Ebola-angst en terreur houden toerist niet lang thuis

Al die narigheid in de wereld - de toeristen zullen wel verstek laten gaan. Mis: de reisbranche maakt zich op om nieuwe records te breken.

Boottochtje met toeristen in Congo. Hoewel het toerisme in heel Afrika te lijden heeft van de angst voor ebola, is er toch nog groei. Beeld Noël van Bemmel

De wereld staat in brand, maar de toerismebranche maakt zich op voor weer een recordjaar. Burgeroorlog in Oost-Europa, bloedig moslimextremisme, ebola in Afrika, een kwakkelende wereldeconomie en een militaire coup in Thailand: al die plagen schrikken toeristen slechts tijdelijk af. Voor koopjesjagers zijn het gouden tijden.

Dat blijkt uit een rondgang langs onderzoekers en touroperators aan de vooravond van de jaarlijkse Vakantiebeurs in Utrecht. Acht dagen in het Egyptische Hurghada - all inclusive in een viersterrenresort met vliegticket en transfer - voor 289 euro. Drie nachten in het luxueuze The Peninsula Bangkok: van 1.200 euro naar 330 euro. Wel snel reageren, want die bestemmingen trekken de laatste tijd weer aan. No-go-areas als Syrië, Sierra Leone en Oekraïne trokken al weinig toeristen, maar de onveiligheid in die landen heeft wel effect op hele regio's: vakantiegangers gooien gemakkelijk hele continenten op één hoop.

Nederlandse vakantiegangers maken dit jaar een pas op de plaats, verwacht onderzoeksbureau NBTC-Nipo. Die maakt vandaag op de vakdag van de Jaarbeurs de resultaten bekend van het continu vakantieonderzoek, een jaarlijkse enquête onder 20 duizend consumenten.

De afgelopen twee jaar kromp de markt, dus touroperators zullen toch wel blij zijn met nul procent groei. 'De economie trekt aan, maar consumenten hebben uitgaven aan huis of auto uitgesteld. Die dingen gaan nu voor', zegt onderzoeker Kees van der Most. In 2016 groeien de vakantie-uitgaven weer, verwacht hij.

Voor koopjesjagers zijn het gouden tijden. Reisaanbieders. Veel reizen worden op dit moment verkocht tegen dumpprijzen.

Angstige reizigers

Nederlanders zijn minder reislustig dan ze zelf denken. Slechts 10 procent van de buitenlandgangers waagt zich volgens NBTC-Nipo buiten Europa. Sommige populaire bestemmingen zijn opvallend minder geboekt, zoals Turkije (13 procent minder), Egypte (48 procent) en Thailand (16 procent). Dat blijkt uit het aantal verkochte pakketreizen winter 2014. Touroperator Corendon bracht het aantal wekelijkse vluchten naar Gambia terug van drie naar één, ook al heerst daar geen ebola. Zelfs de bestemming Kenia heeft last van ebola-angst, ook al ligt dat land even ver verwijderd van Sierra Leone als van Nederland.

'Er gebeurt nu meer in de wereld dan vroeger', zegt bestuursvoorzitter Steven van der Heijden (die eerder voor TUI en OAD werkte). 'We moeten voortdurend reageren op de actualiteit. Daarbij draait het vooral om de perceptie van de klant. Cyprus ligt 90 kilometer van Syrië en heeft nergens last van, Antalya wel en dat ligt 300 kilometer van de grens.' Superaanbiedingen van 99 euro zijn volgens hem voor de branche nog altijd beter dan lege stoelen. 'Iedere bijdrage in de kosten is meegenomen.'

1,1 miljard mensen op reis

Wie kijkt naar het vakantiegedrag buiten Nederland, ziet een rooskleuriger wereld. Afgelopen jaar gingen 1,1 miljard mensen op reis, schat VN-onderzoeker John Kester van de World Tourism Organisation (UNWTO). Hij baseert zich op de eerste tien maanden van 2014. 'Het wordt weer een recordjaar, zoals ieder jaar sinds 2010.'

Vakantie wordt volgens hem in steeds meer delen van de wereld als eerste levensbehoefte beschouwd. Vooral Chinezen, Russen en Brazilianen zorgden voor stevige groei. Wereldwijd groeide het toerisme afgelopen jaar met 4,7 procent. Kester: 'Nederland blijft achter. Daar praat men elkaar een beetje in de put.'

Volgens de UNWTO leidden vier grote crises - IS, Oekraïne-Rusland, ebola en recessie - wel tot tijdelijke verschuivingen. Oekraïne is geen belangrijk vakantieland, maar Rusland is wel een grote leverancier van toeristen. Die zullen minder op vakantie gaan in Europa, wat buurland Finland hard zal voelen.

(tekst loopt door onder de illustratie)

Ebola

Ook ebolalanden Sierra Leone, Guinee en Liberia zijn nauwelijks toeristenlanden, maar de virusuitbraak heeft een negatief effect voor heel Afrika. Dat continent groeide afgelopen jaren net lekker. Ter relativering: heel Afrika is al niet erg populair als vakantiebestemming: daar gingen 55miljoen mensen naartoe, minder dan naar Spanje.

In het Midden-Oosten zorgen moslimextremisme en Arabische Lente voor grillige toeristenstromen. De Verenigde Arabische Emiraten blijven sterk, het bedevaartstoerisme naar Saoedi-Arabië zakte iets in, Libanon en Egypte stortten in, maar trekken nu weer wat aan. Een grote Egyptische reclamecampagne, gericht op de Arabische markt ('Masr Wahashtouna!' we hebben je gemist), slaat goed aan. Israël meldt nul groei.

De aanslagen in Parijs hebben naar verwachting een tijdelijk effect op bezoekersaantallen. Schoolreisjes worden afgeblazen, romantische weekendjes verlegd. Maar waarschijnlijk vergeet de toerist weer snel, net als na eerdere aanslagen in Madrid, Istanbul of Londen. Ook een eventueel vertrek van Griekenland uit de Europese Unie zal tot weinig paniek leiden. Wel weer tot veel koopjes.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.