Reportage Portemonneepatentzaak

De Secrid-portemonnee wordt op grote schaal nagemaakt, maar gelukkig zitten er ook positieve aspecten aan slechte copycats

De maker van de Secrid-portemonnee zag het niet aankomen: het gigasucces dat hij ermee zou krijgen. Ook een verrassing: de honderden neppers die er op de markt zouden komen. Maar René van Geer laat het er niet bij zitten.

Een selectie van de vele neppers die gebaseerd zijn op de bekende Nederlandse Secrid-portemonnee. Beeld Rein Janssen

In een kraam op de Haagse Markt had de copycat zijn merkloze cardprotectors en miniwallets uitgestald. Al was hij pas een twintiger, hij stond te boek als één van de beste standwerkers van Nederland, hij wist hoe hij zijn voorbijtrekkende clientèle moest overtuigen.

Wat hij hier te bieden had, was ‘exact hetzelfde’ als de portemonnees van Secrid, het bekende Nederlandse merk. Hij sprak van ‘gewoon hetzelfde materiaal’, met dat verschil dat de firma Secrid ‘er met verf’ Secrid op had gezet. En over de afkomst van zijn cardprotector was hij duidelijk: ‘Het komt allemaal uit China. Die van Secrid, en die van ons ook.’

Zo vertelde de copycat het vorig jaar op de markt en zo probeerde hij het ook op jaarmarkten en braderieën overal in het land, en op internet, waar hij op zijn websites zijn naamloze spullen aanbood. Waar de Hagenaar niet op had gerekend, was op die ene toevallige voorbijganger: een Secrid-medewerker die zich voordeed als geïnteresseerde klant en alles filmde, fotografeerde en een cardprotector en een miniwallet kocht. Of: een andere Secrid-collega die met een smoesje opbelde en wist te achterhalen dat de standwerker over een behoorlijke voorraad beschikte: driehonderd na-gemaakte pasjeshouders met lederen omslag.

Yeah, the industry is filled with copycats.

Zo rapte de Amerikaanse hiphopgroep The Jungle Brothers, in het nummer Doing our own dang al in 1989. De wereld is vol copycats, mensen die originele ideeën jatten, die winst maken over de rug van de true originals. Het Bureau voor de Intellectuele Eigendom van de EU rekende voor dat de schade van (veelal Chinese) namaakgoederen en piraterij voor Nederland zo’n 2,4 miljard euro is. Het gaat vooral om kleding, speelgoed, sportschoenen, sieraden, drank, cosmetica, handtassen – en in de marge daarvan dus het ontwerp van de firma Secrid, dat kekke compacte portemonneetje (voor zes cards of pasjes) van Nederlandse makelij.

You ain’t in to it, all you want is profit.
So I ask you please to stop it.

En dat is nou net waarop René van Geer (56), ontwerper en directeur van Secrid hoopt, maar waarvan hij weet dat het niet gaat gebeuren: dat het namaken van zijn ontwerp stopt. Want op het moment dat die ene hardnekkige standwerker wordt aangepakt, geven de copycats aller landen flink gas. Worden er op Bol.com, Marktplaats, eBay, Instagram, Facebook, Beslist.com of Amazon producten aangeboden die verdomd veel overeenkomsten vertonen met Secrid-ontwerpen, zoals de Novi Card-protector en de Card Guard. Prijzen bedrijven als Figuretta, Slim Wallet Junkie, Ekster, Valenta, Stitch & Studs, C-Secure of de fabrikant Ögon hun variant op deze portemonnee aan. Ziet hij dat op de Chinese webwinkel AliExpress.com een duizelingwekkende hoeveelheid cardprotectors en miniwallets in alle kleuren en maten voorbijtrekken met quasi-modieuze namen als Purani, Umodier en Ruoci. Kan hij vaststellen dat die andere Chinese website, Alibaba.com, ruimte geeft aan – bijvoorbeeld – de fabrikant Han Yang Electronics, die zogenaamd gecertificeerd, schaamteloos en met de schitterendste aanbevelingen, zijn design heeft geïmiteerd en er de naam Cardhoda op heeft geplakt.

Dan gaat het alleen nog maar over digitaal geëxposeerde na-aperij. Want als je probeert te visualiseren wat er op megamarkten in pak ’m beet Bangkok of Montenegro wordt aangeboden, dan word je denkbeeldig meegesleurd in een modderstroom van neppers.

Brand protection, jezelf beschermen tegen copycats, is voor Secrid in Den Haag een zeer noodzakelijke aangelegenheid. Iets moois en handigs ontwerpen, het met veel succes op de markt slingeren en dan ademloos toekijken hoe in China of Turkije een nieuwe industrie rond jouw bedenksel ontstaat, dat gaat dus niet gebeuren in huize Van Geer. Het op zijn beloop laten is ondenkbaar, dan bestond het bedrijf niet meer.

Ruim 2 procent van de omzet van 30 miljoen euro, dus meer dan een half miljoen euro, trekt hij jaarlijks ervoor uit om zijn ontwerp te beschermen. Secrid heeft twee mensen in dienst die permanent het internet afstruinen naar neppers, er staat een jurist op de loonlijst en er wordt samengewerkt met gespecialiseerde advocaten. De firma komt in actie in geval er sprake is van inbreuk op de intellectuele eigendomsrechten, zoals op de octrooien, als het product één op één is nagemaakt of als bedrijven zeggen Secrid te verkopen, terwijl het geen Secrid is. Dat resulteerde dit jaar in tientallen schikkingen met copycats, 800 adverteerders op Marktplaats kregen een brief op poten, 280 onlineverkopers op websites als Bol.com werden aangepakt en 300 accounts op Facebook en Instagram moesten stoppen met het aanbieden hun nepproducten.

Dan is er nog Pointer Brandprotection, een bedrijf in Amsterdam dat software heeft ontwikkeld om namakers op te sporen en advertenties van internet te halen. In het afgelopen jaar werden namens Secrid 23 duizend online-advertenties verwijderd. Het ging veelal om imitaties van slechte kwaliteit, voor een paar euro verkrijgbaar.

Van Geer: ‘De mindset van kopieerders is vaak hetzelfde: ze zoeken het goedkoopste materiaal en hebben geen oog voor details. Ze geven een Secrid aan een Chinese fabrikant en zeggen: maak maar zo goedkoop mogelijk na, het mag geen dollar kosten, los maar op. Dan ligt zoiets bij Alibaba voor een zeer lage prijs, en zo gaat het product kapot.’

De enige copycat die in al die jaren door Secrid voor de rechtbank werd gesleept, was de getalenteerde Haagse standwerker, die dacht dat het allemaal niet zo’n vaart zou lopen met de jacht op neppers van Secrid. Dat viel tegen. De rechter bepaalde vorig jaar dat hij alle card-protectors en miniwallets in voorraad aan Secrid moest overdragen en inzage moest bieden in zijn leveranciersbestand. Zo niet, lag een boete van 100 duizend euro op de loer. De proceskosten, meer dan 20 duizend euro, kwamen voor rekening van deze handelaar ‘in ongeregelde goederen’.

René van Geer: ‘Wat rondzingt in de markt, al een tijdje, is dat met Secrid niet valt te sollen. Onze reputatie is goed op dit gebied, dat is belangrijk. We hebben een aantal geschillen gewonnen tegen sterke partijen. Van deze marktkoopman hebben we niks meer vernomen. Die is volledig van de radar verdwenen.’

René van Geer zit aan tafel in zijn een half jaar geleden betrokken pand op een Haags bedrijventerrein. Een gesoigneerde vijftiger, in het zwart gekleed. Doordat de productie van de cardprotector een vlucht van jewelste heeft genomen – inmiddels zit hij op een productie van één miljoen stuks per jaar – groeide het bedrijf aan tot meer dan honderd medewerkers en leveren ze aan 7.000 winkels in meer dan zeventig landen.

Directeurs René van Geer en Marianne van Secrid. Beeld Simon Lenskens

En zo huist Secrid, de firma die hij met zijn jeugdliefde Marianne van Sasse van Ysselt in 2009 begon, in een voormalige opslag van een decorbedrijf, met eigen koffiebar en restaurant. Je kunt stellen dat het inmiddels een familiebedrijf is, want ook de kinderen Michelle (25), Nando (23) en Danielle (21) zijn er actief. Er gaat geen dag voorbij dat er in het gezin Van Geer niet over Secrid wordt gesproken.

In de jaren negentig had het echtpaar het ontwerpbureau Spirid en bedacht het ‘de portemonnee van de toekomst’, de Bodycard. Dit was een kunststof houder voor maximaal zeven pasjes en creditcards. Het idee kon ermee door, vonden ze, net als de uitvoering. Maar toen in 2008 door de crisis nog amper opdrachten binnenkwamen, besloten ze samen met collega Paul van Diepen deze kaarthouder te vervolmaken. Inspiratie vonden zij bij producten zoals die van Apple, vooral vanwege het aluminium. Dat zou bovendien bescherming bieden tegen digitale zakkenrollers: kaarten die persoonsinformatie bevatten en passen waarmee contactloos kan worden betaald, kunnen hierdoor niet worden geskimd door lieden de er vandoor willen gaan met de betaalkaartgegevens.

Ook bedachten ze een knop aan de onderkant waarmee, hopla!, de pasjes trapsgewijs uitschuiven, als ‘een magische truc’. Door een ‘vezelachtige substantie’, zeg maar vilt, gaat dit nice & easy. Uit een test zou zijn gebleken dat het mechanisme dit wel één miljoen keer aankan. Daarnaast kwam er een variant met een leren mapje eromheen, de miniwallet, waarin ook papiergeld kan worden bewaard, of kleingeld of fotootjes van dierbaren.

Beeld Rik Bors

Geld was er niet nadat het ontwerp af was, dus schreef Van Geer zelf met een kennis het patent op het ontwerp, dat hij deponeerde bij het Nederlandse Octrooibureau. De octrooien gaan vooral op voor het vilt en het mechanisme aan de onderkant. Het auteursrecht en het model zelf staan geregistreerd bij het Benelux Bureau voor de Intellectuele Eigendom. Dat gebeurde allemaal in 2009. Pas nadien regelde Van Geer een Europees octrooi en weer later het patent in China, Japan en Amerika en vele andere landen. De naam ‘cardprotector’, ooit bedacht door een docent op de Haagse Hogeschool, is niet beschermd.

Of het wat ging worden, dat wist Van Geer niet. Kon hij financiers vinden? Zou de markt het wat vinden? Het bestond in ieder geval nog niet. Er was in de jaren zeventig wel een Italiaanse ontwerper geweest die een soortgelijk uitwaaiersysteem voor kaartjes had bedacht. Geen enkele grote investeerder of winkelier dacht in het begin dat de Secrid een kans zou hebben. Maar gaandeweg lukte het, stap voor stap, om het product onder de aandacht te brengen. Doordat het bijna ongemerkt werd gelanceerd, ontging het de copycats aanvankelijk. Dat kwam goed uit, want brand protection konden ze zich niet veroorloven.

Voor de productie schakelde de familie Van Geer hun Nederlandse netwerk in, zoals ook eerder bij de Bodycard werd gedaan. Nu worden op vijftig locaties in Nederland de Secrid-artikelen geproduceerd, waaronder drie sociale werkplaatsen, door in totaal 250 mensen. Afgezien van het feit dat de Hagenaars menen dat in Nederland netter en meer toegewijd wordt gewerkt, is de kans op namaken vele malen minder groot dan als er in China wordt geproduceerd. ‘Daar wordt het soms nagemaakt waar je bijstaat. Als fabrikanten de tekeningen hebben van het ontwerp kunnen die onmiddellijk worden gekopieerd en kunnen ze een eigen productielijn beginnen.’

De eerste nepper... Ja, die herinnert Van Geer zich nog wel, opgestuurd uit Noorwegen, vijf jaar geleden. Hij is niet het type dat ontploft, en hij is zeker niet bozig aangelegd. Bovendien, als je zo lang in het vak zit, weet je dat het opeens kan gebeuren, het namaken. Het was een slechte kopie, dat vooral. ‘De Hema heeft ook een tijdje kopieën verkocht, slecht van kwaliteit. Daardoor was ik het meest teleurgesteld. Dat het zo slecht was. Van zo’n mooi bedrijf als Hema had ik meer verwacht. Daar hebben we wat van gezegd en ze zijn er gelijk mee gestopt.’

‘Wacht, ik loop even weg.’ Aan de lijn is Alexis van der Wilde, directeur van het Arnhemse bedrijf C-Secure. Hij staat met zijn C-Secure Wallets en cardholders op een beurs in Milaan en zoekt een plek waar hij rustig kan bellen. Behalve in Europa is Van der Wilde ook actief in onder meer Maleisië, de Verenigde Arabische Emiraten, Singapore en Brunei. Hij presenteerde zijn in China vervaardigde cardprotectors en miniwallets voor het eerst op de Hong Kong Fair in 2014.

