Introductie Publiek geheim

De Volkskrant onderzoekt de invloed van internet op ons seksleven in de reeks Publiek geheim

Beeld Elodie Lascar

Porno, dating-apps en cyberseks, internet is dé plek om te experimenteren met seksualiteit. Heeft dat onze beleving van seks veranderd? V onderzoekt het in een reeks interviews, een enquête en een theatervoorstelling. 

Het begon met een vermoeden. Zou het kunnen dat internet, met zijn overdaad aan pornosites, dating- en cruising-apps, mogelijkheden tot cyberseks en het uitwisselen van seksueel getint materiaal, voor veel mensen een kanteling heeft betekend in hoe ze seks beleven? We plaatsten een oproep in de krant, op zoek naar lezers die ons wilden vertellen hoe internet hun idee van seks, seksuele beleving en intieme relaties had veranderd.

Toen kwamen de reacties. 47 in vier weken. Er was een vrouw die door haar belevenissen op een datingsite concludeerde dat een klassieke monogame relatie niets voor haar was. Er was een jongeman voor wie het homo-uitgaansleven non-existent was en die al zijn sekscontacten via cruising-apps regelde. Er was een transman die potentiële seksdates doorverwees naar zijn website, waar hij het een en ander uitlegde over transgenders, en elke daaropvolgende date zag als een vorm van activisme.

En we ontvingen ook een kanttekening bij al die nieuwsgierigheid naar andermans seksleven. Afzender was columnist Stephan Sanders, ook voor deze krant werkzaam, die voor omroep Human een kritische column had geschreven. De essentie: we hoeven toch niet alles te weten?

Nachtelijk gebonk

Sanders schetst een situatie waarin hij ongewild getuige is van andermans sekssores. Hij vangt een gesprek op waarin een jonge vrouw zich beklaagt over haar vriendje. Die is na een avondje stappen veel later thuis gekomen dan afgesproken. Zij ontzegt hem de toegang tot slaapkamer en hij heeft het lef om te vragen de laptop te lenen, zodat internetporno kan doen waar zij geen zin meer in heeft. Hij was dronken en geil, zij was boos en voelde zich tekortgedaan.

Inderdaad, als argeloze voorbijgangers willen we daar niets van weten. Net zomin als we het nachtelijke gebonk van de buren op prijs stellen. Wat willen we dan wel?

Andere anekdote. Een seksuoloog die werkzaam is bij Rutgers, het kenniscentrum seksualiteit, vertelde ons over een kringgesprek met christelijke jongemannen. Een van hen wilde iets opbiechten, maar had daar zichtbaar moeite mee. Na veel aarzelen kwam het eruit: hij masturbeerde weleens. En zie, aangespoord door die openhartigheid kwamen zijn geloofsgenoten tot dezelfde biecht. Daarop volgde opluchting. Stuk voor stuk hadden ze gemeend dat zij de enige waren die zich met zoiets verderfelijks hadden beziggehouden.

 Het project Publiek Geheim kwam tot stand met medewerking van Rutgers kenniscentrum seksualiteit, marktonderzoeksbureau Ipsos, theatergezelschap mugmetdegoudentand en theater Bellevue.

Blijkbaar had niemand ze verteld dat iedere man op deze aarde die daartoe de fysieke mogelijkheden heeft, weleens aan zichzelf zit; of hij nu atheïst is of van een diep godsbesef is doordrongen. Of hij nu elke dag in alle fysieke glorie zijn samenzijn met zijn partner mag vieren of al tijden droogstaat. Met die kennis hadden de gelovige mannen niet een deel van hun leven in knagend zondebesef hoeven door te brengen. En in deze wetenschap had de vrouw uit Sanders’ voorbeeld weliswaar boos, maar niet teleurgesteld naar bed kunnen gaan; haar vriendje masturbeerde niet omdat hij haar niet meer goed genoeg vond, maar omdat hij die onbedwingbare biologische behoefte voelde.

Die kennis en dat soort ervaringen proberen we met de interviews en de daaropvolgende enquête van Publiek Geheim bloot te leggen. Niet de anekdote, niet het persoonlijke seksdrama, niet het antwoord op de hebbie-nog-geneukt-vraag van de corpsballen uit tv-serie Jiskefet, maar verhalen die inzicht geven in wat we wellicht met elkaar gemeen hebben, zonder het van elkaar te weten. Uit onderzoek van Rutgers uit 2017 bleek dat zo’n 71 procent van de mannen van 18 tot 80 jaar in het half jaar ervoor porno had gekeken. Toch praten we onderling nauwelijks over seks – de bravourepraatjes van mannen aan de borreltafel daargelaten.

Hoorn des overvloeds

Waar we het wél volop over seks hebben is op internet. Veel van de geïnterviewden voor dit project vertelden dat ze bijna alles wat ze over seks wisten, via de media hadden opgestoken, met internet met stip op één. In een interview in het Belgische weekblad Humo vertelt zelfs de dochter van de beroemde Vlaamse seksuoloog Goedele Liekens dat ze liever Google raadpleegt dan haar moeder wanneer het op sekszaken aankomt. 

Waar het seks en de informatie daarover betreft, is internet een hoorn des overvloeds. Het garandeert anonimiteit, beschikbaarheid en betaalbaarheid, in het Engels anonimity, availability en affordabilty, de drie a’s die volgens de Amerikaanse sekstherapeut Al Cooper internet in 1999 zo geschikt maakt als pornobron.

Tegelijkertijd zijn er risico’s. Met andermans naaktfoto of seksfilmpje in je bezit, kun je je macht laten gelden en iemand vernederen of chanteren; het web is als een doos van Pandora waaruit slutshaming en sextortion kunnen ontsnappen. Dan kun je in het kader van elkaar beter begrijpen wel pleiten voor verregaande openheid; je zal maar het 16-jarige meisje zijn dat haar borsten voor de webcam heeft laten zien en daar de volgende dag op het schoolplein mee wordt geconfronteerd.

Misschien helpt het voor de omgang met die informatie als we het aanbod van pornosites, cruising-apps en cyberseks niet beschouwen als hoorn des overvloeds en ook niet als een doos van Pandora. Misschien heeft het meer de trekken van een gigantische virtuele vrijplaats, een reservaat voor vrijuit sprekende, vrij denkende, vrij fotograferende en vrij filmende seksuele wezens die zich veilig voelen zolang ze zich binnen de hekken van het reservaat bevinden.

In de tien interviews die vanaf vandaag op vrijdag in de krant verschijnen, halen we een aantal van hen uit dat reservaat. Niet om hun geheimen te onthullen (bijna alle interviews zijn anoniem), niet om ons aan hen te vergapen en niet om mensen ongevraagd te confronteren met het gebonk van de buren – maar in de hoop dat we iets over anderen en daarmee over onszelf leren.

Porno in de polder

Om te vieren dat Pornhub vorig jaar tien jaar bestond, gaf het grootste pornovideoplatform op internet vorig jaar zijn statistieken prijs. De website staat wereldwijd op nummer 31 van best bezochte websites. Een kijkje in onze polderpornogewoontes.

De Nederlandse bezoeker van Pornhub brengt gemiddeld 9 minuten en 45 seconden door op de site. (11 seconden langer dan het wereldwijde gemiddelde.)

Vrouwen vormen 24 procent van de bezoekers. (2 procent onder het wereldwijde gemiddelde.)

69 procent van de bezoekers gaat naar de site met een smartphone of tablet.

De gemiddelde leeftijd van de Nederlandse bezoeker is 35 jaar

Zondag is de populairste dag om porno te kijken. Vrijdag de minst populaire.

Van 22.00 uur tot 23.00 uur is het Nederlandse spitsuur op de website.

Qua bezoekersaantallen staat Nederland wereldwijd op de veertiende plaats.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.