De GidsSerierecensie

Dramatische reconstructie van kernramp Tsjernobyl is magistraal gedaan in nieuwe HBO-serie Chernobyl ★★★★☆

Jared Harris (links) en Stellan Skarsgard in Chernobyl.

De trailer doet al een tijdje de huiveringwekkende ronde en leidde tot aangedane reacties. Website Digitalspy vermoedt dat HBO’s nieuwe serie Chernobyl ‘de schokkendste van de afgelopen decennia’ is, en dat zou wel eens niet overdreven kunnen zijn. In 300 minuten toont Chernobyl een van de grootste rampen uit de moderne geschiedenis – die met de kerncentrale in de gelijknamige Oekraïense stad – en wat die ramp voor gevolgen had voor de betrokkenen: zij die werkzaam waren in en rond de centrale en zij die de pech hadden in de buurt ervan te leven.

Daarin schuilt ook direct het grootste probleem waarmee de op dit gebied onervaren scenarioschrijver Craig Mazin te kampen had: hoe toon je op begrijpelijke wijze zo'n immense ramp en hoe slaag je erin dat te verbinden met de kleine geschiedenis van enkele personages? In de eerste drie afleveringen – meer was er voor de pers nog  niet te zien – is die balans nog niet helemaal gevonden, maar aanwijzingen dat dat wel gaat gebeuren, zijn er voldoende.

Nochtans is de opbouw klassiek. Chernobyl begint in 1988 met de historische figuur Valeri Legasov (een ijzersterke Jared Harris), een scheikundige die in zijn Moskouse appartement cassettebandjes inspreekt waarop hij verantwoording aflegt voor het werk bij de nasleep van de kernramp. Die bandjes doet hij in een envelop, brengt ze naar een schuilplaats en dan hangt hij zichzelf op, waarna de serie twee jaar terug in de tijd gaat en begint aan haar tour de force: het in beeld brengen van de zich langzaam ontwikkelende kernramp. Dat wordt onder leiding van regisseur Johan Renck (vooral maker van videoclips en commercials) op locatie in Tsjernobyl en Litouwen met een ongekende production value (je ziet de immens hoge kosten eraan af) gedaan, maar de bombast werkt, geholpen door een mooie, effectieve geluidsband met sonore dreunen en geigertellerachtige geluiden. 

Na de ramp wordt Legasov door de hoogste autoriteiten (secretaris-generaal Gorbatsjov is een van de belangrijkere personages in de serie) ontboden. Al even klassiek is de verhaaltechniek dat hij, de onafhankelijk denkende sovjetburger, moet samenwerken met de norse apparatsjik Boris Sjtsjerbina (Stellan Skarsgård). Later voegt zich bij dit stel nog een Oekraïense atoomgeleerde (Emily Watson) en dan is aan het einde van aflevering 3 de zaak wel in de steigers gezet. De ontluisterende reeks gebeurtenissen heeft een aanvang genomen, vol verkeerde beslissingen, grotere rampen die maar net voorkomen worden en de gewetensnood die Legasov langzaam sloopt, omdat hij mensen de dood in moet jagen om er meer te kunnen redden. Nu al klassiek is de symbolische slotscène van aflevering 3, waarin de eerste besmette doden worden begraven, in metalen kisten in een massagraf dat, terwijl de nabestaanden afscheid nemen, wordt volgepompt met cement. 

Chernobyl ★★★★☆

2019, 5 afleveringen, regie Johan Renck, scenario Craig Mazin, met o.a. Jared Harris, Stellan Skarsgard en Emily Watson. Vanaf 7 mei op HBO (via Ziggo).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden