Tips Boeken

Deze boeken zijn ook interessant, en wel hierom

Er verscheen deze week nog veel meer. Hier onze keus uit boeken die we ook graag even noemen.

Wie weet hoe egels schreeuwen, vraagt Daniil Charms zich af

Daniil Charms: De dappere egel. Uit het Russisch vertaald door Jan Paul Hinrichs. Vleugels; € 21,80. Beeld Vleugels

Nóg een paar Nederlandse Charmpjes! Dit voorjaar verscheen de kloeke bloemlezing Werken, uit de teksten van Daniil Charms (1905-1942). Daarin ­werden echter niet alle korte verhalen op­genomen, die wel in het Russische verzameld werk staan. Voor het uitgaafje De dappere egel heeft Jan Paul Hinrichs er veertig vertaald. Dat schijnen ze nog steeds niet allemaal te zijn. Vreemd. Hoewel zoiets past bij Charms, de absurdist die ook een meester is in het ­afbreken van wat hij nog maar net heeft ­opgebouwd.

In het titelverhaal bijt een egel een slang dood, en schreeuwt: ‘Kukeleku!’ Charms ­vervolgt: ‘Nee, dat niet. De egel schreeuwde: ‘Waf, waf, waf!’ Nee, ook dat niet! De egel schreeuwde: ‘Miauw, miauw, miauw!’ Nee, weer mis! Ik weet ook zelf niet hoe. Wie weet hoe egels schreeuwen?’

In een ander verhaal droomt een man die net is verhuisd van een groen grasveld. ‘Toen, zoals je dat in een droom hebt, gebeurde er iets onbegrijpelijks wat Andrej zich bij het ontwaken niet meer herinnerde.’ Dat is nou verdomd jammer. (Arjan Peters)

Waarom wij gedoemd zijn ten onder te gaan, volgens Calasso

Roberto Calasso: Het onbenoembare heden. Uit het Italiaans vertaald door Els van der Pluijm. Wereldbibliotheek; € 24,99. Beeld Wereldbibliotheek

De westerse secularisering heeft vele vijanden. En de beroemde ­Italiaanse uitgever, Kafka- en Baudelaire-kenner en essayist Roberto Calasso (78) is een van de felste. Volgens Calasso is de westerse seculiere samenleving in deze ‘inconsistente tijd’ gedoemd ten onder te gaan. De moderne mens, de homo saecularis, is immers aan geen enkel voorschrift gebonden, kent geen moraal en is dus ook niet ­verplicht tot enig handelen.

We lijden onder deze lethargie en onder de inconsistentie van onze wereldbeelden en dat maakt ons, aldus Calasso, zelfdestructief. Het ultieme voorbeeld van deze zelfdestructie is de Tweede Wereldoorlog. Het onbenoembare heden bestaat uit een lang ­essay over deze thematiek, gevolgd door een eigenzinnige chronologie van de ­jaren 1933-1945 aan de hand van dagboekfragmenten van ­beroemde schrijvers, denkers én prominente nazi’s. Dit alles om te ­laten zien hoe diep gevoelens van machteloosheid en ­zinloosheid toen heersten, en hoe velen zich daarmee verzoenden.

Dwars, verwarrend, irriterend, maar vaak ook beklemmend. (Marcel Hulspas)

De chaos, het geweld en de vreugde van 14 juli 1789

Éric Vuillard: 14 juli. Uit het Frans ­vertaald door Liesbeth van Nes. Meulenhoff; € 19,99. Beeld Meulenhoff

Vorig jaar is Éric Vuillard (51) internationaal doorgebroken met zijn Goncourt-winnende roman De orde van de dag, maar hij had al meer historische werken op zijn naam staan. In 14 juillet (uit 2016), dat nu in het Nederlands is ­vertaald door Liesbeth van Nes, heeft de schrijver het zichzelf niet gemakkelijk ­gemaakt. Het is een roman over de bestorming van de ­Bastille op 14 juli 1789 en de dagen die daaraan voorafgingen. Hij heeft geprobeerd de massa, de derde stand, de arme sloebers die de Franse Revolutie in gang hebben gezet, een gezicht te geven. Dat is lastig, want wat er die dag precies is gebeurd, weten we nog altijd niet.

Toch lukt het hem, al associërend, met de paar historische aanknopingspunten die hij heeft, in poëtisch proza een idee te geven van de uitgelaten sfeer, de chaos, het geweld en ook de vreugde van deze eerste veertiende juli. ‘Ach, ze ervaren een merkwaardig gevoel van welzijn, een soort van geluk dat ze niet kenden!’ Vuillard is een beetje een mooischrijver, maar dat vergeef je hem graag in dit prachtboek. (Wineke de Boer)

Prentenboek van Sir Paul McCartney over een relaxte opa

Paul McCartney: Hé, Yopa! Uit het Engels vertaald door Erik Bindervoet. Rubinstein; € 14,99. Vanaf 4 jaar. Beeld Rubinstein

De oorspronkelijke titel Hey Grandude verwijst naar een bekend lied, en waarom een van de personages Lucy heet laat zich ook raden. Paul McCartney (77) schreef een prentenboek en natuurlijk zitten daar knipoogjes in. Vertaler Erik Bindervoet, die met Robbert-Jan Henkes eerder al het ­oeuvre van de Beatles vertaalde, weet er wel raad mee. Als titel koos hij Hé, Yopa! Naar Hé Joop, natuurlijk. Maar wat moeten kleuters hiermee? Gelukkig blijft er ook voor de niet-kenner een onderhoudend prentenboek over. Een relaxte opa gaat op een regenachtige dag zijn vier kleinkinderen vermaken. Met een magisch kompas springt hij van het ene naar het andere ansichtkaartenlandschap: strand, het Wilde Westen, bergen. Lijkt idyllisch, maar op elke plek wacht gevaar: krabben, buffels, ­lawines. En dan moeten ze er snel vandoor.

Het enige wat niet bevalt aan al deze vrolijk gebrachte lichtvoetigheid, zijn de illustraties van Kathryn Durst. Zo oppervlakkig en zoet worden ze in Nederland al een tijdje niet meer gemaakt. (Pjotr van Lenteren)

Dankzij De ketting hoeft Adrian McKinty geen taxi meer te rijden

Adrian McKinty: De ketting. Uit het Engels vertaald door Sabine Mutsaers. Boekerij; € 19,99. Beeld Boekerij

De Ier Adrian McKinty (51) had al een dozijn thrillers op zijn naam staan, toen zijn literair agent vroeg of-ie ook eens iets voor de Amerikaanse markt kon schrijven. Die eerdere thrillers over detective Sean Duffy speelden in Dublin en werden goed ontvangen, maar verkochten minder. Feitelijk had McKinty zijn pen al neergelegd, hij was inmiddels Uber-chauffeur.

Nou ja, antwoordde de 50-jarige ex-auteur, hij had nog wel een kort verhaal liggen dat viel uit te bouwen tot misdaadroman. Dat is De ketting geworden. Hoofdpersoon Rachel uit Plum Island, New York, krijgt een telefoontje dat haar 11-jarige dochter Kylie is ontvoerd. Om haar terug te krijgen, moet Rachel niet alleen losgeld betalen, ze wordt ook gedwongen zelf een kind te kidnappen. Een methode als een kettingbrief, gestuurd door een sinister syndicaat.

In het nawoord legt McKinty uit dat hij het idee uit de Mexicaanse realiteit heeft geplukt. Zijn slim geconstrueerde thriller beslaat 77 korte hoofdstukken en werkt als een ­mozaïek. Taxi hoeft hij niet meer te rijden. De filmrechten zijn verworven door Paramount. (Rob van Scheers)

Veldhoven verkend: geen stadsschoon, wel veel expats

Tijs van den Boomen: Slim zand. Querido Fosfor; € 18,99. Beeld Querido Fosfor

Stadsschoon is niet de kwaliteit die het eerst in het oog springt, schrijft journalist en stadsonderzoeker Tijs van den Boomen over de uit vier kerkdorpen gesmede gemeente Veldhoven aan de westrand van Eindhoven. Te voet cirkelend van buitengrens naar het midden, verkende hij alle uithoeken van het rond de 50 duizend inwoners tellende Veldhoven, van vinexwijken tot oude dorpskernen. Naar stadsschoon was hij ook niet op zoek voor zijn nieuwste boek, Slim zand. Wel naar tekenen van internationaal leven.

Sinds het Nederlandse hightechbedrijf ASML in 1985 Veldhoven als vestigingslocatie uitkoos, is de gemeente uit haar dorpse ­beslommeringen opgeschrikt door een ongekende toestroom van expats. Van den ­Boomens nattevingerberekening komt uit op 6.000 buitenlanders en 100 nationaliteiten.

Slim zand is vooral onderhoudend door de interviews met docenten, aannemers, begeleiders, horecaondernemers en natuurlijk de expats zelf, die doorgaans opvallend tevreden zijn. Met een kanttekening: Nederlanders zijn vriendelijke mensen, maar ze houden de deur gesloten. (Ranne Hovius)

Niet Rembrandts grote liefde, maar ook géén viswijf

Simone van der Vlugt: Schilderslief. Ambo Anthos; € 20,99. Beeld Ambo Anthos

Het is niet haar bedoeling Rembrandt in dit Rembrandtjaar zwart te ­maken, schrijft Simone van der Vlugt in het nawoord bij haar roman Schilderslief, maar de feiten ‘liegen er niet om’. Die gaan over de bedenkelijke geschiedenis van de grote schilder met kindermeisje Geertje Dircx, dat zijn huishouden na de dood van zijn vrouw Saskia draaiende hield. Al gauw hield Geertje ook de lege plek in het echtelijk bed warm. Maar toen Rembrandt genoeg van haar kreeg (intrat Hendrickje Stoffels), liet hij haar zonder proces in het tuchthuis gooien.

Geertje Dircx is lange tijd afgeschilderd als zure oude vrouw, een viswijf, schrijft de bestsellerauteur, maar met Schilderslief wil zij ­eerherstel bieden. Met Het schaduwspel en Nachtblauw verdiepte Van der Vlugt zich al eerder in een vrouw in de 17de eeuw. Die ­Gouden Eeuw komt in haar handen zeker tot leven, maar het verhaal van Geertje Dircx wordt met weinig dichterlijk vuur opgediend. Na de cliffhanger in de proloog volgt haar verhaal als een haast droge opsomming. Een beetje kleurloos blijft ze hier, Geertje. Een viswijf heeft tenminste passie. (Persis Bekkering)

Voor Charlie (16) veranderde het leven door Romeo en Julia

David Nicholls: Eerste liefde. Uit het Engels ­vertaald door ­Carolien Metaal. Boekerij; € 19,99. Beeld Boekerij

Eerste liefde is het vijfde boek van David Nicholls, auteur van succesrijke ­romans als De eerste dag en Wij, en hooggewaardeerd scenarist van de tv-miniserie Patrick Melrose. Eerste liefde voert de ­lezer naar de zomer van 1997. Charlie Lewis (16) heeft zojuist zijn schoolexamen achter de rug. Zijn thuissituatie is weinig opbeurend: zijn moeder is recentelijk met slaande deuren vertrokken en zijn vader, voor wie hij een zekere verantwoordelijkheid voelt, hangt drinkend en depressief op de bank.

Als Charlie in contact komt met Toneel­coöperatie Vijf Vadem Diep, die een uitvoering van Romeo en Julia voorbereidt, neemt zijn bestaan een wending. Hoewel hij geen toneelambities heeft, laat hij zich door de aantrekkelijke 15-jarige Fran Fisher verleiden de rol van Benvolio op zich te nemen. Fran speelt (uiteraard) Julia.

De roman is geschreven als een terugblik van de inmiddels oudere Charlie. Nicholls slaagt erin de flonkerende magie van een eerste verliefdheid tot leven te wekken. Tegelijk houdt hij de nostalgie op afstand en krijgt de idealisering van het jong-zijn van hem een ferme middelvinger. (Hans Bouman)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden