De eetbiografieUmmet Ozcan

Dj Ummet Ozcan: ‘Ik hield vroeger zowel van pilau tavuk als van broodjes hagelslag’

Ummet Ozcan in zijn keuken.Beeld Renate Beense

Wat zeggen je eetgewoonten over wie je bent? We bespreken het in een reeks interviews. Dj Ummet Ozcan: ‘Turks eten is heerlijk, maar wel vrij vet. Ik was een bol jongetje vroeger.’

Als Ummet Ozcan terugkomt van een optreden – zeg voor een mannetje of 20 duizend, in Shanghai, Kyoto of New York – draait hij op de snelweg ter hoogte van Nulde het autoraampje open, weer of geen weer. Boerderijlucht. ‘Dan ben ik weer thuis, op de Veluwe.’ In Putten, zijn geboorteplaats, ging de nu 38-jarige dj en producer voor het eerst muziek maken op de blokfluit van zijn broer. Hij leerde er als islamitisch jongetje psalmen zingen op een christelijke basisschool. Hij is er nooit vertrokken.

Thuis pilau tavuk (rijst met kip), bij vriendjes stamppot (zonder varkensworst): ‘Die twee werelden waren er gewoon, ik zag daar nooit een contrast in. Aan het einde van onze zomervakanties in Turkije kon ik verlangen naar een broodje hagelslag met Bona. Het eten in Turkije was heerlijk, mijn tantes maakten gerechten als yoghurtsoep, bonenschotels, pilau, maar eenmaal thuis at ik eerst een broodje hagelslag of jonge kaas.’

Op zijn 15de kreeg hij zijn eerste keyboard waarna hij zich in de loop van jaren met eigen muziek en beeld een weg doe-het-zelfde in de dancemuziek. En in de wereld. Een klein jaar geleden nog stond hij voor een uitgelaten menigte in Wuhan, tot aan december een onschuldige miljoenenstad aan de oever van de Jangtsekiang. Sinds de corona-uitbraak zit hij thuis, voorlopig gebonden aan zijn studio, de bossen en die boerderijlucht dus. Ook dat ziet hij niet als een contrast, eerder als twee schalen van dezelfde balans. ‘Het is soms een gekkenhuis als ik op tour ben: vliegvelden, grote steden, hotels, clubs en festivals. In Azië word ik bij aankomst weleens ontvangen door een menigte schreeuwende fans alsof ik Justin Bieber ben, echt bizar. Ik wist aanvankelijk niet wat me overkwam. EDM (electronic dance music, red.) is heel groot daar. Heel leuk allemaal, maar om weer op te laden en nieuwe producties te kunnen maken, heb ik rust en natuur nodig. Elke ochtend maak ik een lange wandeling in de bossen met mijn vrouw Sylvia en de hond.’

Ummet Ozcan in zijn tuin.Beeld Renate Beense

Die bossen beginnen achter zijn tuin, waarin een manshoge boeddha de Veluwse kalmte nog maar eens zit te onderstrepen. Een jaar of zeven geleden is Ummet gaan mediteren, niet lang voor zijn grote doorbraak als dj waarna hij zijn baan als bouwvakker kon opzeggen. ‘Ik wilde me bewuster worden van lichaam en geest – ik deed al langer aan kickboksen en muay thai. Vijf jaar geleden ben ik om dezelfde reden vegetarisch gaan eten, met af en toe vis.’ Dat kan on the road weleens lastig zijn. Wil een Chinese clubeigenaar hem fêteren op een peperdure specialiteit, blijkt het slangenvlees. Of nodigt een Vietnamese minister hem uit voor een buffet ‘zo groot als de tuin hier, sta ik daar met een broodje kaas. Beetje awkward wel.’

Toch is goed vegetarisch eten in Azië makkelijker te vinden dan in bijvoorbeeld de heartlands van Amerika. In Texas was hij soms veroordeeld tot een maaltijd van patat en omelet. ‘Terwijl je in Azië overal boeddhistische restaurants hebt waar je heerlijk vegetarisch kunt eten. Als het even kan, ga ik eten in een boeddhistische tempel. Je ziet de monniken in alle rust werken op de velden. De puurheid van het voedsel ook: alles klopt. Dat geeft me energie.’ Zijn plantaardige leefstijl leidde aanvankelijk tot grote ongerustheid van zijn moeder in Putten die hem in snel tempo elf kilo zag slinken. ‘‘Jongen, er blijft niets van je over’, zei ze dan. Turks eten is heerlijk, maar het is wel een keuken met veel vlees, en ook vrij vet. Ik was een bol jongetje vroeger, echt wel.’

Turkije was nooit ver weg in het ouderlijk thuis. Ummets verhaal is dat van veel migrantenkinderen. Vader kwam in de jaren zeventig als gastarbeider, het gezin volgde. Moeder moest acht kinderen zien te managen met een krappe portemonnee die ze een beetje aanvulde met slecht betaald thuiswerk. Drukknoopjes in elkaar zetten, dragon van takjes rissen. ‘Ze pelde ook weleens garnalen voor een bedrijf. De hele badkamer stond er dan vol mee, je rook ze overal in huis. Een groot garnalenliefhebber zal ik daarom wel nooit worden.’

Beeld Renate Beense

Op het tijdstip dat buren in gereformeerd gebed Gods zegen vroegen voor het avondmaal, zette de familie Ozcan zich op de grond rondom een laag tafeltje met grote schalen eten, de mannen in een eerste, de vrouwen in een tweede shift. ‘Mijn moeder volgde de Turkse plattelandskeuken: karniyarik, aubergines gevuld met gehakt, köfte, dolma’s, Turkse kip met rijst, lekker allemaal, ik was een goede eter. Op feestdagen maakte ze vaak börek, filodeeg gevuld met kaas, en kadayif, wat lijkt op baklava. Als kind was ik gek op helva, een lekkernij met sesamzaad en honing, en op pismaniye, een soort Turkse suikerspin die lekker wegsmelt in je mond.’ 

In de zomervakantie werd vaders busje volgepakt met bagage, kinderen – ‘ik was de jongste en paste precies op een dekentje tussen de stoelen’ – en tassen met eten voor drie, vier dagen, de reistijd tot Istanbul en Erzurum, waar de familie woonde. ‘Je kunt je wel voorstellen hoe dat eten rook na een paar dagen, terwijl het steeds warmer werd in dat busje. Het was een spannend avontuur, zo’n reis, maar ik ervoer het ook als een opluchting toen we voor het eerst met het vliegtuig gingen.’

Tijdens de ramadan stond moeder voor zonsopkomst tot wel vijftig tosti’s te maken, of pannen vol kippenpoten. ‘We aten ons bomvol en gingen dan nog even slapen, maar je krijgt er later op de dag natuurlijk vreselijke dorst van. Als ik het niet volhield, was dat omdat ik water wilde drinken. Toen ik later in de bouw werkte, was het niet meer te doen, dat begreep mijn moeder wel. En ze wist ook wel dat mijn broers en ik buiten de ramadan weleens bier dronken als we naar een cafeetje of een disco gingen. Dat vond ze niet erg, zolang we het thuis maar niet deden, uit respect voor mijn vader die niet dronk.’

Beeld Renate Beense

Een kleine drie jaar geleden heeft hij de alcohol afgezworen – controle over lichaam en geest tenslotte. ‘Voor een optreden dronk ik altijd een paar glazen. Je bouwt van tevoren een soort spanning op, het ging gewoon lekkerder als ik wat had gedronken. Anders was ik me altijd overbewust van mensen die níét stonden te dansen, en zat ik erover in dat ze het niet leuk hadden.’ Nadat het tijdens een afterparty een keer uit de hand was gelopen – ‘spanning afbouwen’ – besloot hij de volgende avond, in Seoul, nuchter op het podium te stappen en kwam hij tot zijn eigen verbazing óók in een goede energy zone. ‘Ik besloot dat maar zo te houden.’ Exotische eisen voor zijn optredens heeft hij niet. ‘Ik ken gasten die in hun rider (bijlage bij een contract, red.) laten zetten dat ze een playstation in hun kleedkamer willen, of zelfs sokken en onderbroeken, en allerlei ingewikkeld eten. Ik doe het met wat nootjes, fruit, een proteïnereep, water, en een espresso-apparaatje. Soms eet ik iets lichts vantevoren, met een volle maag kun je niet de hele avond springen op het podium.’

Beeld Renate Beense

Voorlopig is hij gebonden aan Nederland, ‘misschien wel tot er een coronavaccin op de markt is’, en vult hij zijn tijd met het maken van nieuwe producties en het uitbouwen van zijn levensstijl die steeds meer toegroeit naar de ascese. Melk en yoghurt zijn vervangen door plantaardige varianten. Zijn vrouw Sylvia kookt: veel granen, veel groenten. Zijn moeder heeft intussen haar pogingen opgegeven om hem te verleiden tot een stukje kip. ‘Vorig jaar ben ik gestopt met roken en kreeg ik weer een nieuwe energy boost. Ik ga steeds een klein stapje verder. Alles versterkt elkaar, merk ik, ik kom steeds meer in balans.’ Vanaf het gazon kijkt boeddha glimlachend toe. Achter diens rug bloeit een klein, biologisch groentetuintje.

Na een optreden: ‘Vroeger ging ik uitgebreid eten, maar dan slaap je weer niet goed. Nu neem ik iets lichts, sushi ofzo.’

Nooit gegeten: ‘Zoute haring. Ik denk dan: brr, rauwe vis, maar ik eet wel rauwe zalm op sushi. Bizar eigenlijk. Ooit ga ik haring proberen.’

Wakker maken voor: ‘Takoyaki, een soort balletjes gevuld met octopus.’

Wil wel een avondje eten met: ‘Hans Zimmer, ik ben fan van zijn filmmuziek. Of met een spiritueel leider, maar daar zijn er zo veel van dat ik eerst zou moeten uitzoeken met welke.’

Absoluut geen: ‘Zee-egel. Ik kreeg het in Japan, stak het in mijn mond, en dacht: hoe hóúd ik dit binnen.’

Recept: yoghurt-fruitkom

- soja- of kokosyoghurt

- blauwe bessen (diepvries)

- gojibessen

- raw cacaonibs

- kokosvlokken

- cacaopoeder

- honing

Vul een kom half met yoghurt en een handje blauwe bessen. Meng dit totdat de yoghurt de kleur van de bessen krijgt. Doe er een tweede laag yoghurt overheen, zodat het een witte bovenlaag krijgt. Strooi de gojibessen erover, vervolgens de cacaonibs en kokosvlokken. Als laatste de honing erbovenop druppelen en de cacaopoeder er gelijkmatig overheen strooien. Simpel, maar superlekker en gezond.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden