wij om lachen. Wij trainen vaak genoeg in dat soort omstandigheden. En geld gaat alleen in het Nederlandse schaatsen om.'

Marchetto: 'Ik neem het de Nederlanders niet kwalijk, maar ze verliezen de internationale verhoudingen soms uit het oog. Een simpel Worldcup-wedstrijdje staat bij jullie uitgebreid in de kranten. Toen Sighel in 1992 wereldkampioen werd, stond in de Gazzetta dello Sport één klein berichtje, op pagina twintig of zo.'

Hunyady: 'Mijn vrienden en buren weten dat ik schaats, verder kent niemand mij in Oostenrijk. Ik schaats niet voor geld, niet voor een sponsor, ik schaats omdat ik de beste wil zijn in mijn favoriete sport.'

Krook: 'Ik zal de eerste zijn om te zeggen dat wat Hunyady heeft gepresteerd bijzonder knap is. Maar ze kan haar Nederlandse collega's niet verwijten dat die behoorlijk geld verdienen. Schaatsen is in Nederland nou eenmaal een wereldsport en in Oostenrijk niet. Dat is niet onze schuld.'

Hunyady: 'Mentaliteit is belangrijker dan geld en faciliteiten. Ik heb heel wat generaties Nederlandse rijdsters overleefd. Herma Meijer, Lia van Schie, Sandra Voetelink, allemaal jonger dan ik en zeker net zoveel talent als ik. Zij zijn gestopt, ik schaats nog.'

Brunner: 'Jij kan trainen als een beest.'

Hunyady: 'De enige Nederlandse die zo hard kon trainen als ik, of als de Oost-Duitse vrouwen, was Van Gennip. Zij en ik hebben de Oost-Duitse vrouwen toch ook verslagen.'

Schouten: 'Je mag frustratie geen kans geven. Dan kan je net zo goed nu stoppen. Wat dat betreft zit ik in het goede land. Amerikanen geloven dat als je bereid bent hard te werken, je van iedereen kan winnen.'

Hunyady: 'Ik zal de laatste zijn die zich over geeft.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden