Caspar loopt Zuid-Limburg

Een voedselárme bodem is in sommige gevallen juist het beste voor de bloemen

Recht op het doel af. Op pad met Baudewijn Odé van Floron, de organisatie die opkomt voor wilde planten in Nederland, naar hoogtepunten in Zuid-Limburg. 

Caspar Janssen

Om te beginnen de Kunderberg, we lopen er vanaf Ubachsberg naartoe over een holle weg. Dit is bloemrijk kalkgrasland zoals het honderd jaar geleden in grote delen van Zuid-Limburg bestond, nu is dit een met alle macht geconserveerde postzegel. Tachtig plantensoorten van de Rode Lijst van bedreigde soorten bloeien hier, dus ook orchideeën, kenmerkend voor die van nature voedselarme kalkgronden.

De Kunderberg met Harige ratelaar en Grote muggenorchis Beeld Caspar Janssen

Over die omstandigheden valt nog meer te zeggen, maar wij kijken maar even goed rond, want de bloeitijd van orchideeën is over een paar weken voorbij. De Grote muggenorchis dus, in een veld vol Harige ratelaars, dat kleurt tezamen paars en geel. Ook de Nachtorchis en de Grote keverorchis kunnen niet onvermeld blijven. Odé vertelt intussen over de ingenieuze wijze waarop de orchideeën insecten lokken, die op hun beurt het stuifmeel verspreiden. Op deze graslanden, zegt hij, kun je op 1 vierkante meter veertig tot vijftig plantensoorten tegenkomen, ongekend in Nederland. Het voedselarme systeem zit zo in elkaar dat alle plantjes vechten om te overleven, maar dat er niet één soort wint. Dus overleven alle plantjes. Dat is bij voedselrijke systemen anders, daar winnen de sterkste soorten altijd en verdwijnt de rest.

Het is dus strijden tegen voedselrijkdom, want de stikstofdeken hangt ook hier. ‘Permanente bemesting door de lucht’, noemt Odé dat. We lopen over smalle paadjes, weids uitzicht, glooiend land, geelgorzen en grasmussen zingen, maar Odé constateert dat Staatsbosbeheer best wat struiken zou kunnen kappen, verruiging dreigt, de schapen die hier stukje voor stukje begrazen kunnen daar niet tegenop.

Toch zijn de bedoelingen goed; naast de helling wordt een voormalige maisakker nu langzaam bloemrijk grasland. Al is het maar voor de buffervorming tussen boerenland en kwetsbare natuur. ‘Want’, zegt Odé, je hoeft hiernaast maar een keer met de gierspuit langs te gaan en dat heeft al gevolgen.’ Intussen ben ik wel druk: tientallen soorten om thuis te brengen. Zo bijzonder is het hier dus nog wel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.