BoekenOmslag

De zon op het omslag van Peter Verhelst heeft geen letter meer nodig

De cirkel is een universeel archetype.

Beeld De Bezige Bij

Geen titel op de nieuwe dichtbundel van Peter Verhelst (Brugge, 1962), de vuurbal op het omslag van Zon is zo ook wel duidelijk. Verhelst opent met de incantatie Sun arise! – een smeekbede die verderop wordt herhaald – en belandt in acht cycli via ‘hittesluiers’ en ‘spattende vuurwielen’ bij het visioen van ‘duizenden zonnebloemen, met de kop naar het oosten gewend/ schouder aan schouder reikhalzend naar de nieuwste dag’ – een beeld dat we ook politiek mogen duiden, gezien de door Verhelst ingevlochten citaten van Thierry Baudet en Bart De Wever.

Bij poëzie met zo veel zonkracht mag het omslag voor zich spreken, vond Henk van het Nederend van Moker Ontwerp, die de uitgever vrijwel meteen aan zijn zijde vond: ‘Voor een dichtbundel is het wellicht ook iets makkelijker om dit soort gedurfde dingen te doen.’

Geen wonder ook. De cirkel is een van de oudste archetypen: we vinden hem terug in de voorchristelijke ouroboros (de slang die in zijn eigen staart bijt), in roosvensters van middeleeuwse kathedralen, in windrozen en wijzerplaten – alles verbonden met de cirkelgang van de ene lichtbron in ons planetenstelsel.

Beeld Panther Books

Een aards symbool is de cirkel ook. Voor de heruitgave door Panther Books van Henry Millers romans Tropic of Cancer en Tropic of Capricorn knoopte de Britse omslagontwerper begin jaren zeventig aan bij de Kreeftskeerkring (23 graden noorderbreedte) en de Steenbokskeerkring (23 graden zuiderbreedte), verbeeld door een dun horizontaal lijntje door de noordelijke en zuidelijke helft van een bol.

Het kan nog abstracter. Uitgeverij Bijleveld behaalde vanaf eind jaren zestig herdruk op herdruk met vertalingen van Erich Fromm (1900-1980), de Duitse, bij de opkomst van het Derde Rijk naar de Verenigde Staten geëmigreerde sociaal psycholoog en humanistisch filosoof, die hier bekend werd met studies als De angst voor vrijheid (16de druk, 2016), Liefhebben, een kunst, een kunde (20ste druk, 2019) en nog een dozijn verwante titels.

De omslagen werden ontworpen door uitgever J. Bommeljé en de aan bureau Total Design gelieerde ontwerper Jack Jacobs: gekleurde cirkels zonder kosmische referenties, maar met dezelfde universele kracht.

Beeld Bijleveld

Peter Verhelst: Zon

Omslag Henk van het Nederend, Moker Ontwerp. De Bezige Bij; € 20,99.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden