de gids volkskeuken

De Volkskeuken: oorlogshamburgers

De suggestie voor de dagelijkse dis van uw Volkskok. Vandaag: lekker kaasgehakt uit de Tweede Wereldoorlog.

Kaasgehakt. Beeld Tallina van den Hoed

Eet veel plantaardig eten. Eet lokaal. Gooi niets weg. Ga wildplukken. Probeer eens om je eten in te maken. Wees zuinig met energie. Maar vergeet niet te genieten van een lekker zoet toetje of een fijn knapperig korstje!

Ik kwam deze adviezen tegen in een lief klein kookboekje. Niet het zoveelste groen & gelukkig hipsterkookboekje, al zou dat zomaar kunnen, maar in Koken in oorlogstijd van Manon Henzen (uitgeverij Het zwarte schaap, € 12,50).

Bij eten in de Tweede Wereldoorlog denken we  vaak alleen aan de hongerwinter, schaarste, ellende en tulpenbollen, maar de beginjaren van de oorlog hadden door het bonnensysteem van de overheid tot gevolg dat Nederland eigenlijk heel gezond at. Om heel Nederland te kunnen voeden werd ingezet op plantaardige voeding en werden boeren aangespoord weiden om te ploegen tot akkers. En de mens doet het best goed op veel groente.

Manon Henze dook in de diverse kookboekjes die in de oorlogsjaren werden uitgegeven en verbaasde zich over de flexibiliteit en creativiteit van de Nederlanders. Tussen de recepten door vertelt ze over het overheidsbeleid, over voedsel-op-de-bon, over zwarte handel en de hongerwinter. Er zijn veel recepten voor ‘vleesvervangers’. Er staat zelfs een recept in voor dakhaas: de anekdote erbij vertelt wat voor haas dat was.

Ik koos voor gehaktkaas. Mijn kinderen reageerden niet meteen laaiend enthousiast toen ik vertelde dat we oorlogskost gingen eten, maar concludeerden droog: ‘Dit lijkt op hamburgers. Hadden ze die toen?’

Kaasgehakt
hoofdgerecht voor 4 personen

150 g oud brood

100 g geraspte belegen kaas

2 takjes peterselie, gehakt

1 ei

3 eetl. melk

1 flinke eetl. tomatenpuree

peper, zout

50 g paneermeel

boter om te bakken

Bereiding

Breek het brood in stukken en doe het in een kom. Giet er ongeveer 150 ml warm water op, meng het zodat het brood het water kan opnemen. Laat het overtollig vocht even uitlekken in een zeef en wrijf het brood daarna door die zeef, zodat het een fijn mengsel wordt. Roer de geraspte kaas, de peterselie, het ei, de melk, de tomatenpuree en aardig wat zout en peper erdoor. Meng het tot een stevig deeg - het lijkt zelfs op gehakt! - en rol het op een plank tot een mooie gelijkmatige rol. Snijd die rol in 8 schijven. Wentel de schijven door het paneermeel. Verhit de boter en bak de schijven in 2 x 4 minuten op een middelhoog vuur mooi goudbruin.

Eet met aardappelen en groente. Het aardappelkookvocht kun je gebruiken om van het restje bakvet jus te maken. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.