Waar in Nederland de firma Figuretta de eerste kopieerder was, bracht C-Secure als een van de eersten de lookalikes op de buitenlandse markt, en is nog steeds voornamelijk daar actief. Het product van C-Secure heeft veel weg van dat van Secrid, zelfs de naam lijkt er op. De verschillen: het knopje zit aan de zijkant en de miniwallet heeft de sluiting lager. De Secrid Miniwallet kost 49,95, die van C-Secure is een tientje goedkoper, de Figuretta kost 29,95. Voor Van der Wilde begon de handel in portemonnees in 2013. ‘Een vriend liet me toen iets soortgelijks zien’, zegt hij. ‘Dit bood bescherming tegen het uitlezen van je cards. Daarna ben ik gaan nadenken over een eigen ontwerp.’ Of het voorbeeld dat hij zag een Secrid was, dat kan hij ‘zich niet meer voor de geest halen’. ‘Ik zeg altijd dat wij geen kopie maken van Secrid, ik ken die mensen ook niet. Ze hebben het goed bedacht en ze waren één van de eersten. Dat ik geen inbreuk zou maken op hun octrooi, daar heb ik goed op gelet. Maar in mijn product kun je wel je papiergeld wat makkelijker kwijt.’

Vanuit Nuland presenteert Figuretta ogenschijnlijk exacte kopieën van Secrid-artikelen. Waar C-Secure nog het octrooi van de Hagenaars heeft omzeild, lijkt Figuretta op het eerste gezicht geen enkele moeite te hebben gedaan – wacht, er zit een iets ander drukknopje op de portemonnee. Naar verluidt heeft Figuretta een aantal aanpassingen gedaan, waardoor het wordt getolereerd door Secrid.

‘Er zit ook een positief aspect aan slechte concurrenten’, zegt Van Geer over het bestaan van deze firma’s. ‘Toen wij de enige aanbieder waren, was er maar één product. Je was goed, maar je werd ook met niks vergeleken. Maar toen er zoveel namaak kwam, lookalikes, waarvan Figuretta de eerste grote werd, werd iedereen wakker. Zo van: ‘Hé, dit wordt echt een categorie, dit zijn de nieuwe portemonnees; maar als wij het gaan doen, gaan we wel met de beste werken, en dat is Secrid’. Je wordt pas een A-merk, als er B- en C-merken zijn. Zo kom je bovendrijven.’

Er wordt een doos met neppers op de tafel gezet, afkomstig uit een uitpuilende kast met bijna driehonderd nep-Secrids, genummerd en uitgebreid gedocumenteerd. Die worden zelf gevonden, opgestuurd door winkeliers, fans, leveranciers en fabrikanten. Een-op-eenkopietjes. Maar met een knop van slechter materiaal. De naam Secrid met een ander lettertype. Een ander stiksel op de portemonnee. Het vilt in het binnenwerk ontbreekt. En zo gaat het maar door, de verscheidenheid in nagemaakten is talloos.

Ook op tafel: een voorbeeld van een veelgebruikte truc onder consumenten in copycatland. ‘Ik heb hier een kapotte Secrid, kunt u ’m repareren?’, staat er op het briefje, met bijgevoegde miniwallet. ‘Dat is gewoon een nepper’, stelt Van Geer. ‘Ze hopen op die manier dat we een echte terugsturen. Deze methode vervuilt de magazijnen van veel webwinkels met talloze namaakgoederen. Wij herkennen nep en werken met registratienummers. Maar in sommige webwinkels wordt het met veel meer tegelijk teruggestuurd en is er geen tijd om vast te stellen dat de letters net anders zijn, het materiaal iets slechter is – namaak dus.’

Leave me alone, get off my bone.
Cause I’m doing my own

Alexis van der Wilde, directeur van C-Secure, wil graag benadrukken dat hij geen copycat is. ‘Ik heb gekeken wat kan en wat niet kan’, zegt hij aan de telefoon. ‘Ik wil geen inbreuk maken op het octrooi. Kijk, je hebt ook auto’s die op elkaar lijken. Zo gaat dat in deze wereld. Secrid en mijn portemonnnees hebben dezelfde functies, het zijn soortgelijke items. Ik ben blij dat die van mij nog niet worden gekopieerd.’

René van Geer houdt twee zwarte miniwallets in de lucht: een echte en een nepper, volstrekt identiek, inclusief Secrid-belettering, elke consument zou erin trappen. En nu maar raden welke de echte is, zoek de verschillen. Pas als hij ze ontdoet van de pasjes wordt het duidelijk: bij de Chinese vervalsing is geen registratienummer te zien en ontbreekt het vilt.

‘In China wordt veel nagemaakt, maar niet voor eigen gebruik’, zegt hij. ‘Ik merk dat Chinezen zelf het minst moeten hebben van zulke kopieën – hoe merkwaardig is dat? Chinezen geven de voorkeur aan originele producten, gemaakt in Europa. Het feit dat we worden gekopieerd, geeft ons status in China. Het is nog erger als je niet wordt nagemaakt: dan tel je niet mee.’

Beeld Rein Janssen
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden