Ter RedactiePodcast Kleine jongens steken niet

Deze Volkskrant-journalisten doken in de duistere wereld van drillrap: ‘Het is een soort soap’

Volkskrant-journalisten Nadia Ezzeroili, Hassan Bahara en Daan Hofstee doken voor hun podcastserie Kleine jongens steken niet in een duistere wereld bevolkt door jonge jongens: de drillrapscene.

Nadia Ezzeroili, Daan Hofstee en Hassan Bahara aan het werk voor hun onderzoekspodcast Kleine jongens steken niet.Beeld Sabine van Wechem

Een 19-jarige jongen genaamd Cennethson ‘Chuchu’ Janga stierf afgelopen augustus op de pier van Scheveningen aan steekwonden. Zijn dood was het gevolg van een uit de hand gelopen confrontatie tussen twee rivaliserende groepen drillrappers, Het Amsterdamse 73 De Pijp en het Rotterdamse 24. Het incident kreeg flinke aandacht, een gefilmd paniekmoment op straat waarin mensen wegrennen van het geweld ging rond in de media.

Een drillrapper van de Rotterdamse groep met de naam Blacka betuigde een week na het incident spijt op zijn Instagram-account, kort voordat de 17-jarige zelf door de politie werd aangehouden. ‘Mensenlevens gaan kapot aan deze drillshit.’

Het was niet de eerste keer dat een vete uit de drillrapwereld uit de hand liep. Verslaggever Hassan Bahara schreef eind vorig jaar al over de dood van de 18-jarige Jay-Ronne Grootfaam, ook slachtoffer van een drillrapvete. Maar de steekpartij in Scheveningen was voor Bahara en collega’s Nadia Ezzeroili en Daan Hofstee wel het moment dat ze, zoals ze zeggen, ‘niet meer om het onderwerp heen konden’.

Ezzeroili: ‘We waren bezig aan een plan om een breder onderzoek te doen naar de relatie tussen criminaliteit en hiphop, maar na Scheveningen wisten we dat dit genre het meest urgente probleem vormt. Politie en jongerenwerkers waarschuwden steeds dringender: die opleving van geweld onder jongeren, dat komt door drillrap.’

Hofstee: ‘Er kwam een verbod op het verkopen van messen, bijvoorbeeld, en steeds meer discussie over preventief fouilleren. Maar laatst nog werd in Amsterdam een jongen van 14 neergestoken. Iemand moest hier naar kijken, dat was duidelijk.’

Het resultaat is de onderzoekspodcast Kleine jongens steken niet. Hiervoor doken Ezzeroili, Bahara en Hofstee de afgelopen maanden in de wereld van drillrap: agressieve, geweld verheerlijkende muziek gemaakt door rivaliserende groepen tieners en jongeren uit wijken zoals Amsterdam-Zuidoost en Rotterdam-Zuid. De naam van de podcast verwijst naar een overtuiging uit de cultuur: alleen de stoerste jongens durven een mes te gebruiken, kleine jongens zijn te laf.

Met welke vragen begonnen jullie?

Bahara: ‘Onze hoofdvraag was: veroorzaakt drillmuziek dat geweld? Wij vermoedden dat die relatie te simpel was. Als je die vraag wil beantwoorden, moet je ook vertellen wat het karakter is van die drillmuziek en hoe zulke jongens in zo’n scene terechtkomen.’

Ezzeroili: ‘Hassan zat er al meer in door die eerdere artikelen. Hij zei: Nadia, ga eerst al die drillrap-accounts met die vage namen en nummertjes erin ook volgen op Instagram. Zo krijg je een beetje een beeld van hoe die wereld in elkaar zit.’

Een groot onderdeel van de drillrapscene speelt zich af op sociale media, met name Instagram en YouTube. Drillgroepen dagen elkaar daar uit en fans houden er een puntensysteem bij om aan te geven welke drillrappers de gevaarlijkste zijn. Ezzeroili: ‘Na een week intensief volgen was het me nog steeds niet helemaal duidelijk hoe dat zat. Wie heeft beef [ruzie, red.] met wie, hoe werkt dat? Hassan stuurde ook linkjes met ranglijsten over incidenten en wie daar de meeste punten verdient. In het begin is het heel vaag.’

Maar nu weten jullie drie precies hoe de drillrapwereld in elkaar steekt?

Hofstee: ‘Nou, nog steeds weten we niet hoe sommige van die beefs ontstaan zijn en wat dat allemaal inhoudt. Dat is volgens mij ook zo interessant voor die mensen die dat allemaal online volgen, die onduidelijkheid houdt het spannend.’

Bahara: ‘Het is een soort soap. Er zijn ook drillfans die uitlegfilmpjes maken over hoe het echt zit. Het is verslavend om te volgen. Maar ook gevaarlijk.’

Ezzeroili: ‘Jongere fans willen graag nieuwe ontwikkelingen, dus dat wakkeren ze aan. Ga wraak nemen dan, schrijven ze in de comments, die gast heeft je gedist! Toen we ons dat realiseerden, dachten we: dit gaat echt niet alleen om die muziek.’

De podcast bestaat uit drie afleveringen: in de eerste wordt onderzocht wat drillrap precies is, in de tweede aflevering wordt er ingezoomd op de moeilijke achtergrond van deze jongens. In de derde aflevering worden de verschillende oplossingen voor het probleem nagegaan. Simpel is dat niet: de jonge drillrappers zitten vaak zo diep in de wereld dat ook hun familie ze niet meer kan bereiken.

Ezzeroili: ‘Het gesprek dat mij het meest bijstaat, is het gesprek dat we hadden met Ismay Sedney, de moeder van drillrapper Karma K. Als je ziet hoe diep die jongen erin zit… Je houdt je hart vast. Dat kan ieder moment enorm escaleren. De moeder is het contact met hem bijna kwijt. Haar leven staat op z’n kop, ze is ondergedoken. Maar zij is nog steeds vastberaden: ik ga hem eruit halen. Ik denk dan: gelukkig maar, dat ze haar kind nog niet heeft opgegeven.’

Welk gesprek maakte op jullie de meeste indruk, Daan en Hassan?

Bahara: ‘Voor mij was dat het gesprek met Erik Jongman. Hij is een psycholoog die al dertig jaar lang met dit soort jongens uit arme wijken werkt. Hij trekt je echt die wereld van die jochies in. De onveiligheid, de emotionele verwaarlozing. Hij vertelde er met zo’n intensiteit en scherpte over dat je het gevoel kreeg dat je zelf in zo’n Bijlmerflat zat.’

Hofstee: ‘Zonder hem was die tweede aflevering waarin we ingaan op de achtergrond van die jongens veel minder sterk geweest. Ik vond zelf ook gesprek met de manager van drillgroep 73 De Pijp interessant. Dat was iemand die het allemaal heel goed kon uitleggen, die zei dat hij het geweld afkeurde en verandering wilde brengen. Wij dachten: wat een goede gast. Maar wat hij zei, bleek wat anders te zijn dan wat er gebeurde.’ 

Na het gesprek verscheen een nieuwe clip op het YouTube-account van 73 De Pijp. De titel is ‘De Pier’ en de boodschap is allerminst een spijtbetuiging over het dodelijk incident op de Pier van Scheveningen. Het hele verhaal is te horen in aflevering 3. Hofstee: ‘Daardoor kwam bij mij het besef dat dit een wereld is waar je heel moeilijk je vinger achter krijgt. Heel onberekenbaar.’

Ezzeroili: ‘Ik hoop nog steeds dat hij wel een goede gozer is. Dat daar iets anders achter de schermen bleek te spelen.’

Bahara: ‘We hebben hem heel vaak om reactie gevraagd, hij heeft nergens op gereageerd.’

Ezzeroili: ‘Toch hoop ik het.’

Waarom moet dit verhaal over de drillrapscene verteld worden?

Ezzeroili: ‘Omdat het een veel groter probleem blootlegt. Geweld lijkt nu sneller te escaleren door sociale media, maar in de kern is dit problematiek die zich altijd al in armere wijken voordoet. De meeste drillrappers komen uit milieus vol armoede - letterlijke armoed,e maar ook emotionele verwaarlozing. Het gaat echt om kinderen, hè. En een groot deel van die wereld speelt zich buiten ons zicht af.’

Hofstee: ‘Na die steekpartij in Scheveningen werd de muziek steeds vaker als oorzaak van het steekgeweld genoemd. Maar een muzieksoort als schuldige aanwijzen is te kort door de bocht.’

Ezzeroili: ‘Daar moeten we echt mee uitkijken. Als je die muziek verbiedt, is het onderliggende probleem er nog steeds.’

Podcast Kleine jongens steken niet

Het afgelopen jaar werd Nederland opgeschrikt door een aantal dodelijke steekincidenten onder jongeren. De grote boosdoener volgens politie en bestuurders? Drillmuziek. Maar wat is dat eigenlijk, drill? Wie zijn de jongens die het maken? En wat zijn de oplossingen voor dit probleem? In de podcast Kleine jongens steken niet gaan we op zoek naar de antwoorden op deze vragen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden