Column Tv-recensie

De personages in de docuserie Stuk zijn heel verschillend en samen toch één

De ijzersterke VPRO-docuserie Stuk gaat niet alleen over de revaliderende mens, maar ook over een buurman, een zusje, een tatoeëerder en een hond.

Het is de simpelste vraag, volgens de voice-over in de VPRO-docuserie Stuk: ‘Waarom?’ Waarom, bijvoorbeeld, kreeg de 16-jarige Daan een dwarslaesie? Niemand weet het: ‘Zijn benen werden heet en schokten nog wat.’ En toen zat hij hier, in revalidatiecentrum Heliomare in Noord-Holland. En Paul, de vader van drie zonen, die zo’n sportief leven leidde? Hij viel van de trap, maar ja, waarom? In de eerste aflevering van vorige week belde er nog een onwetende vriend op om te vragen of Paul misschien mee wilde mountainbiken. Au.

Stuk gaat over de patiënten van een revalidatiecentrum, maar meandert ook langs Daans zus, hond Brutus, en de buurman van arts Willemijn, Theo. Via het revalidatiecentrum zijn ze allemaal met elkaar verbonden: de verhaallijn is als een spirographfiguurtje, dat telkens nieuwe ellipsen om het centrum draait. Zo belanden we woensdagavond in aflevering 2, via wondverzorger Monique, bij haar zoon Kai en diens tatoeëerder John. Met John heeft Kai meer te bespreken dan met een therapeut. Kai lijdt net als Monique aan depressies. Het is een ander soort verlamming dan die van de revalidatiepatiënten, maar toch: verlamming. 

De personages bevinden zich in volkomen andere situaties en zijn in Stuk toch één: ze worden allemaal begeleid door een sterke voice-over van regisseur Jurjen Blick, die van iedereen de gevoelswereld lijkt te kennen. Zelfs van het hondje: ‘Brutus had de afwezigheid van zijn baasje geaccepteerd, zoals hij ook accepteerde dat hij opeens rondliep in een bijzonder eigenaardige omgeving.’ Met die fijne vertelstem komt Blick dichtbij zijn personages en neemt hij tegelijk afstand: hij vertelt in de verleden tijd, als een alwetende verteller die uit een boek voordraagt. Een boek waarvan de kijkers de moraal gaandeweg zelf mogen ontdekken.

Misschien geeft Magnolia alvast een hint in de juiste richting, die film die Blick in De Wereld Draait Door noemde als een van zijn grote inspiratiebronnen. Net als Stuk volgt Magnolia telkens een ander personage uit dezelfde, verbonden groep. Allemaal zijn ze overgeleverd aan het toeval, het noodlot, of hoe je het ook wil noemen. Als je uitzoomt, is alles toeval, logica of een doel zijn er niet. Waarom? Daarom. En toeval dat ongelukkig uitpakt, noem je pech. 

Life is fair by being unfair to everyone’, zien we in Stuk getatoeëerd staan op Kais arm. Even later volgen we een telefoongesprek van Pauls vrouw Suzanne. Behulpzame gezinnen bieden haar aan draadjesvlees langs te komen brengen. Suzanne werd namelijk, welja, vier dagen na Pauls val gediagnosticeerd met borstkanker. Ze staat in de tuin en zegt: ‘Het is natuurlijk allemaal toevallig, in één jaar. Mensen zeggen weleens: goh, kan er nog meer bij? En dan zeg ik: ja, er kan altijd meer bij. Er kan altijd weer wat gebeuren, en dan moet je daar ook weer mee dealen.’

Dat rijmt dan weer toevallig met die scène in Magnolia, waarin de personages, afzonderlijk van elkaar maar toch ook samen, Wise Up van Aimee Mann zingen: ‘It’s not going to stop.’ Geen opbeurende gedachte, maar wel een verbroederende. Troost zoek je maar in draadjesvlees.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.