de gidsboeken

Deze boeken zijn ook interessant, en wel hierom

Er verscheen deze week nog veel meer. Hier onze keus uit boeken die we ook graag even noemen.

Langzaam en pijnlijk valt weer een huwelijk uit elkaar

Beeld Ambo Anthos

Het einde van zijn huwelijk begint met een video. Hans Kaasajordet, net 50, ziet beelden van zichzelf terug op een bruiloft: lachend met zijn vrouw Ingunn, intiem en ongecompliceerd. Dan komt er een vrouw naar hen toe, ene Harriet, een jonge moeder en vriendin van de bruid. Ze kijken elkaar aan, wisselen een paar woorden. Hans kijkt haar na als ze wegloopt, duidelijk onder de indruk, Ingunn ziet het gebeuren. Hij kan zich het moment niet eens herinneren, maar weet: dit kan niet goed gaan.

Na zijn veelgeprezen romandebuut Het verhaal van een huwelijk schreef de Noor Geir Gulliksen (1963) opnieuw over bedrog en hartzeer. Ook in Kijk ons nu eens voltrekt de breuk zich langzaam en pijnlijk. Op het weergaloze openingshoofdstuk volgt een affaire van de tekentafel. Bij Harriet denkt Hans alles te vinden wat hij in zijn huwelijk mist, al wil hij eigenlijk ‘zo’n man’ niet zijn. Zelfs haar moedermelk krijgt iets erotisch. Fijntjes beschrijft Gulliksen hoe Hans zich laat verblinden – of zou het toch echte liefde zijn? Tegen de tijd dat alle perspectieven zijn belicht, alle zijpaden zijn bewandeld, is de spanning er wel zo’n beetje af. (Emilia Menkveld)

Geir Gulliksen: Kijk ons nu eens

Uit het Noors vertaald door Geri de Boer. Ambo Anthos; € 23,99.

Een boek als een benauwende koortsdroom

Beeld Prometeus

Na Vloed en Val is er nu Volt, de derde roman van Roderik Six (1979) die net zo goed Vuur had kunnen heten, of Vlam, want als er iets alom aanwezig in dit dystopische verhaal, is het de blakerende zon wel die een tropisch eiland in haar gloeiende tang houdt. Verkoeling is alleen weggelegd voor de elite, werkzaam in een geairconditioned kantoor in een imposante glazen toren. Er worden vooral veel memo’s geschreven en weer vernietigd.

Hoofdpersonage Duvall heeft er een topfunctie. Als hoofd van de geheime dienst is het zijn taak opstandige ‘inlanders’ hun pijnlijke lesje te leren. Van marteling of naargeestige experimenten is hij niet vies. Geen gezellige vent dus, maar ja, hij heeft het ook niet makkelijk; zijn geliefde heeft hem verlaten. Waarom precies wordt niet helemaal duidelijk. Zoals zoveel niet. Six’ hoogdravende stijl – vol zintuiglijke metaforen en gezwollen uitdrukkingen (hoe vaak kun je het woord ‘zenit’ gebruiken?) – laat veel te raden over. Dat is tegelijkertijd ook de kracht van dit boek, dat zich laat lezen als een koortsdroom: overweldigend, benauwend en onbegrijpelijk. (Bo van Houwelingen)

Roderik Six: Volt

Prometheus; € 21,99.

Zeventig zorgvuldig gecomponeerde pagina’s

Beeld Vleugels

Feelgoodliteratuur is het, dit debuut van Ségolène Dargnies. Piano ostinato gaat over een tamelijk beroemde Franse pianist, Gilles Sauvac, die op een dag, tijdens een uitvoering van het pianoconcert van Robert Schumann, ondraaglijke pijn krijgt in zijn rechtermiddelvinger, waardoor hij moet stoppen met spelen. Na een maand of twee gaat hij op doktersadvies ‘iets doen wat hij normaal niet doet’: zwemmen.

Het verhaal is geschreven in flashbacks, ingebed in een zwemsessie van Gilles, ’s ochtends van negen over zeven tot acht. Het is zorgvuldig in elkaar gezet, terwijl het  achteloos neergepend lijkt. Knap is dat, zeker als je bedenkt dat deze zeventig pagina’s niet alleen gaan over Gilles, maar ook over de ongelukkige componist Robert Schumann (1810-1856) en het concert waarop de pianist zo hard studeert. Uiteraard volhardt Gilles. In slechts vier maanden is hij geestelijk opgeknapt, fysiek sterker, heeft hij zich ontdaan van allerlei materiële ballast, is hij verhuisd naar een goedkoop zolderkamertje en speelt hij weer piano. (Wineke de Boer)

Ségolène Dargnies: Piano ostinato

Uit het Frans vertaald door Marijke Arijs. Vleugels; € 22,35.

Een kafkaëske wending op het perron van Frankfurt

Beeld Hamish Hamilton/Penguin

Op tweederde van Travellers, de nieuwe roman van de Nigeriaanse schrijver Helon Habila, verwisselt de hoofdpersoon per ongeluk zijn tas met die van een vluchteling, na een lang gesprek in de trein. Daar staat hij op het perron van Frankfurt, zonder papieren, pasjes en geld. Opeens denkt hij het gezicht van de vluchteling te zien in een andere trein en springt naar binnen. Het is iemand anders, en deze speciale trein brengt migranten terug naar Italië.

Deze fantastische wending, in de stijl van Kafka, brengt de ik-persoon uit zijn comfortabele wereldje van academische ‘reiziger’ uit Nigeria in het Westen naar die van de bootvluchtelingen. Het is even wennen voor de lezer van de verder realistische roman vol aangrijpende levensverhalen van uiteenlopende migranten; van een transgender uit Malawi tot een Libische arts die naar Checkpoint Charlie blijft gaan in de ijdele hoop zijn vrouw terug te zien. Habila, die in Amerika woont en een tijd in Berlijn verbleef, waar hij migranten interviewde, voert de lezer mee en geeft met de gedaanteverwisseling zijn roman een zwieper. (Wim Bossema)

Helon Habila: Travellers

Hamish Hamilton/Penguin; € 15,99.

 Verleidelijk debuut over een mooie studentengrap

Beeld Wereldbibliotheek

Echt gebeurd: in 1904 willen twee Peruaanse studenten in contact komen met de Spaanse dichter Juan Ramón Jiménez (Nobelprijswinnaar 1956). Ze schrijven hem een brief uit naam van Georgina Hübner, een jonge vrouw die ze uit hun duim hebben gezogen. Jiménez trapt erin en er ontstaat een intieme correspondentie. De dichter wordt verliefd op de verzonnen vrouw en wil haar ontmoeten. Om te voorkomen dat hij naar Peru komt, zorgen de twee bedriegers er als de wiedeweerga voor dat hij een officieel bericht krijgt van Georgina’s plotselinge dood. Het verdriet ontlokt Jiménez het mooie gedicht ‘Brief aan Georgina Hübner in de hemel boven Lima’.

Een fraaie studentengrap, met verve voor het voetlicht gebracht door de Spaanse schrijver Juan Gómez Bárcena. Maar zijn roman is veel meer dan de verbeelding van deze waargebeurde geschiedenis. Het is ook het coming-of-ageverhaal van Carlos, een van de twee brievenschrijvers, die worstelt met de doelgerichte verwachtingen van zijn vader, zijn zwabberende gevoelens voor vrouwen en zijn ontluikende sociale bewustzijn. Een verleidelijke en beklijvende debuutroman. (Maarten Steenmeijer)

Juan Gómez Bárcena, De hemel boven Lima

Uit het Spaans vertaald door Peter Gelauff. Wereldbibliotheek; € 22,99.

Het ontzagwekkende verhaal van Mala uit Amstelveen

Liever dier dan mens - Pieter van OsBeeld Prometeus

Het is materiaal voor een filmscript: een orthodox-joods opgevoede tiener ontsnapt aan het begin van de Tweede Wereldoorlog via een rioolpijp uit het getto van Warschau. Het is het begin van een levensgevaarlijke zwerftocht langs Poolse boerendorpen waar ze dankzij haar blonde haren, haar talenkennis en slim toneelspel herhaaldelijk ontkomt aan de meedogenloosheid van nazi’s en antisemitische Polen. Uiteindelijk belandt ze in Duitsland, waar ze liefdevol wordt opgevangen door een nazigezin dat niet weet dat ze joods is.

In Liever dier dan mens beschrijft Pieter van Os op een meeslepende manier het waargebeurde verhaal van Mala Rivka Kizel uit Amstelveen. Van Os trekt lijnen vanuit Mala’s getuigenis naar het grotere verhaal van het gruwelijke oorlogsverloop in Oost-Europa. Zowel de auteur als zijn voornaamste bron laat hierbij ruimte voor grijstinten. Van Os raadpleegde vele ooggetuigen, documenten en deskundigen voor zijn haast essayistische beschrijvingen van rassenhaat, nationalisme en volkerenmoord. De combinatie hiervan met Mala’s ontzagwekkende relaas tilt het boek ver uit boven veel andere ‘overlevingsverhalen’. (Nell Westerlaken)

Pieter van Os: Liever dier dan mens

Prometheus; € 19,99.

Wat onze onzichtbare gasten zoal uitspoken 

Rob DunnBeeld Balans

Jarenlang beklommen biologen de hoogste vulkanen of daalden ze af naar onderzeese hete bronnen, om op zoek te gaan naar bacteriën die extreme hitte konden verdragen. Dat was dus nergens voor nodig, schrijft Rob Dunn in Nooit alleen thuis. Een bezoekje aan de badkamer volstaat. Dunn ontdekte namelijk dat die ‘zeldzame’ bacteriën gewoon in je douchekop voorkomen. Elke keer wanneer we een lekkere hete douche nemen, trakteren we onszelf op een regen van superbacteriën. En dat zijn zeker niet de enige bizarre bewoners van ons huis. We worden omringd door ontelbare levende wezens, van klein tot groot. Ze zitten verschanst in kieren en keukenkastjes, onder de vloer en in de muren en uiteraard vooral in dat luilekkerland vol schilfers en ingedroogd lichaamsvocht: ons bed. En daar valt niets tegen te beginnen. Planten, honden en katten brengen ondertussen nieuwe ongewenste indringers binnen. Van de kattenparasiet Toxoplasma gondii is bekend dat hij het brein van een muis binnendringt en daar het gedrag beïnvloedt. De dieren gaan roekeloos gedrag vertonen. Doet hij dat ook bij de mens? Sturen parasieten ons brein aan? Wie weet. Het onderzoek naar wat onze onzichtbare gasten uitspoken, moet eigenlijk nog beginnen. (Marcel Hulspas)

Rob Dunn: Nooit alleen thuis

Balans; € 23,99. 

Stripmaker Milan Hulsing slaat een nieuwe weg in 

De smokkelaar - Milan HulsingBeeld Scratchbooks

Stripmaker Milan Hulsing en zijn broer Hisko (bekend als animator en storyboardschilder) groeiden op met de illustraties van de Tsjechische tekenaar Zdeněk Burian. Zonder hem, schrijft Milan in een inleiding, waren hij en zijn broer misschien nooit gaan tekenen. Burian vormde de inspiratiebron voor het stripboek De smokkelaar, waarin het decor is verplaatst van Tsjechoslowakije naar Hongarije, al blijft de hoofdrol voor de Koude Oorlog. Z. Burian is E. Kalman geworden en hij is tekenaar van het illegale stripblad Z.O.L.T.A.N., dat na de Hongaarse Opstand van 1956 het land uit gesmokkeld moet worden. Daarvoor zorgt Laszlo, een Hongaarse balling die de communisten haat en in woede ontsteekt als hij ontdekt – eenmaal gearriveerd op Cuba – dat de Russen het blad hebben gegijzeld door er een rode ster op te drukken en te verklaren dat de strips een product zijn van de Sovjets. Laszlo gaat zelf ook niet vrijuit, want terwijl Kalman in Boedapest wordt vervolgd, probeert hij goede sier te maken met het verboden stripblad. Kortom een typische, ingewikkelde Koude Oorlog-plot.

Milan Hulsing, die eerder opviel met zijn grafische romans Stad van klein en De aanslag slaat met dit boek stilistisch een nieuwe weg in, die associaties oproept met Hugo Pratt en zijn losse, bondige penseelstreken. Vooral bij de scènes in het Caribisch gebied komt die toets goed uit de verf, maar de realistische stijl van Zdeněk Burian is in De smokkelaar ver te zoeken. Dat wekt enige verbazing, nadat hij eerst tot inspiratiebron was uitgeroepen. (Joost Pollmann)

Milan Hulsing: De smokkelaar

Scratchbooks; € 29,90.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden